Kim Peek

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Laurence Kim Peek
Kim Peek on Jan 16, 2007.png
Doğum 11 Kasım 1951
Salt Lake City, Utah, ABD
Ölüm 19 Aralık 2009 (58 yaşında)
Murray, Utah, ABD
Ölüm sebebi Kalp krizi
Tanınma nedeni Savant
Ebeveyn(ler) Fran Peek, Jeanne W. Buchi

Laurence Kim Peek (11 Kasım 1951 – 19 Aralık 2009) Amerikalı savant. Olağanüstü bir hafızaya sahip olduğu için Megasavant olarak tanınmaktadır.[1][2][3] Beyninde doğuştan gelen bir gelişim bozukluğu sonucu fotografik hafızası aşırı gelişmiştir. Ayrıca sosyal alanda sorunlar yaşamıştır. Rain Man filminde Dustin Hoffman tarafından canlandırılan Raymond Babbitt karakterine ilham kaynağı olmuştur. İlham kaynağı olmasına rağmen Raymon Babbitt gibi otizm değil savant sendromu sahibidir.[4]

Hayatı[değiştir | kaynağı değiştir]

Kim Peek, Fran Peek ve "Most Loved Oscar" 2007 yılında

Salt Lake City'de Peek makrosefali[5] ile birlikte beyincikte ve korpus kallozum yokluğu teşhisiyle doğmuştur.[6] Bu durum nöronların olandışı bağlanmasına ve hafıza kapasitesinin artmasına yol açmıştır.[7][8] Fran Peek'e göre Kim 16-20 aylıkken etrafındaki şeyleri ezberlemeye başlamıştır. Kitapları okuyup ezberledikten sonra rafa ters koyarak kitabı bitirdiğini göstermektedir. 1 saat okumadan sonra okuduklarının neredeyse hepsini ezbeleyebilen Peek'in 15 farklı alanda 12.000 kitabı ezberlediği düşünülmektedir.[5] Peek hayatını Murray, Utah'da geçirmiştir.[9]

Dört yaşına kadar yürüyemeyen Peek düğme geçirmek gibi günlük aktivitelerde sorunlar yaşamıştır. Bu sorunların kaynağının beyincikteki hasar olduğu düşünülmüştür. Yapılan IQ testlerinden ortalama zeka seviyesi kabul edilebilecek olan 87 puan almıştır.[10]

Rain Man[değiştir | kaynağı değiştir]

1984 yılında senarist Barry Morrow Peek ile Arlington, Texas'da buluşmuştur. Bu buluşma sonucunda Rain Man filmi fikri aklına yerleşmiştir. Dustin Hoffman rolünü daha iyi oynayabilmek için Peek ile görüşme ayarlamıştır. Filmin kazandığı Oscar Kim Peek'e verilmiş ve Peek'in gittiği yerlere bu ödülü de götürmesi nedeniyle ödüle "En Çok Sevilen Oscar" adı verilmiştir. Film Peek'in kendine güvenini arttırmış ve sosyal alandaki sorunun azalmasına yardımcı olmuştur. Televizyon programlarına da çıkan Kim Peek insanların doğduğu tarihin hangi güne denk geldiğini ezberden söylemekten büyük keyif almıştır.

Rain Man'den sonra hayatı[değiştir | kaynağı değiştir]

Sosyal alanda gelişme gösteremeyen çoğu savant gibi olmayan Peek filmin kazandırdığı ün sayesinde gelişme göstermiştir. Babası 2004 yılından sonra mizah anlayışında gelişme gösterdiğini söylemiştir. Fakat mecazları ve deyimleri anlamakta zorluk yaşamıştır.

Müzik alanındaki yeteneği piyano çalışmaya başladıktan sonra farkedilmiştir. Onlarca yıl önce duyduğu bir besteyi ezberden neredeyse hatasız çalabilmiştir.

2004 yılında kendisi gibi savant olan daniel Tammet ile Channel Five'ın belgeseli olan The Boy with the Incredible Brain'de tanışmıştır.[11] Peek, Tammet'a sarıldıktan sonra Bir gün benim kadar mükemmel olacaksın. demiştir.

