Latince dil bilgisi:İsim çekimleri

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara

Latince'de ismin 7 hali bulunur ve bunların toplam beş tip çekimi vardır ("isim çekimleri", Latince: declinationes, tekil declinatio). Vocativus ve locativus halleri tablolarda bulunmamaktadır.

Birinci çekimdeki isimlerin çoğu dişilken, ikinci çekimdeki isimlerin çoğu eril ve nötrdür. Üçüncü çekimde eril, dişil veya nötr, dördüncü çekimde eril veya nötr, ve son olarak beşinci çekimdeki çoğunlukla dişil ve birkaç tane de eril isim bulunmaktadır. Çoğunlukla sözcüğün kendisinden dişil, eril veya nört olup olmadığını tahmin etmek imkânsız olduğu için, her ismin cinsini (eril, dişil veya nötrlüğünü) öğrenmek gereklidir. Ayrıca kişi çekim yapabilmek için her ismin hangi çekime bağlı olduğunu ezberlemelidir. Bu nedenle Latince isimler, hangi çekimin kullanılacağını daha belirgin bir hale getirmek ve sözcüğün kökünü göstermek için genellikle genitivus hallerinde ezberlenirler.

Not: Latince'de ismin halleriyle ilgili detaylı bilgiyi Latince dil bilgisi:İsmin halleri sayfasında bulabilirsiniz.


Birinci çekim (a)[değiştir | kaynağı değiştir]

Silva (orman)

Hal Tekil Çoğul
Nominativus silva silvae
Genitivus silvae silvarum
Dativus silvae silvis
Accusativus silvam silvas
Ablativus silva silvis

Not: Dea, "tanrıça" ve filia, "kız evlat" sözcükleri, dativus ve ablativus da is bitişi yerine abus bitişi alırlar. Zira eğer is bitişi alsalardı, deis, "tanrı" ve filiis, "erkek evlat" sözcükleriyle aynı yazılışa sahip olurlardı.

İkinci çekim (o)[değiştir | kaynağı değiştir]

Puer (erkek çocuk)

Hal Tekil Çoğul
Nominativus puer pueri
Genitivus pueri puerorum
Dativus puero pueris
Accusativus puerum pueros
Ablativus puero pueris


Üçüncü çekim (karma)[değiştir | kaynağı değiştir]

Animal (hayvan)

Hal Tekil Çoğul
Nominativus animal animalia
Genitivus animalis animalium
Dativus animali animalibus
Accusativus animal animalia
Ablativus animali animalibus


Dördüncü çekim (u, us)[değiştir | kaynağı değiştir]

Manus (el)

Hal Tekil Çoğul
Nominativus manus manus
Genitivus manus manuum
Dativus manuo manibus
Accusativus manum manus
Ablativus manu manibus

Beşinci çekim (e, es)[değiştir | kaynağı değiştir]

Dies (gün)

Hal Tekil Çoğul
Nominativus dies dies
Genitivus diei dierum
Dativus diei diebus
Accusativus diem dies
Ablativus die diebus

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]