M2 hattı

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara

M2 Yenikapı - Hacıosman metro hattı
Genel bilgiler
Tip Metro
Sistem İstanbul metrosu
Durum İşletmede
Bölge İstanbul, Türkiye
Terminal Yenikapı
Hacıosman
İstasyonlar 16 (Yenikapı, Vezneciler, Haliç, Şişhane, Taksim, Osmanbey, Şişli-Mecidiyeköy, Gayrettepe, Levent, 4.Levent, Sanayi Mahallesi, Seyrantepe, İTÜ-Ayazağa, Atatürk Oto Sanayi, Darüşşafaka, Hacıosman)
Rotalar M2, Shuttle
Yolcu kapasitesi 285,000[1]
İşletim
Açılış 16 Eylül 2000
Sahibi İstanbul Büyükşehir Belediyesi
İşletmeci(ler) İstanbul Ulaşım
Depo Merkezleri Seyrantepe[2]
Teknik
Hat uzunluğu 23.5 km
Hat açıklığı 1,435 mm
Rota sayısı 1 (Seyrantepe şube hattı)
Rota haritası

Istanbul M2 Linienband.png

Istanbul Metro M2
Ist uls m2.png
Unknown BSicon "utKACCa"
Hacıosman
Unknown BSicon "utACC"
Darüşşafaka
Unknown BSicon "utACC"
Atatürk Oto Sanayi
Unknown BSicon "utACC"
İTÜ-Ayazağa
Unknown BSicon "utKACCl" Unknown BSicon "utvSTRg+r"
Seyrantepe
Unknown BSicon "utvKBHFe-BHF" + Unknown BSicon "lACC"
Sanayi Mahallesi
Unknown BSicon "utSHI1+l"
Unknown BSicon "utACC"
4. Levent
Unknown BSicon "utACC"
Levent
Bus station Unknown BSicon "utACC"
Gayrettepe
Bus station Unknown BSicon "utACC"
Şişli-Mecidiyeköy
Unknown BSicon "utACC"
Osmanbey
Funicular Urban railway Unknown BSicon "utINTACC"
Taksim
Funicular Urban railway
Unused urban tunnel straight track + Unknown BSicon "utKINTACCe"
Şişhane
Unknown BSicon "WASSERl+4"
Unknown BSicon "uexWBRÜCKEa" + Unknown BSicon "PORTALg"
Haliç Metro Köprüsü
Unknown BSicon "uexhACCe" + Unknown BSicon "PORTALf"
Haliç
Urban railway Unknown BSicon "uextACC"
Vezneciler
Pier Unknown BSicon "BAHN" Unknown BSicon "SUBWAY" Unknown BSicon "uextKINTACCe"
Yenikapı

M2 Yenikapı - Hacıosman metro hattı, İstanbul'da yer alan yeraltı demiryolu hatlarından biridir. Günlük ortalama 250 bin yolcuyla, T1 hattının ardından İstanbul ulaşımında en çok kullanılan ikinci raylı sistemdir. Hattın sadece Haliç istasyonu yüzeyde Haliç Metro Geçiş Köprüsü üzerinde yer almaktadır, diğer istasyonların tamamı yer altından geçen hattın kullanımda olan 16 istasyonu vardır. Planlanan ve yapımı sürmekte olan istasyonlar da kullanıma girdiğinde hat, İncirli'den Çayırbaşı'na dek uzanacak ve İstanbul'u güney-kuzey doğrultusunda keserek toplamda 22 istasyona sahip olacaktır[3]. M2 hattı, ilk olarak 2000 yılında Taksim-Levent[4] arasında 5 istasyonla kullanıma sokulmuş, en son ise Yenikapı etabı hizmete girmiştir.[5] Hat, hafta içi 06:15-00:00 saatleri arasında yoğun zamanlarda 4 dakikada bir sıklıkla çalışır.

Tarihçe[değiştir | kaynağı değiştir]

İstanbul raylı sistemler haritası
Fulya girişi

Söz konusu güzergâhta bir metro hattı yapılması için ilk somut adım hat inşaatının 7 Mart 1992 tarihinde Garanti Koza/Enka/Doğuş ortak girişimine dönemin değerleriyle 757.882.080.574 TL+KDV bedelle ihale edilmesiyle hayata geçirilmiştir.[6] İlk etapta, Taksim-4. Levent arasını kapsayan hattın Taksim-Şişli ayağından oluşan ilk üç istasyonun yapımı için ihale açılmıştır. Hattın Şişli-4. Levent arası tünel kazım işlemleriyse Tekfen İnş. ve Tes. A.Ş. firmasına 624.978.682.509 TL+KDV bedelle 3 Temmuz 1992 tarihinde ihale edilmiştir. Bunun ardından 19 Ağustos'ta yer teslimi yapılarak 11 Eylül'de hattın temeli atılmış[7] yaklaşık iki yıllık çalışmaların sonunda 12 Haziran 1994 günü Taksim tüneliyle Şişli tünelinin bağlantısı sağlanmıştır. Hattın 4. Levent tüneliyle bağlantısının gerçekleştirilmesi on ay sonra, 30 Nisan 1995 tarihinde olmuştur.

