Kepler-10b

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Kepler-10b
Exoplanet Comparison Kepler-10 b.png
Kepler-10b'nin çapının Dünya ile karşılaştırılması

Ana yıldız
Yıldız Kepler-10[1]
Takımyıldız Ejderha
Bahar açısı (α) 19s 02d 43sn[1]
Yükselim (δ) +50° 14′ 29″[1]
Görünür parlaklık (mV) ~11[2]
Uzaklık 564 ± 88 Iy
(173 ± 27[1] pc)
Tayf tipi
G
Kütle (m) 0,895 ± 0,06[2] M
Yarıçap (r) 1,056 ± 0,021[2] R
Sıcaklık (T) 5627 ± 44[2] K
Metallik [Fe/H] −0,15 ± 0,04[2]
Yaş 11,9 ± 4,5[2] Milyar yıl
Yörünge öğeleri
Yarı büyük eksen (a) 0,01684 +0.00032−0,00034[2] AU
(2,520 Gm)
Dış merkezlik (e) 0[2]
Yörünge süresi (P) 0,837495[2] g
    (20,0999 s)
Yörünge eğikliği (i) 84,4[2]°
Yarı genlik (K) 3,3 +0,8−1,0[2] m/s
Fiziksel Özellikler
Kütle (m) 4,56+1,17−1,29[2] M
Yarıçap (r) 1,416+0,033−0,036[2] RJ
Yoğunluk (ρ) 8,8+2,1−2,9[2] kg m-3
Yüzeydeki yerçekimi (g) 22[2] m/sn²
Sıcaklık (T) 1833[2]
Keşif bilgileri
Keşif Tarihi 10 Ocak 2011
Keşfeden(ler) Batalha vd...
Keşif Metodu Geçiş yöntemi, Kepler görevi
Keşif durumu Yayımlanmış
Güneş dışı gezegen Güneş dışı gezegenler dizini

Kepler-10b, NASA'nın Kepler uzay teleskobu tarafından bulunmuş bilinen ilk kayalık güneş dışı gezegendir.[3] Ocak 2011 itibarı ile bilinen en küçük geçişli güneş dışı gezegendir. Kütlesi 4.6 Dünya kütlesi, çapı ise 1.4 Dünya çapıdır. Kepler'den gelen verileri kullanan W. M. Keck Gözlemevi, HIRES aletiyle ışınsal hız ölçümleri yaparak gezegenin varlığını kanıtladı.

Keşfi[değiştir | kaynağı değiştir]

Kepler-10b'nin yörüngesinde döndüğü yıldız olan Kepler-10, güneş sistemimizden 560 ışık yılı uzaklıkta, Ejderha takımyıldızı'nda bulunur. Yaşı tahmini olarak 12 milyar olan yıldız, Güneş ile neredeyse aynı büyüklüktedir.[4]

Güneş dışı gezegenler bulmak için kullanılan geçiş yöntemi, bir yıldızın parlaklığının dikkatle incelenmesine dayanır. Eğer bir gezegen mevcutsa ve Dünya ile yıldız arasından geçiyorsa, gezegenin çapına bağlı olarak yıldızdan gelen ışınlar belli bir bölgede sönükleşecektir. Gezegenin kütlesini ölçmek ve orada bir gezegenin orada olduğunu kanıtlamak için ise ışınsal hız ölçümleri yapılır.[5]

Kepler-10b, Kepler teleskobu ile Mayıs 2009'dan Ocak 2011'e kadar toplanan sekiz aylık veriler ile keşfedildi. Bu veriler Kepler-10'un her 0.83 günde bir on binde bir oranında sonükleştiğini gösteriyordu.[6][7] Kepler-10, Kepler teleskobunun görüş açısında bulunan ve teleskobun küçük bir geçişli gezegeni barındırabileceğini bulduğu ilk yıldızdı ve bu nedenler dünyadaki ışınsal hız gözlemcileri için Kepler-10b'nin varlığını kanıtlamak öncelikliydi. Hawaii'deki W. M. Keck Gözlemevi'nde yapılan ışınsal hız ölçümleri, geçişlerle aynı anda gerçekleşen düzenli bir Doppler etkisi saptadı ve gezegenin varlığını doğrulayarak kütlesinin bulunmasına olanak tanıdı.[6]

