Almanya Federal Cumhuriyeti Liyakat Nişanı

Vikipedi, özgür ansiklopedi
(Liyakat Nişanı (Almanya) sayfasından yönlendirildi)
Atla: kullan, ara
Federal Nişan ve Omuz Bantı(Kategori:"Yıldızlı ve Omuzdan Bantlı Büyük Liyakat Nişanı")

Federal Almanya’nın tek Liyakat Nişanı olan ve kısaca Federal Liyakat Nişanı (Bundesverdienstkreuz) olarak adlandırılan Federal Almanya Liyakat Nişanları, politik, ekonomik, kültürel, manevi ve fahri alanlardaki başarılar için verilmektedir.

Bremen ve Hamburg dışındaki tüm federe eyaletlerin kendilerine ait liyakat nişanları vardır.

Tarihçe[değiştir | kaynağı değiştir]

Federal Liyakat Nişanı verilmesi kararı 7 Eylül 1951 tarihinde o zamanki Cumhurbaşkanı Theodor Heuss tarafından verildi.

"Anavatanın yeniden inşası için politik, ekonomik, sosyolojik ve manevi alanlardaki çalışmaların başarısına verilecek olan bu ödül,ödülü alanlar için Federal Almanya Cumhuriyeti’nin barış içerisinde yükselmesine katkıda bulundukları anlamına gelecektir."

Federal Liyakat Nişanı uluslararası normlara göre üç kategoride (Liyakat Nişanı, Büyük Liyakat Nişanı, Büyük Nişan) ve 8 dereceli olarak verilmekteydi. En yüksek basamak olan Özel Dereceli Büyük Nişan, devlet adamlarına verilmek üzere hazırlanmıştı.

Liyakat Madalyası Beratı'na örnek

1951 yılında aşağıdaki 6 dereceli düzenleme planlanmıştı:

  • Liyakat Nişanı Bantlı
  • Liyakat Nişanı Haç şeklinde (İleride 1.Sınıf olarak adı değiştirilmiştir)
  • Büyük Liyakat Nişanı
  • Yıldızlı Büyük Liyakat Nişanı
  • Yıldızlı ve Omuzdan Bantlı Liyakat Nişanı
  • Özel Tasarımlı Büyük Nişan. Bu nişanın sadece Federal Cumhurbaşkanı Heuss tarafından verilmesi öngörülmüştü.

İlk Liyakat Nişanı 19 Eylül 1951 tarihinde Nentershausen’den madenci Franz Brandl’a Theodor Heuss tarafından verildi.

1952 yılında bazı yenilikler getirildi: İlk olarak aynı kurumda 50 yıl çalışmış olan işçi ve memurlara verilmek üzere özel bir Liyakat Nişanı uygulamaya konuldu. 1966 yılında bu uygulama kaldırıldı. Bir de Yıldızlı Büyük Federal Liyakat Nişanı, Yıldızlı Büyük Federal Liyakat Nişanı ve Yıldızlı ve Omuzdan Bantlı Federal Liyakat Nişanı şeklinde olmak üzere ikiye bölünerek sunulmaya başlandı.

1955 yılında en alt derece olarak Liyakat Nişanı devreye sokuldu ve en üst derece olarak da zaten 1953 yılından bu yana verilen Özel Derecede Büyük Nişan listeye kondu.

Ekim 2006 yılında Federal Cumhurbaşkanı Horst Köhler kadınlar için %30 luk bir kota uygulamasını (Quotenregelung) devreye soktu. Buna göre Başbakanlık’ın vereceği öneri listeleri, eğer Liyakat Nişanı alacak 10 kişinin en az 3 kişisi kadın olursa ancak kabul edilebilecektir.

Bugünkü düzenleme[değiştir | kaynağı değiştir]

Derece Takma şekli Özellik Uluslararası Kategori
Liyakat Nişanı Sol göğüs   Madalya
Bantlı Liyakat Nişanı Sol göğüs, Bantlı   Şövalye
Liyakat Nişanı I. Sınıf Sol göğüs, Haç   Subay
Büyük Liyakat Nişanı Boyuna asılı   Komutan
Yıldızlı Büyük Liyakat Nişanı Boyuna asılı, Göğüs yıldızı solda Dört köşeli göğüs yıldızı, Düz Yüksek rütbeli subay
Yıldızlı ve Omuzdan asılı Büyük Liyakat Nişanı Omuz atkısında, Göğüs yıldızı solda Dört köşeli göğüs yıldızı, Kabartmalı Büyük Nişan II. Sınıf
Büyük Nişan Omuz atkısında, Kartal nakışlı makinede, Göğüs yıldızı solda Altı köşeli göğüs yıldızı Büyük Nişan I. Sınıf
Özel Yapım Büyük Nişan Omuz atkısında, Kırmızı dolgulu, Kartal nakışlı makinede, Göğüs yıldızı solda Madalyon çevresi defne yapraklı çelenkle çevrilmiş, Altı köşeli göğüs yıldızı Büyük Nişan (Özel yapım), bugüne kadar sadece Konrad Adenauer ve Helmut Kohl 'e verildi.
Özel Derecede Büyük Nişan Omuz atkısında, Kartal nakışlı el yapımı, Göğüs yıldızı solda Sekiz köşeli göğüs yıldızı En yüksek dereceli madalya (Şimdiye kadar sadece seçilmiş 40 yabancı devlet adamlarına ve 3 kez madalya verilenlerin eşlerine verildi ve tüm başbakanlara göreve başladıkları zaman Madalya Beratı verilmeksizin makam sahibi sıfatı ile verildi)