Tünel kazım süreci bittikten sonra, 3 Şubat 1997'de inşaatta elektromekanik işlere geçilmiş, 20 Mart 1998 tarihinde ise tüm hattın ray altı betonlarının dökümleri tamamlanarak çalışmalara son verilmiştir. Metroda kullanılmak üzere satın alınan araçların ilk kez hatta indirilmesi 11 Ocak 1999 tarihinde olmuş ve bunun ardından hatta 25 Mart 1999 tarihinde ilk deneme sürüşleri başlatılmıştır. Yolculu ilk sefer 16 Eylül 2000 tarihinde yapılmış; bu tarihten 2009 yılının şubat ayında Şişhane ve Atatürk Oto Sanayi istasyonları kullanıma girene dek M2 hattı Taksim-4. Levent arası işlemiştir.

Hattın 4. Levent-Atatürk Oto Sanayi Sitesi ayağının yapımı 70.703.249,65-TL+KDV bedelle Garanti Koza ve Alsim-Alarko ortak girişimine ihale edilmiştir. 18 Ekim 2004 tarihinde işe başlanmış ince işler ile elektromekanik işler de yüklenicisine bırakılarak 17 Ekim 2008'de hattın iş teslimi gerçekleştirilmiştir. Hat 30 Ocak 2009'da hizmete sokularak mevcut istasyonlarla entegre biçimde işletilmeye başlanmıştır.

Güney uzatma çalışmaları çerçevesinde yapımı devam eden istasyonlardan Haliç ve Yenikapı 15 Şubat 2014 tarihinde hizmete alınmıştır. Vezneciler istasyonunda hâlen inşaat işleri devam etmekle beraber istasyon kullanıma açılmıştır.

Aktarmalı ulaşım[değiştir | kaynağı değiştir]

15 Şubat 2014 tarihinde hattın güney uzatması hizmete açılmış olup Şişhane mekik seferleri ve Taksim üzerinden yapılan aktarmalı ulaşım sona ermiştir. [8]

Dış aktarmalar[değiştir | kaynağı değiştir]

Taksim-Kabataş füniküleri

M2 hattı İstanbul'un önemli finans, eğlence, iş ve kültür merkezleri boyunca uzanır. Hattı kullanan yolcular Taksim istasyonunda Taksim-Kabataş füniküler hattına (F1) ve İETT'nin buradaki otobüs duraklarından kalkan elli yedi adet otobüs hattına aktarma yaparak diledikleri yere ulaşabililer. Füniküler hattından inerek T1 adlı tramvay hattına da aktama yapılabilir. Taksim'de ayrıca İstiklal Caddesi boyunca Taksim Meydanı ve Tünel arasında çalışan nostaljik tramvay hattına aktarma yapılabilir.

Şişhane istasyonunda ise Beyoğlu ile Karaköy arasında çalışan eski bir tür füniküler hattı olan Tünel'e aktarma yapılabilir. Karaköy'de de T1 hattına geçiş olanağı bulunur. Çoğunluğu Taksim yönünden gelen ya da Taksim yönüne giden otobüsler de Şişhane'de yararlanılabilecek bir diğer toplu taşıma türüdür. Şişhane'nin İstiklal Caddesi çıkışında da nostaljik tramvayın ilk durağına geçilebilir.

Şişli-Mecidiyeköy iki önemli merkezin arasında ortak kullanılan bir istasyondur ve hattın en çok kullanılan duraklarındandır. Şişli ve Mecidiyeköy'deki duraklarda İETT'nin Avrupa yakası içinde altmış beş, Anadolu yakasına doğru çalışan on yedi olmak üzere toplam seksen iki hattına aktarma yapılabilir. Ayrıca İstanbul'un toplu taşımada en önemli ögelerinden biri hâline gelen metrobüse de Mecidiyeköy'den ulaşılabilir.

