Karakeçili

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Karakeçili
—  İlçe  —
Türkiye'de yeri
Türkiye'de yeri
Kırıkkale siyasi haritası
Kırıkkale siyasi haritası
Ülke Türkiye
İl Kırıkkale
Coğrafî bölge İç Anadolu
Yönetim
 - Kaymakam Mesut Gazi Ambarcı
 - Belediye başkanı Salih Avan (AKP)
Yüzölçümü
 - Toplam 225 km2 (86,9 mi2)
Rakım 1,100 m (4 ft)
Nüfus (2013)[1]
 - Toplam 4,371
 - Kır 303
 - Şehir 4,068
Zaman dilimi DAZD (+2)
 - Yaz (YSU) DAYZD (+3)
Posta kodu 71xxx
İl alan kodu 0318
İl plaka kodu 71
İnternet sitesi: Karakeçili Belediyesi resmî sitesi
Karakeçili Kaymakamlığı resmî sitesi

Karakeçili, Türkiye'nin Kırıkkale ilinin bir ilçesi.

Tarihi[değiştir | kaynağı değiştir]

Karakeçili, Oğuzların 24 kolundan biri olan Kayı boyunun en büyük aşiretlerinden biri olan Karakeçili aşireti, Ertuğrul Gazi önderliğinde Orta Asya'dan kalkıp Gaziantep'in Karacadağ eteklerinden Fırat'ı geçen Karakeçililer batıya ve kuzeye doğru ilerleyerek Ege'ye, Orta Anadolu'ya, Batı Anadolu'da Bilecik Söğüt'e gelerek yerleşik düzene geçilmiş ve daha sonra 15. yüzyılda bir kısmı Söğüt'ten ayrılarak, bir kısmı da şimdiki Karakeçili'nin bulunduğu yerde Karakeçili köyünü kurmuşlardır.

1957 yılında belediye teşkilatına kavuşmuş olan Karakeçili, 25 Mayıs 1990 gün ve 3644 sayılı kanun ile de ilçe olmuştur.

Coğrafya[değiştir | kaynağı değiştir]

Kuzeyinde Bahşılı, doğusunda Keskin ve Çelebi ilçeleri, güneyinde Ankara'nın Bala ilçesi ile çevrili olan Karakeçili 225 km² yüzölçümlü olup, bunun 117 km²'si Tapuya tescillidir. Kırıkkale'ye 35 km, Keskin'e 30 km, Çelebi'ye 25 km, Bala'ya 25 km ve Ankara'ya 95 km uzaklıktadır. İlçenin rakımı 1.100 dür.

İklimi, İç Anadolu bölgesinin tipik kara iklimine sahiptir. Kışları oldukça sert ve kar yağışlı, hava sıcaklığı kış boyunca genelde sıfırın altında seyreder. Yazları ise sıcak ve kurudur. Yağışlar az olduğundan yaz mevsiminde bitki örtüsü bozkır görünümünü alır. Yağışlar çoğunlukla sonbahar ve kış mevsiminde düşer.

Nüfus[değiştir | kaynağı değiştir]

2000 yılında yapılan genel nüfus sayımı sonuçlarına göre ilçe merkezinin nüfusu 7.851, köylerin (Akkoşan : 251, Sulubük : 194) toplam nüfusu ise 445 dir. Genel toplam ise 8.296 dır. 1997 yılı genel nüfus sayımı sonuçlarına göre bu rakamlar, ilçe merkezi için 6.063, köyler için (Akkoşan : 251, Sulubük : 209) 460 ve toplamda 6.523 dür.

İdarî durumu[değiştir | kaynağı değiştir]

İlçe merkezi Kurtuluş, Zafer, Yeşilevler, Fatih Sultan Mehmet, Hoca Ahmet Yesevi, Yavuz Sultan Selim, Karşıyaka, M.Fevzi Çakmak olmak üzere toplam 8 mahalleye ayrılmıştır.

İlçeye sadece Akkoşan ile Sulubük köyleri bağlıdır. Köylere bağlı oba, mezra ve kom gibi yerleşim üniteleri ile kasaba bulunmamaktadır. Yerleşim dağınık değildir.

