Kur-an'ın eleştirisi

Türkçeleştir

Bu maddenin içeriğinin Türkçeleştirilmesi veya Türkçe dilbilgisi ve kuralları doğrultusunda düzeltilmesi gerekmektedir. (Yabancı sözcükler yerine Türkçe karşılıklarının kullanılması, karakter hatalarının düzeltilmesi, dilbilgisi hatalarının düzeltilmesi vs.) Düzenleme yapıldıktan sonra bu şablon kaldırılmalıdır.

Kur'anın eleştirisi Hint ve Hıristiyan kaynaklarca "bilimsel tutarlılık", "tarihsel tutarlılık" ve kendi "iç tutarlılığı" gibi başlıklarda incelemeler yapılmıştır.

Bilimsel tutarlılık

Kur-an'a göre Evren Dünya merkezli olarak tanımlanır. Kur'an bazı ayetlerde yeryüzünün insanlar için dümdüz bir döşek haline getirildiğini ifade eder. Kur-an'a göre gökler (evren, sema) Dünya üzerinde 7 kat olarak düzenlenmiş, gök lambaları olan yıldızlar 1. kat göğe (s:Mülk Suresi: 5) yerleştirilmişlerdir. Kuranda gök cisimleri Güneş, Ay ve yıldızlardan ibarettir. Güneş bir ışık, Ay bir nurdur. s:Tekvir Suresi 2. ayetine göre kıyamet yaklaştığında yıldızlar yeryüzüne dökülür. Gök cisimlerinin uzaklık bilgileri yanında küçük cisimlerin daha büyük olanların üzerine düşebileceği fiziksel gerçeği göz önüne alındığında ifadelerin Kur-an'ın yazılış zamanındaki evren anlayışını yansıttığı ve bugünkü kozmoloji bilimi ile uyumlu olmadığı düşünülebilir.

Bu düşünceyi destekleyen diğer ayetler; Mülk ve Cin surelerinde meteorların atmosfere çarpmasıyla oluşan ışığın yanılsamasıyla halk arasında "yıldız kayması" olarak isimlendirilen olaya atfen yıldızların gayba dair haber çalmak için göğe yükselen cinlerin kovalanmasında taşlama aracı olarak kullanıldığından bahsedilmesidir.? İfadelerin bir kısmı teşbihi anlatım olarak değerlendirilse de 7 kat evren ile Mülk ve Cin surelerindeki yıldızların taşlama aracı olarak kullanılması ifadelerinin teşbih olarak algılanması zordur. Ayrıca bu evren içerisinde melekler, ifritler, cinler, şeytanlar gibi mitolojik veya yarı mitolojik yaratıklar bulunur.

Eski Mısır tıbbına ait tıbbi inançlardan olan ceninin anne karnında bir "kan pıhtısı" üzerinden geliştiği ifadelerine Kur'an ayetlerinde aynen yer verilir.

Matematik problemler; Şer'i hukukun ana kaynağı olan Kur'anda miras paylaşımında mirasçıların paylarını düzenleyen s:Nisa suresi 11-12. ayetlerinin matematik açıdan eleştirileri yapılmış ve bazı durumlarda paylaşımdaki payların toplamının paydalar toplamından yüksek olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Kaynaklara dönük eleştiriler

Müslüman inancındaki ilahi referansa karşılık Kur'an kavramlarının ve anlatıların değişik kültür, dil ve dinlerde bulunan orijinalleri gündeme getirilerek eleştiriler yapılmıştır.

Kutsal kitaplar

Kur'anın kaynakları üzerine değişik çalışmalar yapılmış, Kur'anın diğer sözlü geleneklerden etkilenip etkilenmediği sorusu ve Kur'an kavramlarının değişik kültür ve geleneklerdeki orijinleri araştırılmıştır. Kuran'daki birçok karakter ve olay, Tanah ve Yeni Ahit gibi Yahudi-Hristiyan kaynaklarında mevcuttur. Batılı akademisyenler Kuran’ın daha çok sonraki dönem Hristiyan kaynakları ve Midraş gibi Yahudi kaynaklarından alıntı yaptığı üzerinde dururlar. Kuran'daki "İlahi Adalet" ve "Cennet" gibi motifler çağdaş Suriye Kiliselerine mensup misyoner din adamlarının öğretilerine büyük benzerlikler göstermektedir.

Bazı yazarlara göre mezopotamya (Babil) da iki tanrı olan Harut ve Marut Kur-an'da iki melek olarak yer almaktadır.

Kur’anda geçen sümer mitolojik kavramları; Yer ve göğün başlangıçta bitişik iken sonradan ayrılması, yaşamın sudan veya su üzerinde yaratılması, insanın Tanrının suretinde yaratılması, Âdemin kaburga kemiğinden eşinin yaratılması, Tanrı’nın arş üzerinde oturması, Tufan vb. anlatıların Sümer mitolojisinden babil sürgünü sırasında Yahudi kültürüne oradan da Hıristiyan ve İslam kaynaklarına girdiği düşünülmektedir; Hadis rivayetleriyle ünlü olan sahabelerden Ebu Hüreyre şöyle der: "Ehl-i kitap, Tevrat'ı İbranice olarak okur, bize de Arapça olarak açıklamasını yaparlardı. Buna karşılık Muhammed bize, 'siz onları ne doğrulayın, ne de yalanlayın' derdi".