Gayrettepe'de de metrobüslerin ana aktarma merkezine yakın ulaşım olanağı bulunmaktadır. Buradan hem Avcılar yönüne, hem Söğütlüçeşme yönüne giden metrobüslere geçilebilir. İETT'nin otobüs hatlarına Gayrettepe'den olduğu gibi, Osmanbey, Levent, 4. Levent, Sanayi Mahallesi, İ.T.Ü. Ayazağa ve Atatürk Oto Sanayi Sitesi istasyonlarından da ulaşılabilir.

Yenikapı istasyonu nda yolcular Marmaray' a aktarma yapabilmektedir. Devam eden inşaatların tamamlanması ile 2014 ortalarında aynı bölgede M1A Yenikapı-Atatürk Havalimanı ve M1B Yenikapı-Kirazlı işletmelerine de aktarma mümkün hale gelecektir.

Uzatmalar[değiştir | kaynağı değiştir]

İlk olarak Taksim ve 4. Levent arasında çalışan hat 2009 yılında kuzeyde Sanayi Mahallesi, İTÜ-Ayazağa ve Atatürk Oto Sanayi Sitesi istasyonlarının, 2011'de Hacıosman'ın; güneyde ise Şişhane istasyonunun hizmete girmesiyle toplamda 16.5 km uzunluğa erişmiştir. Hat için öngörülen güzergâh henüz tamamlanmamış olup inşaat hâlindedir. Hem kuzey hem de güney yönünde hattı uzatma çalışmaları sürmektedir.

Kuzeyde kısa dönemdeki son uzatma olan Hacıosman 2011 Şubat'ında açılmıştır.[5] İleride buradan Çayırbaşı'na uzatılarak kuzey yönündeki ilerlemesinin son bulması düşünülmektedir. Ayrıca Sanayi Mahallesi ile 4. Levent istasyonları arasından, Galatasaray Spor Kulübü için yapılan stadyum ve Polis Lojmanlarına ulaşımı kolaylaştıracak olan Seyrantepe istasyonuna da bir ek vardır. Ayrıca Seyrantepe'de metro araçları için depo da yapılmıştır.

Güney yönünde yapım çalışmaları süren hattın buradaki son istasyonu İncirli olacaktır. Yenikapı uzatması 2014 Şubat ayında hizmete alınmıştır.

Özellikler[değiştir | kaynağı değiştir]

M2 hattı yerin 15 ilâ 30 metre derinliğinde yer almaktadır. 13 istasyonunun hizmet verdiği hatta peron boyları 180 metredir. Hatta işleyen araçlar üçüncü raydan 750 voltluk doğru akım alarak çalışmaktadır. Elektrik kesintisi olasılığına karşı acil durumda kullanılmak üzere hazırda bekletilen ve 3 saat süresince elektrik sağlayabilecek dizel jeneratör üniteleri bulunmaktadır. Bunların da arıza yapması olasılığına önlem olarak ve istasyon içi aydınlatma sistemlerinin kesintiler sırasında sürdürülmesini sağlamak amacıyla da kesintisiz güç kaynakları kullanılmaktadır.

Hatta kullanılan raylar, S49 kalite ray çeliğinden yapılmıştır ve ray açıklıkları 1435 mm'dir. Araçların sarsıntıyı en az düzeyde hissettirmesi için raylar ve traversler elastik yataklar üstüne döşenmiştir. Ray altlarının düzgünleştirilmesi için, raylar altına 43.000 m³ beton dökülmüştür. Hat, 90 saniye sıklıkta bir araç kalkabilecek kapasitede tasarlanmıştır. Hatta günde tek yönde 225 sefer yapılmaktadır.

Hatta kullanılan araçlar ise 3,05 metre genişliğinde, 21,6 metre uzunluğundadır. Taksim-4. Levent arasında işleyen araçların içi turkuaz renk ağırlıkta tasarlanmıştır. Bunlar, dönemin değerleriyle 45.000.000 dolara Alstom firmasından alınmıştır.

Hattın kaba inşaatının ve elektromekanik işlerinin bitirilmesinin ardından iç tasarımına geçilmiş ve bu kapsamda yalnızca Taksim-4. Levent arasında 30.000 m² zemin graniti, 25.000 m² metal duvar kaplaması, 10.000 m² duvar seramiği ve mozaik ile 35.000 m² metal asma tavan kullanılmıştır. Her bir istasyonda farklı renk teması uygulamasına gidilmiş, tüm hatta 100.000 m² alan boyanarak 10.000 metre uzunluğunda drenaj borusu döşenmiştir.[9]

