Kuzey yürüyüşü

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Marko Kantaneva

Kuzey Yürüyüşü fiziksel bir aktivite ve spordur. Bu aktivite, kayak batonlarına benzeyen ve özel olarak tasarlanmış yürüyüş batonlarıyla yapılır.

Tarihi[değiştir | kaynağı değiştir]

Kuzey yürüyüşü, özel dizayn edilmiş batonlarla yapılan bir fitness yürüyüşü olarak tanımlanır. Yürüyüşçüler, gezginler ve kayakçılar bu basit konsepti yillardan beri kullanmalarina ragmen, bu spor 1997’de Marko Kantaneva tarafindan "Sauvakävely" yayimlanana kadar resmi olarak tanimlanmamisti.[1] Kuzey Yürüyüsü’nün prensibi sezon-disi kayak-calismasi temelinden gelistirildi. Bu konsept, egzersizin ilk tanimini, nasil yapilacagi üzerine talimatlari, bu sporu yapmak icin gereken anatomik ve psikolojik sebepleri ve batonlarin bu spor icin gereken spesifik özelliklerini icermekteydi.

1997 yilindaki yayina kadar ilk Kuzey Yürüyüsü batonlari Exel tarafindan üretildi ve satildi[2]. Kuzey Yürüyüsü terimi 1999 yilinda uluslararasi düzeyde bilinir hale geldi. (Ticari bir Exel el ilanı sayesinde)


Ortak Yanlis Kanilar[değiştir | kaynağı değiştir]

Her ne kadar ilk fitness yürüyüs batonlari ve batonla yürüyüs teknikleri Exerstrider tarafindan ABD’de 1988’de gösterildiyse de[3], orijinal ve özel tasarlanmis yürüyüs batonlarinin modern Kuzey yürüyüs batonlariyla cok az ortak noktasi vardi. Bu ilk batonlar dizayn olarak daha agirdi ve basit bir döngü kayisiyla birlikte Alp batonlarina daha yakindi (ya da daha sonra kayissiz olarak). Yogun bir yazima, kanitlanmis arastirmalara dayanan Kuzey Yürüyüsü ve Exerstriding (ayrica batonlarla yapilan benzer bir baska spor), iki farkli teknikten ve ekipmandan faydalanir, ancak yanlis cevirilere ve/ya da yorumlamalara bagli olarak genellikle yanlis yorumlanirlar.

Faydalari[değiştir | kaynağı değiştir]

  • (Uyari: Bu faydalar sadece Kuzey Yürüyüsü’ne mahsustur ve baton kullanilarak yapilan diger sporlara/egzersizlere temel olarak alinmamalidir)

Düzenli yürüyüsle karsilastirildiginda, Kuzey Yürüyüsü (ayrica baton yürüyüsü olarak da adlandirilir) her uzun adımla birlikte batonlara güc uygulamayi icerir. Kuzey Yürüyüscüleri vücutlarinin daha fazla bir kismini kullanirlar (daha büyük bir yogunlukla) ve normal yürüyüste bulunmayan bazi kaslari calistirirlar. Kuzey Yürüyüsü, normal yürüyüsle karsilastirildiginda enerji tüketiminde %46’ya varan bir artis saglar.[4][5] Ayrica, sadece 12 haftada üst vücut kaslarinin dayanikliligini %38’e kadar arttirdigi kanitlanmistir.[6]

Bu ekstra kas icerigi, normal yürüyüse kiyasla –ve esit adimlarla- su tarz artislara sebebiyet verebilir:

  • bütünsel gücte artis ve öz (çekirdek) kaslarla bütün üst vücutta dayaniklilik
  • veri adimda, kalp atislarinda anlamli artis [7]
  • oksijen dagitiminda etkinlik ve damar yollarını genişletme
  • tepe tirmanirken
  • düz bir yürüyüse gore daha cok kalori yakmak
  • dengede artis ve baton kullanimiyla duraganlilik
  • kalca, gözle görülür bir kilo kaybi
  • kemiklere baski uygulayarak yogunluk saglar

Ekipman[değiştir | kaynağı değiştir]

Kuzey Yürüyüsü batonlari kros kayagi icin tavsiye edilen batonlara gore gözle görülür sekilde kisadir. Dogru olmayan uzunlukta baton kullanmak yürüyüscünün dizlerine, kalcalarina ve/ya da arka kisimlara basinc ekler, batonlarla yürümenin faydalarini azaltir. Kuzey Yürüyüsü batonlari tek parca olarak ayarlanmamis gövde versiyonuyla, ve ic ice gecmis, iki parcali dönme kilitli ve ayarlanabilir uzunluklu versiyonlariyla gelir. Kuzey Yürüyüsü batonlari özel Kuzey Yürüyüsü bantlariyla bazi özellikler tasir – parmak yerleri bulunmayan bir eldiven, banttan güc aktarimina izin verir ve baton kulplarini sikica tutma ihtiyacini azaltir.