Yerel yönetimler[değiştir | kaynağı değiştir]

İlçe merkezindeki Karakeçili Belediyesi'nden başka belediye bulunmamaktadır. 1957 yılında kurulmuştur. 2003 yılı bütçesi 800.000.000.000 TL olup 2004 yılı tahmini bütçesi ise 1.200.000.000.000 TL dir. Belediyede 20 Memur, 11 Kadrolu İşçi Personel ile 20 geçici işçi çalışmaktadır. Belediyede halen 10 araç mevcuttur.

Belediyenin kendisine ait hizmet binası vardır, mülkiyeti yine belediye ye ait 20 dairelik lojman, 1 Otel (halen öğretmen evi olarak hizmet vermektedir) 53 dükkân, 1 düğün salonu ile 1 mezbahane ile T.C Ziraat Bankası binasına sahiptir.

Ekonomi[değiştir | kaynağı değiştir]

İlçede ekonomik hayat tarımla başlar. Kısmen modern ve sulu tarım yapılmaktadır. İlçede Pazartesi günleri halk pazarı kurulur. İlçe toprakları tarıma elverişli olup 225.000 dekar arazisi mevcuttur. Bunun 127.360 dekarı ekilebilir arazidir. Kalan kısımları fundalık,çayır-mera ve tarım dışı arazilerden oluşmaktadır.

Son yıllarda meyvecilik teşvik edilmiş, 1999 yılı içinde toplam 6 aileye birer sera verilmiştir. 1998 yılında 17 aileye ithal süt ineği dağıtımı yapılmış. 2002 yılında 1.200 adet ceviz fidanı ile 1.500 adet kapari fidanı dağıtımı yapılmıştır.

2003 yılı içerisinde başta “Kapari Projesi” olmak üzere halkın “sosyo-ekonomik” durumunu düzeltmek ve atıl kalan, kullanılamayan veya değerlendirilemeyen kaynakların keşfedilerek üretime kazandırılması amacıyla “Paulownia (Kral Ağacı)”, “Çeltik“ ve “Ceviz” projelerinin birlik ve Özel İdare kaynaklarını kullanmak suretiyle uygulamaya konulmuştur.

İlçede genel olarak buğday, arpa, nohut, mercimek, ayçiçeği, pancar, kimyon, mısır ve fasulye ekilmektedir. Ayrıca az miktarda sebze, meyve ve bağcılık da yapılmaktadır.

Eğitim[değiştir | kaynağı değiştir]

İlçede örgün eğitim 1928 yılında Karakeçili İlköğretim Okulu'nun eğitim ve öğretime açılması ile başlamıştır. Halen ilçe merkezinde 2 ilköğretim okulu ile 1 çok programlı lise ve 1 imam-hatip lisesi vardır. Akkoşan köyünde 1 ilköğretim okulu vardır. Sulubük köyünde 2 derslikli okul mevcut olup, öğrenci yetersizliğinden dolayı bir ve ikinci kademe öğrencileri merkezdeki Atatürk İlköğretim Okulu'na taşınmaktadır.

İlçede, okul çağında olup çeşitli nedenlerden dolayı okula devam etmeyen öğrenci bulunmamaktadır.

İlçede halk kütüphanesinin kendi binası olmayıp, Türkiye Diyanet Vakfına ait binada hizmet vermektedir.

Sosyal durumu[değiştir | kaynağı değiştir]

İlçede mülkiyeti belediyeye ait 20 dairesi olan 4 blok sosyal konut bulunmaktadır. İlçede Emniyet ve Askerlik Şubesi hariç tüm kamu kurum ve kuruluşları mevcuttur.

Nüfus dağılımına göre % 30’u dar gelirli, % 20 si varlıklı, geri kalan % 50 ise normal gelir düzeyindedir.

İlçede 1992 yılında spor kulübü kurulmuş, 1999 da çim sahasına kavuşan Karakeçili Belediye Spor, halen 1.nci Amatör Kümede mücadele vermektedir.

Sağlık durumu[değiştir | kaynağı değiştir]

İlçe merkezinde bulunan ve mülkiyeti İl Sağlık Müdürlüğüne ait binadaki Sağlık Ocağı ile merkez ve köylere sağlık hizmeti verilmektedir. Akkoşan köyü köy konağı sağlık evi olarak tahsis edilmiş, gerekli bakım ve onarım yapılmış olup ebe ataması yapıldıktan sonra hizmete başlanacaktır. Sağlık Ocağı 2 doktor, 1 ebe, 1 sağlık memuru, 1 Çevre Sağlık Teknisyeni görev yapmaktadır.