Taksim-4. Levent'e Şişhane-Taksim ve 4. Levent-Hacıosman uzatmaları eklenince 92 araçlık bir ihale yapılmış ve ihaleyi 126.034.515 $'a Hyundai-Rotem şirketi kazanmıştır. Vagonlarda vagonlar arası geçiş imkânı, otomatik sürüş bilgisayarı, elektronik yolcu bilgilendirme ve reklam panoları vardır.[10]

Taksim İstasyonuna bir metro treni varırken
Şişhane İstasyonuna varan bir metro treni

İstasyonlar[değiştir | kaynağı değiştir]

Taksim İstasyonunda perondaki araç
Gayrettepe İstasyonu, Esentepe girişi
Şişhane İstasyonu, 6. Daire girişi
Vagonların iç görünüşü
İstasyon listesi

Yenikapı istasyonu: Yenikapı Marmaray istasyonu yanındaki alanda inşa edilmiştir, doğu-batı doğrultusunda uzanmaktadır. İstasyonun bir üst katından Marmaray ve M1A Yenikapı-Atatürk Havalimanı ve M1B Yenikapı-Kirazlı işletmelerine erişim imkanı tanıyan alan ulaşılmaktadır. İstasyon hattın diğer istasyonlarından farklı olarak 3 yol 2 peron yapısı ile inşa edilmiştir.

Vezneciler istasyonu: Mart 2014'te Yenikapı durağından bir ay sonra hizmete girmiştir. Şehzadebaşı caddesi ile Büyük Reşit Paşa caddesinin kesişimin de yer alır.

Haliç istasyonu: Haliç üzerine inşa edilen Haliç Metro Geçiş Köprüsü üzerinde yer alır. İstasyona erişim köprünün her iki yanına inşa edilmiş yaya yolları aracılığı ile yapılmaktadır.

Şişhane istasyonu: İstiklal Caddesi'nin Beyoğlu bitimi ile Şişhane semtleri arasında yer alır. Yenikapı güzergâhında hizmet veren tek istasyondur. Hattın bu ayağında araç yalnızca Taksim-Şişhane arasında çalışmaktadır. 2009 yılı başında hizmete girmiştir. Şişhane istasyonunda ve aynı tarihte açılan diğer istasyonlarda ortak dekor kullanılmış ancak tema olarak istasyonun çeşitli yerlerinde İstanbul ve tarihi ile ilgili resimler, boyamalar, kabartmalar ve tabelalar işlenmiştir. Şişhane istasyonunda İstiklal Caddesi, Vergi Dairesi, 6. Daire, Kasımpaşa ve Refik Saydam Caddesi olmak üzere 5 girişi vardır.

Taksim istasyonu: Taksim Meydanı'nın altında yer alır. Bu istasyonun iç dekorasyonunda kırmızı tema kullanılmıştır. İstiklal Caddesi, Atatürk Kültür Merkezi, Taksim Gezi Parkı ve Talimhane olmak üzere toplam 4 giriş kapısı bulunur. Taksim-Kabataş füniküler hattına (F1 hattı

Osmanbey istasyonu: Halaskârgazi Caddesi'nin altında yer alır. 4. Levent yönüne giden araçlar için ikinci istasyondur. Bu istasyonun iç dekorasyonunda sarı tema kullanılmıştır. Tümü Halaskârgazi Caddesi üzerinde olmak üzere Dolapdere ve Pangaltı yönlü 4 giriş kapısı bulunur.

Şişli - Mecidiyeköy istasyonu: Şişli'de Eski Büyükdere Caddesi ve gayrimüslim mezarlığı altında yer alır. 4. Levent yönüne giden araçlar için üçüncü istasyondur. Şişi istasyonunun iç dekorasyonunda gri tema kullanılmıştır. Şişli, Fulya, Mecidiyeköy ve Ortaklar Caddesi ve Cevahir AVM olmak üzere 5 girişi bulunmaktadır.

Gayrettepe istasyonu: Şişli Büyükdere Caddesi altında yer alır. 4. Levent yönüne giden araçlar için dördüncü istasyondur. İstasyonun iç dekorasyonunda turkuaz renk teması kullanılmıştır. İstasyonda her iki yön için de ortak peron kullanılmaktadır. Gayrettepe ve Esentepe olmak üzere iki girişi vardır. İstasyon kompleksinde ayrıca otopark da yer almaktadır.

Levent istasyonu: Büyükdere Caddesi üzerinde yer alır. 4. Levent yönüne giden araçlar için beşinci istasyondur. Levent istasyonunun iç dekorasyonunda koyu mavi renk teması kullanılmıştır. İstasyonda her iki yön için de ortak peron kullanılmaktadır. Levent Çarşı, Gültepe, Zincirlikuyu, Plazalar, Kanyon AVM ve Metrocity AVM olmak üzere toplam 6 girişi vardır.

