Kotroman Hanedanı

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Kotroman
Ülke Bosna
Ünvanlar Ban, Kral
Kurucu I. Prijezda
Son Hükümdar Stefan Tomašević
Kuruluş tarihi 13. yüzyıl
Yıkılış tarihi 15. yüzyıl


Kotroman Hanedanı, 13. yüzyıl sonlarından 15. yüzyılın ortalarına değin Bosna'yı yöneten kraliyet ailesi.


Macar kralının vasalı olarak 1287-1316 arasında Bosna'nın bir bölümünü yöneten Stefan Kotroman tarafından kuruldu. Onun oğlu Stefan Kotromanić, 1322'de bağımsız Bosna hükümdarı oldu. Topraklarını güney doğru genişleterek 1325'te Hum topraklarını (sonradan Hersek) ve Adriya Denizinin, Split ile Neretva Nehri arasında kalan kıyılarını aldı. Yerine geçen 15 yaşınaki yeğeni I. Tvrtko (hükümdarlığı 1353-91), topraklarının bir bölümünü yitirmesiyle sonuçlanan Macar saldırılarına ve iç ayaklanmalara karşın Bosna üzerinde sıkı bir denetim kurmayı başardı.[1] Yitirdiği toprakları 1370'te geri alarak, ülkesini Adriyatik kıyıları boyunca ve Sırbistan'a kadar genişletti. 1377'de kendini "Sırpların, Bosna'nın ve kıyının kralı" ilan etti. Macar kralı Nagy Lajos'un ölümü üzerine (1382) Macaristan'ın ve Hırvatistan'ın güneyindeki ayaklanmalardan faydalanarak yitirdiği topraklarını genişletip, Zara şehri dışında, Dalmaçya'yı kendine bağladı, 1390'da "Dalmaçya ve Hırvatistan kralı" unvanını da almış, Bosna'yı Güney Slavları arasında en güçlü devlet durumuna getirmişti.

Ama ardıllarının yönetiminde dinmeyen hanedan kavgaları ve birkaç nüfuzlu kişinin iktidarda giderek daha çok söz sahibi olması Bosna tahtının otoritesini zayıflattı; I. Tvrtko’nun ölümü kargaşa, savaşlar ve çöküş sürecinin habercisi gibidir. Bundan sonraki dönem Bosna’nın 1463’de Osmanlılar tarafından fethine kadar sürekli olarak mücadelelerle geçen bir dönemdir. "Herkesin herkese karşı savaştığı" bir dönemdir.[2] Macar ve Osmanlı saldırılarıyla toprak yitiren ve bağımsızlığı sınırlanan Bosna, sonunda Osmanlı Devleti'ne bağlandı (1463) ve Kotroman Hanedanından son kral Stefan Tomašević (hükümdarlığı 1461-63) idam edildi.

Hükümdarlar[değiştir | kaynağı değiştir]

I. Tvrtko'nun yerine sırasıyla kardeşi Stefan Dabiša (hd 1391-95), onun karısı Jelena Gruba (1395-98), Tvrtko'nun evlilik dışı oğlu Stefan Ostoja (hd 1398-1404 ve 1409-18), I. Tvrtko'nun oğlu II. Tvrtko (hd 1404-09 ve 1420-43), Ostoja'nın oğlu Stefan Ostojić (hd 1418-20), evlilik dışı oğlu Stefan Tomas Ostojić (1443-61) ve Stefan Tomašević geçmişti.

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ 19. yy.da osmanlı devletinin bosna eyaletindeki bilim adamları ve eserleri
  2. ^ Jelena Mrgić, Severna Bosna 13-16. vek, Istorijski institut, posebna izdanja, knjiga 55, Beograd 2008, 469 s.