Luthier

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Antonio Stradivari: tarihteki en ünlü luthier.

Luthier, telli müzik aletleri yapımcısına verilen addır.

Sözcük kökeni olarak; fr:luth, en:lute, de:Laute, it:liuto ve ar:el-loud; yani ödağacı anlamına gelmekte olup, Türkçeye Ud (çalgı) şeklinde yerleşmiştir. Genel olarak da Luthier`ler, ud, keman üretmektedir.

Luthier'lerin ürettiği telli çalgılar, iki kategoride incelenir. Birinci kategoride; elektroarp, banjo, buzuki, charango, cittern, dulcimer, arp, kantele, kitara, kora, koto, ud, theorbo, archlute, angelique, torban, kobza, bandura, lir, mandolin, şamisen, sitar, ukulele ile veena bulunmaktadır.

Cremona'da bir luthier atölyesi

İkinci kategoride ise; alto, çello, crwth, bas gitar, erhu, keman, mouthbow, nyckelharpa, hurdy gurdy, rabab, rebec, sarangi, viola, viyolonsel, viola da braccio, viola d'amore, viola da gamba ve viyolon bulunur.

Luthier sözcüğü Türkçede aynı şekilde kullanılmakta olup, ağırlıklı olarak telli enstrüman üretenler için söylenilse de, tüm müzik aletleri yapımcılarını içermektedir. En bilinen luthierlerden biri olarak, dünyanın en ünlü keman üreticisi Antonio Stradivari gösterilebilir. Çağdaş luthierlere örnek olarak; Gauthier Louppe verilebilir.

Türkiye'de, Cümbüşün muciti ve üreteni olarak Zeynel Abidin Cümbüş ünlü bir luthierdir.

Bir kemanın verniklenişi

Luthier'ler, sadece enstrüman üretmekle kalmaz, aynı zamanda onarımını ve bakımını da yaparlar. 15. yüzyıldan bu yana süregelen luthierlik mesleği, iyi bir kulağa sahip olmayı gerektirir. Dünyada bu işkolunun eğitimi için, İtalyan Luthier ustaların beşiği olan Crémone kenti önde gelmektedir.

Tarihteki luthierler[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Tieffenbrucker
  • Martin Hoffmann
  • Joachim Tielke
  • Leopold Widhalm
  • Andrew Rutherford
  • Richard Berg
  • Stephen Gottlieb
  • Cezar Mateus

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Büyük Ansiklopedi
  • Temel Britannica
  • İngilizce Wikipedia