4. Levent istasyonu: Büyükdere Caddesi üzerinde yer alır. 4. Levent istasyonu iki şeritli olarak tasarlanmış ve inşa edilmiş olmasına karşın istasyonun kullanıma girdiği 2000 yılından beri sol peron kullanılmamaktadır. Atatürk Oto Sanayi yönüne giden araçların sayısı ve kalkış sıklıkları arttırıldığında sol peronda kullanıma sokulacak ve istasyon üzerindeki trafik rahatlatılacaktır. 4. Levent istasyonunun iç dekorasyonunda turuncu renk teması kullanılmıştır. 4. Levent, Çeliktepe, Yeni Levent ve Emniyet Evleri ve Istanbul Sapphire olmak üzere 5 girişi vardır.

Sanayi Mahallesi istasyonu: Büyükdere Caddesi üzerinde yer alır. Seyrantepe durağı M2 metro hattına bu duraktan bağlanīr.

Seyrantepe istasyonu: Türk Telekom Arena ve Seyrantepe'nin altında yer alır. M2 metro hattının Türk Telekom Arena'ya bağlantısını sağlar.

İTÜ - Ayazağa istasyonu: Büyükdere Caddesi üzerinde İTÜ yerleşkesi ile Maslak gökdelenlerinin arasında yer alır. Yürüyen merdiven ve engelli asansörüne sahiptir. Siyah ağırlıklı bir renk teması kullanılmıştır, duvarlarda İTÜ'nün arısı ve çeşitli bilimsel deneyleri gösteren resimler vardır.

Atatürk Oto Sanayi istasyonu: Şubat 2009'da hizmete girmiştir. Atatürk Oto Sanayi Sitesi'nin altında yer alır.

Darüşşafaka istasyonu: Eylül 2010'da hizmete girmiştir. Darüşşafaka mahallesinin merkezinde yer alır.

Hacıosman istasyonu: Mayıs 2011'de hizmete girmiştir. Yenikapı istasyonundan gelen araçlar için son istasyondur.

Yürüyen merdiven Yürüyen bant Asansör Engelli desteği
Yenikapı ?? Yok ?? Pictogram voting support.svg
Vezneciler Var Yok ?? Pictogram voting support.svg
Haliç ?? Yok ?? Pictogram voting support.svg
Şişhane ?? 1+1 ?? Pictogram voting support.svg
Taksim 16 3+3 6 Pictogram voting support.svg
Osmanbey 15 Yok 2 Pictogram voting support.svg
Şişli - Mecidiyeköy 14 Yok 1 Pictogram voting oppose.svg
Gayrettepe 12 Yok 4 Pictogram voting support.svg
Levent 20 Yok 2 Pictogram voting support.svg
4. Levent 10 Yok 3 Pictogram voting support.svg
Sanayi Mahallesi ?? Yok ?? Pictogram voting support.svg
İTÜ - Ayazağa ?? Yok 1 Pictogram voting support.svg
Atatürk Oto Sanayi 4 Yok ?? Pictogram voting support.svg
Darüşşafaka 5 Yok ?? Pictogram voting support.svg
Hacıosman 5 Yok ?? Pictogram voting support.svg

İstasyonlardaki çiniler[değiştir | kaynağı değiştir]

İstanbul metrosunun istasyonları, o istasyonun tarihi özelliklerine uygun olarak tasarlanmış İznik çinileri ile süslenmiştir. İstasyonlarda İznik çinilerini kullanma fikri metronun inşaatı sürerken İznik Vakfı tarafından İstanbul Belediyesine sunulmuş ve kabul edilmiştir[11]. İstasyonlardaki çini panolarda betimlenen konular şunlardır:

  • Taksim istasyonu için “İstanbul'un fethi’ni canlandıran panolar”, “Kadırgaların Geçişi minyatürü”;
  • Osmanbey İstasyonu’nda, Osmanlı padişlahlarının av sahası olduğu için “Av Sahneleri minyatürleri”;.
  • Şişli ve Nişantaşı’nın geçmişte meyve bahçeleri ile kaplı olması nedeniyle “meyveli panolar”,
  • Levent istasyonu için “Osmanlı Levendleri”, “kalyonlar” aynı zamanda “Akdeniz’in Osmanlı dönemindeki haritası” ve “Piri Reis haritası”,
  • Zincirlikuyu istasyonu için “çintemani desenli panolar"

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynaklar[değiştir | kaynağı değiştir]

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]

}