Ayrıca ortadoğuyla yakın etkileşim içindeki Palmira, Nebat, Mısır, Hitit, Lidya, Yunan, Hint ve İran kültürlerinden bazı kavramlar (İdris, şeytan, ifrit, cin, öldükten sonra dirilme, Rahman, Arş, Aziz, Havva, cennet, cehennem, Huri, sırat vs.) birtakım içerik ve anlam kaymalarına uğrayarak Kur’anda kendisine yer bulmuştur.

Sözlü gelenekler

Kurandaki Karun hikâyesi orijini Lidya Krallığı'na dayanan, eklentilerle efsaneleşmiş ve tamamen değişmiş anonim bir halk hikâyesidir. Yusuf’un hikâyesi, ashab-ı kehf, Nuh tufanı, Yunus peygamberin hikâyesi, Zülkarneyn, Süleyman, İbrahim, Lokman, Hızır gibi birçok mitolojik ve yarı mitolojik anlatı sözel kültürlerin etkileşim ve başkalaşımlarla Kur’anda kendisine yer bulmuş anlatılarından oluşmaktadır.

Yazar Arif Tekin'nin makalelerinde Kur-an'ın yazımından önce benzer anlatımları içeren yazılı metinlerin Muhammed'in elinde bulunduğu bilgilerini içeren rivayetlere yer vermektedir. Arif Tekin yaratılışla ilgili Kur'an anlatımlarında Tevrat'a benzer andropomorfik bir ayrıntıya dikkat çekmektedir; Tanrı'nın 6 günde yer ve göğü yarattıktan sonra 7. günde istirahate çekilmesi. Tekin'e göre "sonra da arş üzerine oturdu" ayeti Tevrat anlatımlarının bir başka tarzda ifade edilmesinden ibaretttir. Yazar ayrıca Sümerler'den yahudiliğe ve oradan da Kur-an'a geçtiğini ifade ettiği çok sayıda uygulama ve inanca yer verir. Kendisinin bir diğer eleştirisi ise Kur-an'daki tekrarlanan anlatımların çokluğu ve anlamsızlığıdır.

İçsel tutarlılık

Anlatı ve hikâyelerinde gerçeklik

Kur'andaki hikayeler, Kur'anın hacimsel olarak üçte ikilik kısmını oluşturur. Kur'an birçok ayetinde sembolik ifadelerle cansız varlıkları konuşturur, duygu ve insansı hareketler verir, emirlere itaat ettirir. Kur’an anlatılarını inceleyen bazı ilim insanları kıssaları "tarihsel olanlar", "temsili kıssalar" ve "mitolojik olanlar" olarak sınıflandırmışlardır. Tarihsel anlatımlar anonim hikâyelerin taşıdığı özellikleri taşır. Örneğin hikâyelerde kişiler ve yerler kaymış, zaman yüzyıllar öncesine veya sonrasına atılmıştır. Hikâyelerin kendi devirlerinde kabul edilebilir gerçeklikleri bulunmasına rağmen yüzyıllar içerisinde sözlü geleneğe ait olan bu hikâyeler kültürden kültüre değişerek geçmiş, tamamen veya kısmen efsaneleşmiş, mitolojik parçalar ilave edilmiştir. Nuh ve Yunus hikâyeleri gibi hikâyeler bugün bilimsel açıdan da reddedilmesi gereken hikâyelere ait iki örnektir. (Bknz. Nuh, Saffat ve Yunus sureleri)

Bir diğer konu ise Kur-an'da anlatılmayan ama ayetlerle bağlantılanan hikâyelerdir. Fil suresi, Kamer suresinin ilk ayeti ile bağlantılı anlatılan "Ay'ın yarılması" (ikiye ayrılma), Kaf suresi (Kaf Dağı), İsra suresi ilk ayeti ile bağlantılı miraç rivayetleri içeriğinde birçok olağanüstülüğü barındıran fantastik hikâyelerdir.

Bazı ilahiyatçılara göre ayetler batıni felsefede olduğu gibi, nesnel olarak değil, simgesel olarak, gerçeğin değil, gerçeklere işaret eden ipuçlarının ifadesi olarak değerlendirilmelidir.

Kur'an ve Antropomorfizm

İslam ilahiyatçılarınca ihlas suresi gibi Kur'anın bazı ayetlerine dayandırılan tevhid ilkesi gereği, tanrı yaratılmış olanlardan hiçbirine benzeyemez ve benzetilemez. Bu kuralın ihlal edildiği düşünülen diğer bazı ayetler ise tercüme ve tefsirler yoluyla antropomorfik görünümden çıkartılarak tercüme veya tefsir edilir.

Kur'an ve Eşitlik

Kur'an ve hadislere dayanan şeriat hukuku miras, şahitlik ve ceza davaları gibi konularda insanlar arasında bugün evrensel bir prensip olan eşitlik ilkelerini gözetmemektedir.

Ayrıca bakınız

• Muhammed eleştirisi

Dış bağlantılar

• İslam'da Kadın Hakları, İslam'da Kadın hakkında bütün yanlışlar (İngilizce)
• Kuran'in Mucizevi Oldugu iddialarinin Elestirisi (Türkçe)