Kripteks

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Kripteks71.jpg

Kripteks, romancı Dan Brown'un Da Vinci Şifresi (The Da Vinci Code) isimli ünlü romanında geçen bir neolojizmdir. Buna göre kripteks gizli iletileri saklamakta kullanılan, taşınabilir bir kasa/kutudur. Sözcük kriptoloji ve kodeks sözcüklerinden türetilmiştir.

Tarihi[değiştir | kaynağı değiştir]

Kripteks ilk kez Dan Brown un DaVinci Şifresi adlı kitabında tanımlanmıştır, Kriptoloji ve Kodeks terimlerinin biraraya gelmesinden oluşmuş bir kelimedir.İngilizcesi ise cryptex dir.Romanda anlatıldığı üzere Kripteks değerli ve çok gizli mesajları saklamak üzere tasarlanmış güvenlikli bir kasa gibidir.Romana göre Kripteks DaVinci tarafından DaVinci nin gizli mesajlarını saklaması için tasarlanmıştır.Ama gerçekte böyle bir kasa nın olduğu hiç kanıtlanamamıştır,,,.

Yapısı[değiştir | kaynağı değiştir]

Kripteks, bir bisiklet kilidine benzetilebilir. Bir silindirin üstüne sabitlenmiş 5 adet halka ve her halkanın üstünde bulunan tüm alfabenin dizili olduğu bir halka var. Anahtar tam halkalara denk gelen yerlerde boşluklara sahip, diğer yerlerde çıkıntıları var. Harfler doğru sıraya getirildiğinde en alttaki halkalar anahtarın çıkabileceği bir boşluk oluşturuyorlar ve bu sayede anahtar çıkıyor.

Dan Brown'un anlattığına göre, güvenlik nedeniyle, papirüs üzerine yazılmış gizli belge bir şişe sirkeye sarılıp öyle kripteksin içine konuyor. Bunda amaç şifreyi bilmeyen ve zorla açmaya çalışan birinin şişeyi kırıp papirüsü eritmesini sağlayabilmek. ayrıca her parça kendi ekseni etrafında diger parçalardan bağımsız olarak dönebilmektedir. Bazı özel amaçlı yapılmış kriptekslerde şifreyi girmek için bir tek hakkınız vardır.Bu kripteksler Kurtlar Vadisi dizisindede kullanılmıştır.

Gerçekten işe yaramış mıdır?[değiştir | kaynağı değiştir]

Çeşitli sıvıların antik belgelere zarar verdikleri bir gerçektir. Ama bugün, sirkenin papirüsü eritmediği bilinmektedir. Papirüs, güçlü bir maddedir. Bir ay boyunca sirkenin içinde kalsa bile papirüse bir zarar gelmez. Hatta hidroklorik asitin içinde bile birkaç saat dayanabilmektedir.

Ayrıca, kullanılan sirkeye göre değişmekle birlikte, sirkenin donma noktası -2 den düşük olamaz. Bu sıcaklıkta katılaşan sirke, papirüsü eritmez ve kripteks zor kullanılarak açılabilir. Kışın dünyanın çoğu yerinde sıcaklık bundan düşüktür. Fakat buradaki asıl amaç papirüsü eritmek değil yazıları okunmaz hale getirmektir.

Bugün işe yarar mıydı?[değiştir | kaynağı değiştir]

Kripteks, günümüz dünyasında çok az güvenlik sağlardı. Uygar tarama yöntemleriyle, örn: X ışınları veya sesötesi, kripteksin içi görülebilir ve açabilmek için halkaların nasıl ayarlanması gerektiği öğrenilebilirdi.

Kaynaklar[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Da Vinci'nin Şifresi
  • Da Vinci Declassified