Madalyanın verilmesi[değiştir | kaynağı değiştir]

40 yaş altındakilere verilen Liyakat Madalyası
Özel Yapım Büyük Nişan(solda), Büyük Nişan'ın Özel Kategorisi(orta ve sağda)

Madalyalar her yıl verilen teklifler üzerine birkaç bin kişiye verilmektedir. Ekim 2005 tarihine kadar yaklaşık 210.00 kez verilmiştir. 2006 yılında 2.312 kişiye madalya verildi. Genelde ilk vermelerde en fazla 2. Sınıf (Bantlı Liyakat Nişanı) verilmektedir. Sadece özel durumlarda daha yüksek derecedeki madalyalar ilk vermelerde verilmektedir. 40 yaşın altındaki kişilerin en alt derece olan 1. Derece (Liyakat Madalyası) ile ödüllendirilmesi gerekiyor. Federal Cumhurbaşkanı tarafından verilen nişanlar genelde başbakanlar, bakanlar, eyalet bakanları, eyalet başkanları, valiler, kaymakamlar, büyükşehir belediye başkanları veya belediye başkanları tarafından kişiye ulaştırılmaktadır. Yurtdışında yaşayan Almanlar veya yabancılara ulaştırılması da genelde o ülkedeki Alman Büyükelçisi tarafından yapılmaktadır. Bazı durumlarda Federal Cumhurbaşkanı kendisi de madalyayı takmaktadır.

Öneri hakkı[değiştir | kaynağı değiştir]

Herkes bir başkasını nişan alması için önerebilir. Bunun için önerilen kişinin bulunduğu yerdeki resmi mercilere başvurulabilir. Kişi yurtdışında yaşıyorsa veya yabancı ise dışişlerine başvurmak gerekir. Devlet memurlarının önerilmesi memurun bağlı olduğu bakanlığa yapılır. Müracaat edilen merci, müracaatları inceler ve Federal Cumhurbaşkanlığı Madalya Ofisi’ne gönderir. Genelde şimdiye kadar resmi makamlar, enstitüler, ekonomi ve spor dernekleri kişileri önermişlerdir. Yapılan öneri, daha önce öneri yapılan kişiye verilmiş olan bir madalya varsa, onun geçerliliğini yitirmesine neden olabilir.

Hansa’lıların reddi[değiştir | kaynağı değiştir]

13.yüzyıla kadar uzanan ve 1963 yılında Senato Kararı ile yenilenen kurallara göre Hamburglular 'Yabancı madalyaları' reddetmektedirler. Diğer kişilerin yanı sıra Başbakan Helmut Schmidt de, daha önce Hamburg Senatörü olduğu gerekçesi ile Federal Liyakat Nişanı’nı reddetmiştir. Red edenler arasında en tanınmışları Hans-Olaf Henkel, Inge Meysel, Jan Philipp Reemtsma, Heidi Kabel ve Hans-Ulrich Klose’dir.

Madalyanın malzemesi ve üretimi[değiştir | kaynağı değiştir]

Adetlerin büyük olması ve maliyetlerin düşük tutulması nedeni ile madalyalar bugün yalnızca preslerde bakırdan basılmaktadır ve altın kaplama yapılmaktadır. Renkli kısımları ise emay kaplamadır. Madalyaların resmi üreticisi Lüdenscheid şehrindeki Steinhauer&Lück GmbH & Co. KG firmasıdır.

Kaynak[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Alexander von Sallach: Die Orden und Ehrenzeichen unserer Republik. Phaleristischer Verlag Autengruber, Konstanz 2004, 2006. ISBN 3-937064-05-2, ISBN 3-937064-04-4
  • Birgit Laitenberger, Dorothea Bickenbach, Maria Bassier: Deutsche Orden und Ehrenzeichen. Carl Heymanns Verlag, Köln 2005 (6. Aufl.). ISBN 3-452-25954-4

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]