Lehistan Veraset Savaşı

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Lehistan Veraset Savaşı
Siege of Danzig 1734.PNG
Danzig'in kuşatılması (1734)
Tarih 1733-1738
Bölge Polonya, Rheinland, Kuzey İtalya
Sonuç Fransa, Savoya Dükalığı ve İspanya kazandı
III. August tahta geçti.
Taraflar
Flag of Royalist France.svg Fransa
Bandera de España 1701-1760.svg İspanya
Savoie flag.svg Savoy Düklüğü
Flag of Russia.svgRusya
Flag of the Habsburg Monarchy.svg Avusturya
Flagge Königreich Sachsen (1815-1918).svg Saksonya
Komutanlar
Stanisław Leszczyński III. August

Lehistan Veraset Savaşı (1733-1738) Lehistan kralı II. August'un ölmesi üzerine çıkan taht kavgalarının diğer Avrupa ülkelerinin de katılmasıyla bir veraset savaşına dönüşmesidir.

Savaşın nedeni[değiştir | kaynağı değiştir]

II. August'un ölmesi (1 Şubat 1733) üzerine Avusturya ve Rusya, onun oğlu Saksonya kralı II. Friedrich August'un Polonya kralı seçilmesinden yana tutum aldı. Ama Polonyalıların çoğu, İsveçlilerin II. August'u tahttan indirdiği 1704-09 döneminde taç giyen ve Fransa kralı XV. Louis'nin kayınpederi olan Stanislaw Leszczynski'yi yeğlediler. İspanya ve Fransa, Avusturya ve Rusya'ya karşı çıkarak, 12 Eylül 1733'te Varşova'da toplanan 12.000 delegeli bir meclis (Sejm) tarafından Polonya kralı seçilen Leszczynski'yi destekledi. Ama 30.000 kişilik bir Rus ordusunun Varşova'ya yaklaşması üzerine Leszczynski, Gdansk'a kaçtı. Bunun üzerine, 3 bin delegeden oluşan başka bir meclis II. Friedrich August'u III. August adıyla 5 Ekim 1733'te Polonya kralı seçti. Bunun üzerine Fransa, Habsburglara karşı 26 Eylül'de Sardinya-Savoia'yla, 7 Kasım'da da İspanya'yla ittifak kuruldu. 10 Ekim'de Avusturya'ya savaş ilan etti.

Savaş[değiştir | kaynağı değiştir]

İspanyol prensi Don Carlos 40 bin kişilik bir İspanyol ordusuyla Toscana ve Papalık devletleri üzerinden Napoli'ye giderek 25 Mayıs 1734'te Bitonto'da Avusturyalıları yendi. Sicilya'yı fethederek III. Carlo adıyla Napoli ve Sicilya kralı oldu. Ama Avusturya prensi Eugene de Savoie-Carignan, Lorraine'i istila eden Fransızlarının ilerlemesini Almanya'nın güneyinde durdurdu. Üstelik, Lombardiya'yı işgal eden Fransız ve Savoia (Savoie) kuvvetleri Mantova'yı alamadı.Rus kuşatması altındaki Gdansk'ı kurtarmak için deniz yoluyla gönderilen küçük Fransız kuvveti etkili olamadı. Gdansk Haziran 1734'te düştü.

Prusya'ya kaçan Leszczynski'yi desteklemek için Polonyalıların örgütlediği Dzikow Konfederasyonu da (Kasım 1734) Rusları ve August'u yenmeyi başaramadı. Dahası, İspanya ile Savoia arasındaki anlaşmazlık 1735'teki İtalya seferinin sonuçsuz kalmasına yol açtı; İngiltere ve Hollanda'nın Avusturya'nın müttefiki olarak savaşa girmesinden korkan Fransa, Avusturya'yla ön barış anlaşması imzaladı (Viyana Barışı; 3 Ekim 1735). Bu anlaşmayla August Polonya kralı olarak kalıyordu. Napoli-Sicilya'yı elinde tutan don Carlos da 1731'de miras yoluyla kendisine geçen Parma ve Piacenza'yı Avusturya'ya verecek ve Toscana üzerinde hak iddia etmeyecekti. Sardinya-Savoia Lombardiya ise Habsburgların elinde kaldı. Anlaşmadan sonra Leszczynski tahttan feragat ettiğini açıkladı (26 Ocak 1736) ve Dzikow Konfederasyonu 1736'da August'u kral olarak tanıdı.

Sonuç[değiştir | kaynağı değiştir]

18 Kasım 1738'de Fransa Avusturya ön anlaşmanın koşullarını doğrulayan ve Fransa'nın Veraset Yasası'na (Pragmatische Sanktion) koşullu olarak güvence verdiği Viyana Antlaşması'nı imzaladı. Bu yasayla VI. Karl, kızı Avusturya arşidüşesi Maria Theresia'yı Habsburg topraklarının varisi ilan etti. Savaşa katılan öteki büyük ülkeler de barışı 1739'da kabul etti.

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Ana Brittannica Cilt 18, sayfa 78-79 15. baskı, 1989