Kral Arthur

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
15. yüzyılda Peter Vischer tarafından yapılmış anakronik bir Arthur levhası.

Kral Arthur, Britanya mitolojisindeki efsanevi Camelot kralı. Hikayeleri, 5. yüzyıl sonları ya da 6. yüzyıl başları Britanya'sında geçen Arthur, Britanyalılar için savaşta ve barışta ideal kralın simgesi olmuştur. Arthur'un, Sakson istilacılara karşı Kelt asıllı Britonların koruyucusu olduğuna inanılır.

Tarihçe[değiştir | kaynağı değiştir]

Arthur adına ilk kez, 6. yüzyıla tarihlenen, erken dönem Kelt halk şiirlerinde rastlanılmıştır. Kral Arthur hakkındaki ilk öykülere ise Ortaçağ'da yazılmış romanslarda rastlanır.[1]

9. yüzyıl civarına tarihlenen ve birkaç farklı derlemesi olan Galli rahip Nennius'un Historia Brittonum (Britonlar Tarihi)'nde kral olarak değil, tek eli ile 960 kişiyi öldüren bir komutan olarak geçer. Arthur efsanesi ile ilgili en önemli kaynak Monmouthlu Geoffrey'in 1136 yılında yazdığı Historia Regum Britanniae (Britanya Kralları Tarihi)dir.

Taştan sökerek aldığı kılıcı Ekskalibur, büyücüsü Merlin ve meşhur Yuvarlak Masa Şövalyeleri, aslında daha çok Arthur'u konu alan edebiyatçıların ürünleridir. Kral Arthur'un mezarının Avalon'da olduğu iddia ediliyor.

Arthur'un etimolojisi[değiştir | kaynağı değiştir]

Arthur'un kökeni hala bir tartışma konusudur. Kimileri Latin aile ismi olan Artorius'tan türediğini söylemektedirler (fakat muhtemelen Mesapik[2][3][4] ya da Etrüsk[5][6][7] kökenli). Diğerleri Galler dilinde "ayı" anlamına gelen arth ile ur un birleşmesiyle "ayı-adam" olduğunu söylemektedirler, gerçi bu teori sağlam değildir. Eski Galler dilindeki Artgur ve Orta/Modern Galler dilindeki Arthwr un kökü, Arthur değil, bir Briton ismi olan Arto-uiros olmalı (Galler şiirlerinde Arthur ismi hep -ur hecesiyle biten kelimelerle kafiye oluşturur, -wr- ile değil. Bu da gösterir ki ikinci element [g]wr "adam" olamaz).[8][9] Belki de bunun, eski Latin Arthur mitolojisi yazılarında Arthur'un ismi Arthur ya da Arturus diye yazıldığı, hiçbir zaman Artorius diye yazılmadığıyla bir ilgisi vardır. Her halükarda bu, Arthur isminin kökeni hakkında bir şey açıklamış olmayabilir, Artorius Galler dilinden alındığı zaman kendi kendine Art(h)ur olmuş olabilir; John Koch'un söylediğine göre bunun açıklaması, tarihî Artur'un şu anki Latin kaynakları (eğer Artorius denilseydi ve bir efsane olmasaydı) 6. yüzyıl'dan sonra yazılmış olması lazımdır.Başka bir ihtimal ise Arthur'un 5.yüzyılda yaşamış Britanya kralı Riothamus olmasıdır.

İlgili Filmler[değiştir | kaynağı değiştir]

  • 'Knights of the Round Table', (1953)
  • 'The Sword in the Stone', (Çizgi film, 1963)
  • 'Camelot', (1967)
  • 'Lancelot du Lac', (1974)
  • 'Monty Python and the Holy Grail', (Komedi, 1975)
  • 'Entaku no Kishi Monogatari Moero Arthur (円卓の騎士物語 燃えろアーサー)', (TV Anime, 1979-1980)
  • 'Excalibur', (1981)
  • 'First Knight', (1995)
  • 'The Mists of Avalon', (TV, 2001)
  • 'King Arthur', (2004)
  • 'The Last Legion', (2007)
  • 'Merlin', (2008) (TV Dizisi)
  • 'Avalon High' (2010)
  • 'Camelot' (2011) (TV Dizisi)

Konuyla ilgili diğer Wikimedia sayfaları :

Commons'ta Kral Arthur ile ilgili çoklu ortam dosyaları bulunmaktadır.


Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ "Arthur." Britannica.com
  2. ^ Marcella Chelotti, Vincenza Morizio, Marina Silvestrini, Le epigrafi romane di Canosa, Volume 1, Edipuglia srl, 1990, pg. 261, 264.
  3. ^ Ciro Santoro, "Per la nuova iscrizione messapica di Oria", La Zagaglia, A. VII, n. 27, 1965, P. 271-293.
  4. ^ Ciro Santoro, La Nuova Epigrafe Messapica "IM 4. 16, I-III" di Ostuni ed nomi in Art-, Ricerche e Studi, Volume 12, 1979, p. 45-60
  5. ^ Wilhelm Schulze, Zur Geschichte lateinischer Eigennamen (Volume 5, Issue 2 of Abhandlungen der Gesellschaft der Wissenschaften zu Göttingen, Philologisch-Historische Klasse, Gesellschaft der Wissenschaften Göttingen Philologisch-Historische Klasse) , 2nd Edition, Weidmann, 1966, p. 72, pp. 333-338
  6. ^ Olli Salomies: Die römischen Vornamen. Studien zur römischen Namenge­bung. Hel­sinki 1987, p. 68
  7. ^ Herbig, Gust., "Falisca", Glotta, Band II, Göttingen, 1910, p. 98
  8. ^ See Higham 2002, sayfa 74.
  9. ^ See Higham 2002, sayfa 80.