Lorenzo Da Ponte

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Lorenzo Da Ponte portresi
Nathaniel Rogers'in eserinin Michele Pekenino tarafından yapılan gravürüdür.

Lorenzo Da Ponte (10 Mart 1749 - 17 Ağustos 1838), Venedikli opera yazarı ve şair. 28 opera yazmıştır. Bu operalar Mozart ve Antonio Salieri gibi bestekarlar tarafından bestelenmiştir.

Avrupa kariyeri[değiştir | kaynağı değiştir]

Lorenzo Da Ponte, Emanuele Conegliano ismi ile Venedik Cumhuriyeti'nin Ceneda şehrinde doğdu. Günümüzde burası İtalya'nın Vittorio Veneto şehridir. Doğumunda bir yahudi idi. Onun babası ve annesinin ismi Geremia Conegliano ve Rachele Pincherle'dir. İki kardeşi vardır. Bu kardeşlerden Baruch isminde olan 1752'de doğmuştur. Anania ise 1754'de dünyaya gözlerini açmıştır. Annesi Rachele, 1754'de Anania'yı doğururken ölmüştür. Dul kalan babası, onsekiz yaşındaki Orsola Pasqua Paietta ile evlenebilmek için kendisini ve çocuklarını Katolik Kilisesi mezhebine mensup etmiştir. O, Emanuele'den sadece 4 yaş büyüktü. Emanuele o zamanlar 14 yaşındaydı. Ceneda piskoposu Emanuele'yi vaftiz eden-rken onun ismini Lorenzo da Ponte koymuştur. Bir öğretmen olmak için çalıştı. Ve bir katolik papazı olması takdir edildi. Venedik'de San Luca kilisesinin papazı iken Anzoletta Bellaudi isimli bir hanımla tanıştı ve onunla evlendi. Da Ponte ilk çocuğuna sahip olduğu zamanlardaki bir organizasyonda şöyle bir yorum yapmıştır; "bu tür olaylar her gün oluyor". Sonra piskopos yardımcısı tarafından azarlandı. Daha sonra Da Ponte ve Anzoletta bir genelev açtılar. Saygıdeğer bir kadını kaçırmak ve nikahsız birlikte yaşamakla suçlandılar. Da Ponte 15 yıllığına Venedikten sürgün edildi.[1]

Da Ponte Avusturya'ya seyahat etti ve tiyatrolarda şair olarak görev aldı. İmparator Joseph II ona kaç tane oyun yazdığını sordu. Da Ponte şöyle cevapladı;"Hiç, majesteleri". Bunun üzerine imparator "İyi, iyi! Öyleyse biz bakire bir esin perisine sahibiz."[1]

Opera yazarı üyeleri gibi Fransızca, Almanca, İspanyolca ve İtalyanca metinler yazdı. Ve Wolfgang Amadeus Mozart, Antonio Salieri, and Vicente Martín y Soler gibi isimlerle işbirliği yaptı.

1792'i civarında, Da Ponte, Ann Celestine Grahl(daha çok Nancy olarak bilinir) ile tanıştırıldı. Ondan 20 yaş genç bir hanımdı. Onun ikinci eşi oldu. Ve Louisa (1794), Fanny (1799), Joseph (1800), ve Lorenzo (1804) isminde çoçukları oldu.

Amerika kariyeri[değiştir | kaynağı değiştir]

Joseph II'nin ölümüyle Da Ponte patronunu kaybetti. Ve yeni imparatordan az bir ilgi gördü. Kısa bir süre için Prag şehrine ordan da Londra'ya taşındı. Burada opera prodüktörü olarak yeni bir kariyere başladı. Ama iş hayatı için az deneyime sahipti. Ve nihayetinde kendini iflas etmiş olarak buldu. Alacaklılarından kurtulabilmek için Amerika Birleşik Devletleri'ne kaçtı.

Amerika Birleşik Devletleri'nde Da Ponte ilk olarak New York şehrine yerleşti. Sonra Pensilvanya eyaletinin Sunbury şehrine yerleşiyor. Burada kısa bir süre manav işletti ve özel İtalyanca dersleri verdi. Daha sonra New York'a geri dönerek Columbia Üniversitesi'ne İtalyan edebiyatı için ilk profesör olmak için başvurdu. Clement Clarke Moore ile arkadaş oldu. Onun vasıtasıyla İtalyan edebiyatı işini de alıyor. New York'ta operaya tanıtılıyor. Ve Don Giovanni'nin bir performansını prodükte ediyor. Aynı zamanda bir konser turunda yeğeni Giulia da Ponte iken Amerika'da Gioachino Rossini'nin müziği ile tanışıyor.

1828'de 79 yaşındayken Da Ponte ABD vatandaşlığına kabul edildi. 1838'de New York'ta öldü. New York'un Eski Aziz Patrick Katedralinde Meulberry sokağın muazzam bir cenaze töreni yapıltı.Da Ponte, Queens'deki Calvary Mezarlığında yakıldı. [not 1] [2]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ a b L. de Ponty's Wagon, THE LIBERTINE LIBRETTIST (292 syf.) — April FitzLyon — Abelard-Schuman TIME, Mart 11, 1957, time.com sitesinden (erişim 22 Haziran 2008)
  2. ^ Find A Grave [1]

Notlar[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Bazı diğer kaynaklar da Ponte'nin Manhattan'ın aşağılarında yakıldığı söyler.