Trekking batonlarindan farkli olarak, Kuzey Yürüyüsü batonlari, cikarilabilen ve zor yüzeylerde kullanim icin olan lastik uclarla yapılır ve sertlestirilmis metal uclarla patika, kumsal, kar ve buz gibi ortamlar icin yapılır. Cogu baton hafif maddeden yapilmistir; aluminyum, karbon fiber, ya da kompozit malzeme gibi. Özel yürüyüsü ayakkabisi gerekmemektedir. Ancak bu spor icin tasarlanan ve satilan ayakkabilar bulunmaktadir. Konforlu yürüyüs, kosu ya da patika kosu ayakkabilari son derece ise yaramaktadir.[8]

Ekipman secme[değiştir | kaynağı değiştir]

Kuzey Yürüyüsü batonlarini secerken asagidaki konulara özel olarak dikkat etmek önemlidir:

  • Batonun kulbunun dizayni ve materyali, avuca sigacak sekilde ergonomik olmali ve ciplak elle kulllanildiginda sürtünme yaratmamalidir.
  • Bant kola uygun destek saglamali ve dahasi öyle dizayn edilmis olmalidir ki batonu sikmaya ihtiyac kalmamalidir, aksine baton yürüyüscünün hareketleriyle birlikte dogal olarak hareket etmelidir.
  • Dahasi, iyi bir bant avucta bulunan baton kulbunu esit olarak böler ve avuctaki engelsiz kan sirkülasyonunu garanti altina alir.
  • Bir baton hafif ve ayni zamanda uzun ömürlü olmalidir, tercihen aliminyum, kompozit ya da karbon materyallerden üretilmis olmalidir.
  • Batonun alt ucundaki agir metal civi bir güvenlik aletidir (yumusak yüzeylerde), ve civiye monte edilmis asfalt yüzey, -opsiyonel olarak sunulmustur- agir yüzeylerde yürürken olusan etkileri azaltir.

Dogru baton uzunlugunu secerken kullanilacak formül genelde vücut uzunlugunuzun 0.7 ile carpilmasidir (+ veya – 5 santimetre). Örnegin 1.85 sm uzunluguna sahip bir kişinin kullanmasi gereken baton (185 x 0.7 =) 129.5 santimetre uzunlugunda olmalidir. Bazi insanlarin neden kisa baton kullanmayi tercih ettikleri (Formüle gore buldukları sonuçtan -5 santimetre) şöyle açıklanabilir, çünkü kısa batonlar daha az yoğun bir performans gerektirir ve kilo problemleri olan insanlar için idealdir, özellikle hareketsiz uzun bir dönemden çıkmışlar için. Uzun batonlar ise (Formüle gore çıkan sonuçtan +5 santimetre) tam tersi bir etkiye sahiptir. Daha yoğun bir performans gerektirirler ve uzun süredir spor yapan kişiler için idealdirler.

Tekniği[değiştir | kaynağı değiştir]

Orijinal Kuzey Yürüyüşü, sadece ve sadece doğal ve eşsiz tek bir stilden faydalanır, bu stil de Marko’nun eserinden doğmuştur.

Kolların, bacakların ve vücudun birlikte ahengi ritmik olmalıdır, hareketli bir yürüyüşte olduğu gibi. Kuzey Yürüyüşü esnasında zıt kollar ve bacaklar birbirini takip ederek ileri ve geri doğru giderler. Ahengi ve ritmi Kuzey Yürüyüşü’nün en başında öğrenmek önemlidir, böylelikle istenen çalışma etkisi elde edilebilir. Kolların ileriye ve geriye hareketlerindeki çeşitlilik, ayrıca uzun adımların uzunluğunu da düzeltecektir. Kısıtlanmış kol hareketleri, adım uzunluğunun kısıtlanması ve kalça hareketlerinin de kısıtlanması anlamına gelecektir. Baton ne kadar uzun olursa adımlar o kadar uzun olacak, kalçadan yapılan hareketler ve üst gövde de o kadar güçlenecektir. Bu, bütün vücut için kapsamlı hareketleri sağlamlaştırmaktadır, bu sayede genel vücut sağlığında artış görülecektir.

Kuruluşlar[değiştir | kaynağı değiştir]

Kuzey Yürüyüşü’nü tanıtmak amacıyla pek çok uluslararası organizasyon kurulmuştur:

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Kantaneva M. SAUVAKÄVELY. Suomen Latu ry, Suomalainen ryhtiliike ry, Latu&Polku - special edition - week. 36/1997.
  2. ^ http://companydatabase.org/c/hockey-equipment/athletic-equipment/sporting-athletic-goods/exel-oyj.html
  3. ^ The Capital Times newspaper, Madison, WI, USA, Dec. 13, 1988
  4. ^ Cooper Institute, Research Quarterly for Exercise and Sports, 2002
  5. ^ http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/12230336
  6. ^ Medicine & Science in Sports & Exercise Supplement to VOL. 24, NO.5, May 1992
  7. ^ Medicine & Science in Sports & Exercise VOL. 27, NO. 4 April1995:607-11
  8. ^ "Nordic Walking vs. Hiking". Hiking Boots Blog. 2011-06-15. http://hikingboots.com/blog/qa-nordic-walking-vs-hiking/. 
  9. ^ http://www.onwf.org/
  10. ^ http://inwa-nordicwalking.com/
  11. ^ http://anwa.us/html/index.php
  12. ^ http://www.nordicfitness.net/
Commons-logo.svg
Wikimedia Commons'ta
Kuzey yürüyüşü ile ilgili çoklu ortam belgeleri bulunmaktadır.