Mübarek Ali Paşa

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Mübarek Ali Paşa

Mübarek Ali Paşa (y. 1823, Birinbal-14 Kasım 1893, Kahire, Mısır), Mısır'da eğitim birliğini sağlayan devlet adamı ve yazar.


Bir süre Mısır'daki bir askeri okula devam ettikten sonra 1844'te öğrenimini tamamlaması için Fransa'ya gönderildi ve topçu eğitimi aldı. 1849/50'de ülkesine döndüğünde savaş bakanlığına getirildi. Kırım Savaşı'nda, İstanbul ve Gümüşhane'de bulundu. Muhammed Said'in yönetimi sırasında (1854-63) gözden düştü ve görevden alındı.

İsmail Paşa'nın Mısır hıdivi olmasından sonra Bayındırlık Kurulu'nun üyesi olarak hükümete girdi. Hıdiv İsmail Paşa döneminde yenilik çalışmalarında etkin rol oynadı. 1867'de eğitim müdür yardımcılığına getirildi. Bu görevi sırasında askeri okulları, hükümete bağlı sivil okullardan ayırdı. 1870'te, Fransa'daki Yüksek Öğretmen Okulu'nu (École normale supérieure) örnek alarak Darü'l-Ulum adlı bir öğretmen okulu kurdu. Dinsel eğitim veren okulların programını, yabancı dil ve fen bilimleri eğitimine daha fazla yer verecek biçimde değiştirdi. 1879'da Mısır Ulusal Kütüphanesi'nin çekirdeği olan Hıdiviye Kütüphanesi'ni kurdu. Teknik kitapların çevirisine ve yayımını özendirdi. Beş yıl bayındırlık bakanlığında bulunduktan sonra 1888'de eğitim bakanlığına getirildi. 1891'e değin süren bu görevi sırasında askeri, sivil ve dinsel nitelikli okulları Eğitim Bakanlığı'na bağlamayı başardı. En ünlü yapıtı Mısır kültür ve tarihini bütün yönleriyle ele alan bir ansiklopedi olan 20 ciltlik Hıtatü't-tevfikiyeti'l-cedide'dir (1886).