Bilimsel açıklama[değiştir | kaynağı değiştir]

2004 yılında Center for Bioinformatics Space Life Sciences (NASA)'da çalışan doktorlar Peek'in beyninin görüntüsünü tomografi ve MRI ile bilgisayara aktarmışlardır. Çalışmanın amacı 1988 yılında yapılan MRI taramalarıyla karşılaştırma yapmaktır.[12]

2008 yılında Peek'in az rastlanılan genetik bir hastalık olan FG sendromu sahibi olabileceği düşünülmüştür.[13]

Ölümü[değiştir | kaynağı değiştir]

Peek kalp krizi nedeniyle 19 Aralık 2009 yılında vefat etmiştir.[9][14]

Film ve televizyon[değiştir | kaynağı değiştir]

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]

Commons-logo.svg
Wikimedia Commons'ta
Kim Peek ile ilgili çoklu ortam belgeleri bulunmaktadır.

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ "'Rain Man' reigns in Casper". Casper Star-Tribune. 14 Mart 2003. http://www.casperstartribune.net/articles/2003/03/13/news/casper/9f255dee714ad4b37448c4ae702ff00f.txt. Erişim tarihi: 2009-07-21. "The difference between a savant and a megasavant like Peek is that Peek has nearly total recall in around 14 to 15 different subject areas, according to literature written by Peek's father, Fran Peek." 
  2. ^ "About Kim Peek, Megasavant". York Daily Record. November 4, 1994. http://nl.newsbank.com/nl-search/we/Archives?p_product=YK&p_theme=yk&p_action=search&p_maxdocs=200&p_topdoc=1&p_text_direct-0=0EB291FA0476C393&p_field_direct-0=document_id&p_perpage=10&p_sort=YMD_date:D&s_trackval=GooglePM. Erişim tarihi: 2009-07-21. "Kim Peek is a megasavant who has memorized vast numbers of facts about more than a dozen subjects. He has brain damage, which occurred before birth, but he is not autistic." 
  3. ^ "NASA studies mega-savant Peek's brain". USA Today. Associated Press. 2004. http://www.usatoday.com/news/science/2004-11-08-nasa-rain-man_x.htm. Erişim tarihi: 2009-07-21. "The 53-year-old Peek is called a "mega-savant" because he is a genius in about 15 different subjects, from history and literature and geography to numbers, sports, music and dates." 
  4. ^ Weber B (26 December 2009). "Kim Peek, inspiration for 'Rain Man,' dies at 58". The New York Times. Retrieved 08 January, 2010.
  5. ^ a b "Kim Peek: savant who was the inspiration for the film Rain Man". The Times. 2009-12-23. http://www.timesonline.co.uk/tol/comment/obituaries/article6965115.ece. Erişim tarihi: 2009-12-23. 
  6. ^ "The Real Rain Man", documentary by Focus Productions, Bristol, England, UK, 2006.
  7. ^ Arşiv kopyası; Wayback Machine Wisconsin Medical Society.
  8. ^ Kim Peek - The Real Rain Man. Wisconsin Medical Society.
  9. ^ a b Stephenson, Kathy. "Kim Peek, Murray man who inspired 'Rain Man', dies", The Salt Lake Tribune. December 22, 2009.
  10. ^ "Inside the Mind of a Savant" Darold A. Treffert and Daniel D. Christensen. Scientific American. December 23, 2009.
  11. ^ [1]
  12. ^ "NASA Studying 'Rain Man's' Brain"; Associated Press/Space.com, November 8, 2004.
  13. ^ Kaynak hatası: Geçersiz <ref> etiketi; Opitz_JM.2C_Smith_JF.2C_Santoro_L_2008_123.E2.80.9370 isimli refler için metin temin edilmemiş (Bkz: Kaynak gösterme)
  14. ^ Weber, Bruce. "Kim Peek, Inspiration for 'Rain Man,' Dies at 58". The New York Times. December 27, 2009.