Karanlık bulutsu

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
En meşhur karanlık bulutsulardan, Atbaşı Bulutsusu.

Karanlık Bulutsu, soğurma bulutsuları olarak da anılan bu yıldızlarası bulutlar, koyu renkli gaz ve toz topluluklarıdır ve sıklıkla içlerinde oluşmakta olan yıldızları barındırmaktadırlar. Karanlık bulutsular, parlak bir bulutsunun bir kısmını örttüklerinde (örneğin Atbaşı Bulutsusu) veya arka plandaki yıldızları örttüklerinde (örneğin Kömür Çuvalı Bulutsusu) görülebilirler.

Işığın körlenmesi, büyük moleküler bulutların çok soğuk ve çok yoğun parçalarında yıldızlararası toza sebep olur. Kümeler ve karanlık bulutsuların büyük bileşimleri, dev moleküler bulutlarla ilişkilidir. Soyutlanmış küçük karanlık bulutsular, Bart damlacıkları olarak bilinir.

Karanlık Bulutsu Bölgeleri[değiştir | kaynağı değiştir]

Aşağıda, 2000 ışıkyılı içerisindeki birçok karanlık bulutsu bölgesinin, gökada düzlemi üzerinde gösterildiği bir tabloyu ve tıklanabilir haritayı bulabilirsiniz. Harita, Dutra ve Bica'nın listelediği 742 karanlık bulutsunun konumlarını göstermektedir. Ayrıca, birkaç parlak bulutsu da haritada işaretlenmiştir. Bu karanlık bulutsular, Avcı Kolu'nun bize yakın kısımlarında önemli yıldız oluşum bölgeleridir. Örneğin meşhur Ülker yıldız kümesi, Boğa Takımyıldızı'ndaki karanlık bulutların arasında oluşan sıcak, genç yıldızlardan meydana gelmiştir.

Önemli Karanlık Bulutsu Bölgeleri
Adı S.A. (J2000) D.A. (J2000) Gökada boylamı (°) Gökada enlemi (°) Uzaklık (Iy)
Koç 03s 00d sn +19° 50′ 160 -34 330
Kahraman 03s 52d sn +33° 20′ 161 -16 1150
Boğa 03s 00d sn +19° 05′ 160 -34 330
Avcı 03s 00d sn +19° 05′ 204 -12 1500
Pupa 07s 39d sn -44° 90′ 258 -11 1500
Pupa 08s 21d sn -36° 60′ 255 0 1400
Yelken 08s 27d sn -50° 40′ 267 -7 1000
Kömür Çuvalı Bulutsusu 12s 25d sn -63° 70′ 300 -1 520
Sinek 12s 28d sn -70° 80′ 301 -8 490
Bukalemun 12s 34d sn -77° 80′ 302 -15 590
Kurt 15s 45d sn -34° 50′ 339 +16 460
Kurt 16s 01d sn -39° 70′ 338 +10 470
Yılancı 16s 31d sn -22° 90′ 355 +17 520
Yılancı 16s 50d sn -14° 20′ 5 +19 520
Akrep 17s 11d sn -39° 80′ 347 0 490
Yılancı 17s 22d sn -24° 30′ 1 +7 520
Kalkan 18s 33d sn -06° 60′ 25 +1 650
Güneytacı 19s 14d sn -36° 70′ 1 -20 520
Kartal 19s 19d sn +11° 10′ 46 -1 1000
Tilkicik 19s 22d sn +23° 20′ 57 +4 650
Kral 20s 42d sn +58° 60′ 95 +10 1400
Kral 20s 56d sn +67° 20′ 103 +14 1000

Tıklanabilir harita[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaliforniya Bulutsusu Avcı bulutsusu Avcı Kahraman Pupa Boğa Koç Kral Kartal Kalkan Yılancı Bukalemun Kurt Yelken Kömür Çuvalı Bulutsusu Güneş Avcı kolu
Resim hakkında
1000 ışık yılı karanlık bulutsu bölgeleri (bilgi için isimlere tıklayınız)

Önemli molekül bulutları[değiştir | kaynağı değiştir]

Aşağıdaki harita, önemli molekül bulutlarının Samanyolu düzlemi boyunca nerelerde bulunabileceğini göstermektedir.

Önemli molekül bulutları

En meşhur karanlık bulutsular[değiştir | kaynağı değiştir]

En meşhur karanlık bulutsuların bir listesi aşağıda verilmiştir.

En meşhur karanlık bulutsular
Barnard numarası Yaygın adı S.A. (J2000) D.A. (J2000) Gökada boylamı (°) Gökada enlemi (°) Büyüklük (yaydakika) Uzaklık (Iy) Ty
B33 Atbaşı Bulutsusu 05s 40.90d sn -02° 28′ 207,0 -16,8 6'x4' 1400 Avcı
- Kömür Çuvalı Bulutsusu 12s 53d sn -63° 00′ 303,1 -0,1 400'x300' 500 Güneyhaçı
B42 Ro Yılancı 16s 25.5d sn -23° 26′ 353,7 +17,7 30'x30' 500 Yılancı
B65/6/7 Pipo (sap) Bulutsusu 17s 20d sn -26° 54′ 358,6 +5,9 300'x60' 500 Yılancı
B72 Yılan Bulutsusu 17s 23.60d sn -23° 37′ 1,8 +7,0 30'x30' 600 Yılancı
B78 Pipo (kase) Bulutsusu 17s 32.70d sn -25° 36′ 1,3 +4,2 200'x140' 500 Yılancı
B86 Mürekkep Lekesi Bulutsusu 18s 03d sn -27° 52′ 2,9 -2,8 5'x3'  ? Yay
B87 Papağan Başı Bulutsusu 18s 04.20d sn -32° 30′ 358,9 -5,2 12'x12' 1000 Yay
B92 18s 15.60d sn -18° 14′ 12,7 -0,6 15'x15' 650 Yay
B133 19s 06.20d sn -06° 54′ 28,5 -6,4 10'x5' 1000 Kartal
B143 E Bulutsusu 19s 41.40d sn +11° 00′ 48,5 -5,9 30'x30'  ? Kartal
B348/9 Kuzey Kömür Çuvalı Bulutsusu 20s 34.40d sn +42° 06′ 81,0 +1,1 240'x240'  ? Kuğu
B352 20s 57.20d sn +45° 54′ 86,5 +0,3 15'x3' 1900 Kuğu
B168 21s 53.40d sn +47° 16′ 94,40 -5,5 100'x10'  ? Kuğu

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]

Notlar[değiştir | kaynağı değiştir]

Harita ve bilgiler: Atlas of the Universe Richard Powell