Özellikleri[değiştir | kaynağı değiştir]

Kepler-10b, Dünya'nınkinden 1.4 kat büyük bir çapa ve 4.6 kat büyük bir kütleye sahiptir.[4] Gezegenin yoğunluğu Dünya'dan çok daha fazladır ve demir bir gülleyle karşılaştırılablilecek düzeydedir.[8] Yıldızı olan Kepler-10'u bir günden daha kısa bir sürede döner ve yıldızına Merkür'den Güneş'e olan uzaklığın yirmide birinden daha az bir mesafede bulunur. Yıldıza dönük tarafındaki sıcaklık 1833 K'dir[9] ve bu bir yüksek fırın kadar sıcak olup demiri eritmeye yetecek bir sıcaklıktır.[7]

Önemi[değiştir | kaynağı değiştir]

Kepler-10b'nin içeriğini diğer gezegen ve güneş dışı gezegenlerle karşılaştıran bir diyagram

Kepler-10b kayalık olduğu kesinleşmiş olan ilk güneş dışı gezegendir. CoRoT-7b daha önce keşfedilmiş ve kayalık olduğu iddia edilmiş olsa da CoRoT-7b'nin oluştuğu madde kesin değildir.[7]

Kepler-10b bildiğimiz kadarıyla yaşamı barındırmak için çok sıcak olsa da, gezegenin keşfi yaşamı barındırabilecek gezegenlerin bulunması açısından önemli bir adımdır. Kepler 10-b bulunurken algılanan yüksek sinyal, Kepler görevinin yerbenzeri gezegenler de dahil olmak üzere daha küçük güneş dışı gezegenler bulabileceği anlamına gelmektedir.[8]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ a b c d "Summary Table of Kepler Discoveries". NASA. 26-08-2010. http://kepler.nasa.gov/Mission/discoveries/. Erişim tarihi: 01-09-2010. 
  2. ^ a b c d e f g h i j k l m n o p Batalha, Natalie M; et. al. (03-02-2011). "Kepler's First Rocky Planet: Kepler-10b". arxiv.org. http://arxiv.org/PS_cache/arxiv/pdf/1102/1102.0605v1.pdf. Erişim tarihi: 08-03-2011. 
  3. ^ "BBC News". BBC. 2010-01-10. http://www.bbc.co.uk/news/science-environment-12158028. Erişim tarihi: 2010-11-01. 
  4. ^ a b "Kepler-10b". NASA. 2011-01-10. http://kepler.nasa.gov/Mission/discoveries/kepler10b/. Erişim tarihi: 2010-01-15. 
  5. ^ DOI:10.1086/346105
    Bu alıntı, sonraki birkaç dakika içinde otomatik olarak tamamlanacaktır. Siz de kuyruğun önüne geçebilir ya da elle açıklayabilirsiniz
  6. ^ a b "NASA'S Kepler Mission Discovers Its First Rocky Planet". NASA. 2011-01-10. http://www.nasa.gov/topics/universe/features/rocky_planet.html. Erişim tarihi: 2011-01-10. 
  7. ^ a b c Grossman, Lisa (2010-01-10). "Kepler Finds First Definitively Rocky Exoplanet". Wired. http://www.wired.com/wiredscience/2011/01/kepler-rocky-world/. Erişim tarihi: 2011-01-15. 
  8. ^ a b Lemonick, Michael (2010-01-10). "Planet Discovery: One Step Closer to a Second Earth". Time. http://www.time.com/time/health/article/0,8599,2041683,00.html. Erişim tarihi: 2011-01-15. 
  9. ^ "Kepler Discoveries: Kepler-10b". Kepler @ NASA. 2011-01-10. http://kepler.nasa.gov/Mission/discoveries/kepler10b/. Erişim tarihi: 2011-01-12. 

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]

Commons-logo.svg
Wikimedia Commons'ta
Kepler-10b ile ilgili çoklu ortam belgeleri bulunmaktadır.

Koordinat:Sky map 19s 02d 43sn; +50º 14' 29″