Kronik obstrüktif akciğer hastalığı

Vikipedi, özgür ansiklopedi
(Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı sayfasından yönlendirildi)
Atla: kullan, ara
Esculaap4.svg     Bu maddede yazılanlar yalnızca bilgi verme amaçlıdır.
Yazılanlar, doktor uyarısı ya da önerisi değildir.


Kronik obstrüktif akciğer hastalığı
Sınıflandırma ve dış kaynaklar
Centrilobular emphysema 865 lores.jpg
Koah'ta bir akciğerin patolojik görüntüsü
Hastalık Veri Tabanı 2672
ICD-10 kodu J[1] - J[2], J[3]
ICD-9 kodu 490 - 492, 494 - 496
MedlinePlus 000091
eMedicine med/373
emerg/99
OMIM 606963
MeSH D009447
KOAH'ın canlandırma çizimi

Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı (KOAH), (süreğen tıkanan akciğer hastalığı) bir akciğer hastalığıdır.

Halk dilinde "kronik bronşit", "müzmin bronşit" gibi adlarla bilinen KOAH, akciğerlerdeki hava yollarının daralmasına bağlı olarak soluk alıp verme sırasında hava akımının kısıtlanması ile nitelenen süreğen (kronik) bir hastalıktır.

Amfizem ve kronik bronşiti kapsayan bir hastalık öbeğine giren Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı'nın en önemli özelliği, akciğerlere giren ve çıkan havayı, soluk darlığına neden olacak kadar kısıtlayabilmesidir. KOAH nedeniyle dünyada her yıl yaklaşık 2.500.000 kişi yaşamını yitirmektedir. Dünya genelinde ölüm nedenleri arasında altıncı sırada yer alan Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı'nın artış oranı % 163 gibi yüksek bir sayıdır.

Kalıtsal özellikleri de görülen KOAH'ın yarattığı hava akımının engellenmesinin nedeni; akciğerlerde gelişen yangının (enflasmasyonun) yol açtığı asaldoku (parenkim) harabiyeti (amfizem) ve/ya da küçük hava yollarındaki daralma ve bronş çevresindeki liflenmedir (peribronşiyal fibrozis, küçük hava yolu hastalığı).

Nedenleri[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Mesleki zararlı gazlar, tanecikler (mikro parçacık) solunması
  • Etkin biçimde sigara kullanımı
  • Hava kirliliği
  • Genetik (alfa-1-antitripsin enzim eksikliği)

Belirtiler[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Öksürük
  • Balgam çıkarma
  • Kan tükürme
  • Soluk darlığı
  • Kanın oksijen doymuşluğunda azalma
  • Kalp yetmezliğine bağlı, ayaklarda şişme
  • Göğüste tıkanma
  • Hırıltılı solunum

Astımdan ayrımı[değiştir | kaynağı değiştir]

Astım, genellikle çocuk ve genç yaşlarda görülürken, KOAH, 50 yaşlarından sonra ortaya çıkar. KOAH sigara içenlerde görülmesine karşın, astımın sıgara ile ilgisi yoktur. Astımda iyileşme olanaklıyken, KOAH'ın sağaltımında (tedavisinde), akciğerde yaratılan hasarın geriye dönüşü yoktur.

Hastalığın ciddiyeti FEV1 (beklenenin yüzdesi)
Hafif ≥80
Orta 50-79
Ağır 30-49
Çok ağır <30 veya süreğen (kronik) solunum sıkıntısı belirtileri

Tanı[değiştir | kaynağı değiştir]

Hastalığın tanısı, akciğer grafisi ve SFT (Solunum işlevi incelemesi)'nin yanı sıra EKG ve tam kan sayımı ile bilgisayarlı tomografi (BT) taramaları sonucu konulur.

Türleri[değiştir | kaynağı değiştir]

Sağaltım (tedavi)[değiştir | kaynağı değiştir]

Tanı konulduktan sonra KOAH'ın evrelendirilmesi sonucunda sigaranın bırakılmasının yanı sıra benzer risk etkenlerinin azaltılması yoluna gidilir. Kullanılacak ilaçlar astım tedavisinde olduğu gibi solunum yoluyla kullanılan püskürtülen ilaçlardır (spreyler). İlaç dışı sağaltımı için kanlarında Oksijen bölümsel basıncı hastalık nedeniyle belirli bir değerin altına düşmüş olgularda hekim kararıyla oksijen terapisi uygulanır. Öksürük ile balgam çıkarma olağandışı boyutlara varırsa (akut, iveğen atak), hastanın yatarak iyileştirilmesi söz konusudur. Fizyoterapi, solunum alıştırmaları, beslenme desteği ve psiko-sosyal desteklerle yardımcı unsurlar kullanılır. Cerrahi yöntemler de uygulanmaktadır.

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]