Karakter (sanatlar)

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara

Karakter, bir kişinin, roman, tiyatro veya film gibi anlatı veya etkileyici bir sanat türünde sunum şekline denir.[1] Eski yunanca olan kharaktêr (χαρακτήρ) kelimesinden türeyen kelimenin bu anlamdaki ilk kullanımı İngilizcenin restarasyon döneminde görülmüştür. Özellikle 1749 yılında Henry Fielding'in eseri olan The History of Tom Jones adlı kitapta gözüktükten sonra yaygın olarak kullanılmaya başlanmıştır.[2] Karakter kelimesinin yaygın bir şekilde kullanımından sonra, "bir aktör tarafından oynanan kısmı" duygusu gelişmiştir.[3] Karakter özellikle tiyatro veya sinemada bir aktör tarafından canlandırıldığı vakit insana ait olma özelliği içermektedir.[4] Edebiyatda, karakterler, okuyuculara hikaye boyunca, kısımları anlamaları ve temaları düşünebilmeleri için klavuz olurlar.[5] 18.Yüzyılın sonlarından itibaren karakter ifadesi bir aktör tarafından etkili bir kimliğe bürünmeyi tanımlayabilmek için kullanılmıştır.[3] 19.Yüzyıldan itibaren aktör ve yazarların karakter yaratmak sanatlarına karakterizasyon ismi verildi.[6]

Belirli bir sınıf ya da insan grubunun temsilcisi olarak duran karakter bir tür olarak bilinmektedir.[7] Bu türler hazırda bulunan karakterleri de daha çok bireyselleştirilmiş karakterleri de kapsar.[7] Mesela Henrik Ibsen'in 1891 de yayınladığı Hedda Gabler ve August Strindberg'in 1888 de yayınladığı Miss Julie romanlarındaki karakterler, belirli sınıfların sosyal ilişkilerdeki belirli pozisyonlarının temsilcisi olarak, bu karakterleri çatıştırıp, bu sınıflar arasındaki ideolojik çatışmaları ortaya koyar.[8]

Bir karakter çalışması o karakterin diğer bütün karakterlerle olan ilişki analizinin yapılmasını gerektirir.[9] Bir karakterin bireysel durumu herbir karakter için ayrı ayrı kullanımsal, dilbilimsel ve proksemik yönden diğerleri ile ilgili ilişkisi sayesinde oluşturulacak ağ sisteminde gösterilmelidir.[10] Hikayelerdeki karakterler ve hareketler arasındaki ilişki genellikle toplumda mimiksel değişim ve bireysellik, özgüven ve toplumsal düzen hakkında verdiği fikirler doğrultusunda tarihsel değişim gösterir.[11]

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]

Notlar[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Baldick (2001, 37) and Childs and Fowler (2006, 23). See also "character, 10b" in Trumble and Stevenson (2003, 381): "A person portrayed in a novel, a drama, etc; a part played by an actor".
  2. ^ Aston and Savona (1991, 34) and Harrison (1998, 51); see also: OED "character" sense 17.a citing, inter alia, Dryden's 1679 preface to Troilus and Cressida: "The chief character or Hero in a Tragedy ... ought in prudence to be such a man, who has so much more in him of Virtue than of Vice... If Creon had been the chief character in Œdipus..."
  3. ^ a b Harrison (1998, 51).
  4. ^ Pavis (1998, 47).
  5. ^ Roser, Nancy; Miriam Martinez, Charles Fuhrken, Kathleen McDonnold. "Characters as Guides to Meaning". The Reading Teacher 6 (6): 548–559. 
  6. ^ Harrison (1998, 51-52).
  7. ^ a b Baldick (2001, 265).
  8. ^ Aston and Savona (1991, 35).
  9. ^ Aston and Savona (1991, 41).
  10. ^ Elam (2002, 133).
  11. ^ Childs and Fowler (2006, 23).