Lokum
Lokum, su, şeker, nişasta ve sitrik asit veya tartarik asit veya potasyum bi tartarat ile hazırlanan lokum kitlesine gerektiğinde çeşni maddeleri, kuru veya kurutulmuş meyveler ve benzeri maddelerin ilavesiyle tekniğine uygun olarak hazırlanan geleneksel bir Türk tatlısı.
Arapçada "rahat-ul hulküm"(boğaz rahatlatan) olarak geçmekte olan ve bu tamlamadan türetilen lokum,kimi kaynaklara göre 15'inci yüzyıldan beri Anadolu'da yapılmaktadır.[1] kimi kaynaklara göre ise 18.yy sonunda Muhittin Hacı Bekir tarafından sert şekerlerden sıkılan 1.Abdülhamit'in yumuşak şekerleme isteği üzerine açılan bir yarışma neticesi icat edilmiş ve bu yarışmada da Muhittin Haci Bekir birinci olmuştur.[2] Bununla birlikte ister 18.yy ister 15.yyda icat edilmiş olsun lokumu seri olarak üreten,popülerleştiren ve Avrupa'ya tanıtan kişinin Ali Muhittin Hacı Bekir olduğu tartışmasızdır.[3] Lokum,Avrupa'da 19. yüzyılda bir İngiliz gezgininin Avrupa'ya Hacı Bekir'in lokumunu götürmesi ile yayılmaya başladı..[4]
Konu başlıkları |
Ürün özellikleri [değiştir]
Lokumun görünüşü, lokumun tipine özgü ve verildiği şekli korumuş olmalı, Lokumun dokusu, elâstik yapıda olmalı, parmakla bastırıldıktan sonra eski şeklini alabilmeli, ağızda yumuşak ve kaygan olarak hissedilmelidir.
Günümüzde; sade, fındıklı, antep fıstıklı, cevizli, bademli, hindistan cevizli, portakallı, gül yapraklı, çilekli, limonlu lokumların yanı sıra naneli, vanilyalı ve zencefilli lokumlar olarak pek çok çeşit lokum üretimi yapılmaktadır.
Adı ve tarihi [değiştir]
Türkçede geçen lokma veya lokum kelimeleri, Arapçadaki لقمة luqma(t) 'lokma', çoğul لقوم luqūm kelimelerinden gelmektedir.[5] Osmanlıca alternatif adı, Arapçadan gelen راحة الحلقوم raḥat al-ḥulqum ile türeyen rahat ul-hulkümdür ve boğaz rahatlatan anlamına gelmektedir.[6][7] Libya, Tunus, Suudi Arabistan, örneğin, حلقوم ḥalqūm olarak bilinmektedir. Bosna'da "rahat lokum" olarak bilinmektedir. Yunanca adı "λουκούμι" (loukoumi) idir ve Modern Türkçe ile etimolojisi neredeyse aynıdır; Kıbrıs'ın bölgelerinde "Kıbrıs Lokumu" olarak satılmaktadır.[8]
Lokum, yaklaşık 15. yüzyıldan beri Anadolu’da bilinmekle birlikte, özellikle 17. yüzyilda Osmanlı İmparatorluğu sınırları içinde yaygınlaştı. Avrupa’da ise bir İngiliz gezgin aracılığıyla 'Turkish Delight' adıyla 18. yüzyılda tanınmaya başlandı. Daha önceleri bal ya da pekmez ve un bileşimi ile yapılan lokumun 17. yüzyilda 'Kelle şekeri' olarak bilinen rafine şeker ile özellikle nişastanın bulunup ülkeye getirilmesi sayesinde hem yapımı, hem de lezzeti değişti.
Popüler kültürde [değiştir]
 |
Bu alt başlığın geliştirilmesi gerekiyor. |
2008 yılında, ABD'li ünlü pop star Madonna'nın Hard Candy albümünde bulunan "Candy Shop" şarkısının dizelerinde "I've got Turkish delight baby and so much more..." (Bende Türk lokumu ve dahası var bebeğim...) şeklinde geçmiştir.
Narnia Günlükleri: Aslan, Cadı ve Dolap filminde yer alan Cadı karakteri, Edmund isimli çocuk karakteri kendi tarafına çekmek için ona her fırsatda lokum ikram eder. Filmin İngiltere'de lokum satışlarını %200 artıtdığı kaydediliyor.[9]
Kaynakça [değiştir]
- ^ Kahvenin yanına en çok o yakışır
- ^ Carol Helstosky, Food culture in the Mediterranean, 2011, xvi
- ^ http://en.wikipedia.org/wiki/Turkish_delight
- ^ Carr, David. Candymaking in Canada: the history and business of Canada's confectionery. http://books.google.com/books?id=GKbqKA3W0FsC&pg=PA34&dq=rahat-ul+hulk%C3%BCm&hl=tr&ei=WpVFTfvLM4eMswab45XEDg&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=1&ved=0CCsQ6AEwAA#v=onepage&q&f=false.
- ^ Diran Kélékian, Dictionnaire Turc-Français (Osmanlı Türkçesi), 1911
- ^ Maan Medina, Arabic-English Dictionary, 1973
- ^ Claudia Roden, A Book of Middle Eastern Food (Roden is Egyptian)
- ^ "Cyprus villagers make giant sweet", BBC News, October 18, 2004
- ^ Lokumun yükselişi..., Radikal Gazetesi
 |
Osmanlı İmparatorluğu ile ilgili bu madde bir taslaktır. Madde içeriğini genişleterek Vikipedi'ye katkıda bulunabilirsiniz. |
 |
Tatlı ile ilgili bu madde bir taslaktır. Madde içeriğini genişleterek Vikipedi'ye katkıda bulunabilirsiniz. |
