Kirli Adam

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Kirli Adam
Dirty Harry

"Kirli Adam" (Dirty Harry) filminin özgün sinema afişi
Yönetmen Don Siegel
Yapımcı Don Siegel
Senarist Harry Julian Fink
Rita M. Fink
Oyuncular Clint Eastwood
Harry Guardino
John Vernon
Reni Santoni
Müzik Lalo Schifrin
Görüntü yönetmeni Bruce Surtees
Kurgu Carl Pingitore
Stüdyo The Malpaso Company
Warner Bros.
Dağıtıcı Warner Bros.
Cinsi Sinema filmi
Türü Polisiye, gerilim, aksiyon
Renk Renkli (Technicolor)
Yapım yılı 1971
Çıkış tarih(ler)i 22 Aralık 1971, New York
Şubat 1973, İstanbul, Konak, Fitaş ve Yeni Sinemalarında gösterildi.
Süre 102 dakika
Ülke Amerika Birleşik Devletleri ABD
Dil İngilizce
Devam filmi Magnum Force (1973), The Enforcer (1976), Sudden Impact (1983), The Dead Pool (1988)
Diğer adları Kirli Adam (Türkiye)
L'Inspecteur Harry(Fransa)
Ispettore Callaghan: il caso Scorpio è tuo (İtalya)
Harry, el Sucio (İspanya)
Dirty Harry (Almanya)
Dead Right (ABD, senaryo aşamasındaki adı)

Kirli Adam[1][2][3] 1971 ABD yapımı polisiye gerilim filmidir. Özgün adı Dirty Harry olan bu kült film Türkiye'de sinemalarda "Kirli Adam" adıyla gösterilmiş, TRT Televizyonundaki bir gösteriminde ise "Korku Şehri" adı kullanılmıştır. Sinemalardaki gösteriminin üzerinden uzunca bir zaman geçince filmin ilk afiş adı unutulduğu için olacak, son yıllarda sinema sitelerinde ve internette özgün adının tam çevirisi olan Kirli Harry kullanılır olmuştur.

Don Siegel'in yönettiği ve yapımcılığını üstlendiği filmin başlıca rollerinde Clint Eastwood, Harry Guardino, Reni Santoni, John Vernon ve Andrew Robinson oynamışlardır. Görüntüleri Bruce Surtees'e ait olan filmin özgün müziğini Lalo Schifrin bestelemiştir. Yapımcı firma Clint Eastwood'un kendi film şirketi olan The Malpaso Company'dir ve Eastwood'un yönettiği ve oynadığı filmlerin çoğu bu şirket tarafından yapılmıştır.

Filmde San Francisco Polis Müdürlüğünde görevli "nevi şahsına münhasır" polis müfettişi, "Kirli Harry" lakaplı Harry Callahan'ın (Clint Eastwood) şehre korku salan dürbünlü tüfekli bir seri katilin peşine düşmesi ve onu alt etmeye çalışırken de hukuk kurallarının dışına çıkıp kendi kurallarını uygulaması çarpıcı bir dille anlatılmaktadır.

"Dirty Harry" çok tutulup kısa sürede bir kült film haline gelince arkasından dört "Kirli Harry" filmi daha geldi. Hepsinin de başrolünde yine Clint Eastwood'un oynadığı bu filmler sırasıyla Magnum Force (1973), The Enforcer (1976), Sudden Impact (1983), The Dead Pool'du (1988). Bunlardan Sudden Impact'in yönetmeni de Clint Eastwood'du.

Oyuncu Kadrosu[değiştir | kaynağı değiştir]

Aktör/Aktris Rolü
Clint Eastwood Dedektif Harry Callahan
Harry Guardino Teğmen Al Bressler
Reni Santoni Dedektif Chico Gonzalez
John Vernon Vali
Andrew Robinson Scorpio, seri katil
John Larch Şef
John Mitchum Dedektif Frank DiGiorgio
Mae Mercer Mrs. Russell
Lyn Edgington Norma
Ruth Kobart Otobüs Şoförü
Woodrow Parfrey Mr. Jaffe
Josef Sommer Bölge Savcısı William T. Rothko
William Paterson Yargıç Bannerman
James Nolan İçki satan dükkânın sahibi
Maurice Argent Sid Kleinman

Film Hakkında Notlar[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Filmde Clint Eastwood'un kullandığı silah, 44'lük "Magnum" mermileri kullanan ve "Dünyanın en güçlü tabancası" olarak lanse edilen "Smith & Wesson" un Model 29 tabancasıdır (Bir iddiaya göre de silah 41 kalibrelik mermi kullanan Model 57 tipiydi). Film gösterime girdikten sonra bu model tabancaların satışında bir artış görülmüş ve bu güçlü silahın popülaritesi üzerinden geçen 37 yıla rağmen (2008) hiç azalmamıştır. 20th Century Fox'un 2008'deki bir anketine göre "filmlerde kullanılmış tüm zamanların en popüler tabancaları" sıralamasında bu silah ikinci sırada yer almıştı.[4]
  • "Kirli Harry" (Dirty Harry) aslında paparazzi fotoğrafçılarını veya çıplak modellerin resmini çeken bazı fotoğrafçıları tanımlamak için kullanılan bir argo deyimdir. Onların kullandığı tek mercekli refleks fotoğraf makinasının argo karşılığı da .44 Magnum'dur.[5]
  • Türkiye'de filmlerin kötü adamı Erol Taş'ın başına gelenlerin bir benzeri de bu filmin kötü adamı, seri katil Scorpio'yu canlandıran Andrew Robinson 'un başına gelmiş. Film piyasaya verildikten sonra ölüm tehditleri alan aktör, telefon numarasını değiştirmiş ve telefon idaresinden gizli numara almak zorunda kalmış.[5]

Diğer "Dirty Harry" filmleri[değiştir | kaynağı değiştir]

1971 ve 1988 yılları arasında tam 5 "Kirli Harry" filmi çevrilmiştir. Tümünün de başrolünde Clint Eastwood'un oynadığı filmler şunlardır:

Yılı Film Yönetmen Film müziği Yapımcı firma
1971 Kirli Adam (Dirty Harry) Don Siegel Lalo Schifrin The Malpaso Company
1973 Magnum Force Ted Post Lalo Schifrin The Malpaso Company
1976 The Enforcer James Fargo Jerry Fielding Warner Bros., The Malpaso Company
1983 Sudden Impact Clint Eastwood Lalo Schifrin Warner Bros., The Malpaso Company
1988 The Dead Pool Buddy Van Horn Lalo Schifrin Warner Bros., The Malpaso Company

Kaynaklar[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Milliyet Sanat Dergisi 16 Şubat 1973, Sayı 20 s.12 Türkçe isim için referans 1
  2. ^ Mitos ve Kuşku (kitap) Atilla Dorsay, Görsel Yayınlar, 1977 s. 305 Türkçe isim için referans 2
  3. ^ http://www.imdb.com/title/tt0066999/releaseinfo Türkçe isim için referans 3 ve Rekin Teksoy'un Sinema Tarihi Oğlak Yayıncılık, 2005 s.797 Türkçe isim için referans 4
  4. ^ en:Dirty Harry Depiction of firearms alt bölümü
  5. ^ a b http://www.imdb.com/title/tt0066999/trivia

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]