İlçe merkezi ve köyler program dahilinde sağlık taramasından geçirilmekte, sağlık hizmetleri aksatılmadan yürütülmektedir. Yapımına 2001 yılında başlanan ve 16.10.2002 tarihinde resmi olarak açılışı yapılan Karakeçili Devlet Hastanesinde ameliyathane, çocuk servisi, acil, 25 yataklı hasta odaları, mutfak, poliklinikler ve morgu bulunmaktadır. Söz konusu hastane 3.000 metrekare açık alan üzerinde kurulmuştur. % 30 keşif artışı ile toplam 865.762.320.000 TL. harcanmıştır.

Halen 1 kurucu başhekimle birlikte toplam 5 doktor,1 ebe,3 hemşire, 3 sağlık memuru, 1 hastane müdürü,2 hizmetli ve 3 şoförle hizmet vermektedir. Malzeme olarak da 1 jeneratöre ihtiyaç vardır.

Ulaşım[değiştir | kaynağı değiştir]

Ankara'dan ulaşım AŞTİ'den kalkıp Kaman'a giden Metro Turizm otobüsleri ile sağlanır.

Yol[değiştir | kaynağı değiştir]

İlçe merkezini diğer ilçelere ve il merkezine bağlayan yollar asfalt olup hepsi karayolları ağındandır. Akkoşan Köyünün 13 km, Sulubük köyünün de ilçe merkezine 8 km mesafesi vardır. Sulubük köy yolu Karakeçili-Kırıkkale Karayolu üzerinde bulunması nedeniyle köy halkı iki saatte bir ilçe merkezinden Kırıkkale’ye giden minibüslerden faydalanmaktadır. Öte yandan Ankara-Kayseri Devlet yolu ilçe merkezinden geçtiğinden Kaman-Ankara arası çalışan otobüslerle her saat Karakeçili-Ankara arası yolculuk mümkündür. Ayrıca ilçeden her sabah bir defaya mahsus Ankara’ya minibüs seferi yapılmaktadır.

Haberleşme[değiştir | kaynağı değiştir]

İlçe merkezinde 900 lük hat kapasiteli santral vasıtasıyla haberleşme sağlanmakta olup telefonu olmayan köy yoktur. İlçede Telekom İşletmesi mevcuttur. Telefon şebekesi tam otomatiktir. Posta hizmetleri İl merkezine günlük olarak yapılmaktadır. Ayrıca APS ile de hizmet verilmektedir.

Enerji[değiştir | kaynağı değiştir]

İlçe merkezi ve köylerde elektrik enerjisi mevcuttur. İlçe merkezinde BEDAŞ işletme şefliği mevcut olup, arızalara arıza ekibince müdahale edilmektedir. 2003 yılı sonu itibariyle toplam enerji sarfiyatı 2.781.403 KW, toplam tahsilat da 143.515.202.227 TL. olmuştur.

İmar kanalizasyon[değiştir | kaynağı değiştir]

İlçe merkezinde 1987 yılında Karakeçili Belediyesi’nce şehir imar planı uygulaması yapılmıştır. merkezde kanalizasyon mevcut olmasına rağmen yeterli düzeyde değildir. Bazı cadde ve sokaklarda asfalt yoktur. Sulubük köyümüzde kanalizasyon çalışmaları devam etmektedir.

Asayiş ve güvenlik[değiştir | kaynağı değiştir]

İlçede Polis Teşkilatı ve Jandarma teşkilatı bulunmaktadır. Siyasi, ideolojik ve bölücü faaliyetler yoktur. Zaman zaman hırsızlık, 6136 sayılı kanuna muhalefet, yaralama, darp, kız kaçırma olaylarını sayabiliriz. Kazaen yaralanma olayları ile trafik kazası en sık rastlanan olaylardandır.

Kültür[değiştir | kaynağı değiştir]

Festivaller[değiştir | kaynağı değiştir]

Her yıl düzenlenen Karakeçili Uluslararası Kültür Şenliği en büyük şenliklerdendir.

Halk edebiyatı[değiştir | kaynağı değiştir]

Efsaneler[değiştir | kaynağı değiştir]

Anlatıla gelen meşhur Çeşnigir Köprüsü efsanesi ve Tavalı Kaya efsanesi vardır. Tarihi Çeşnigir köprüsü asırlar sonra Karakeçililerin Uluslar arası Kültür Şenliklerinde amblem olarak kullanılmış, amblemde keçi figürü kullanılarak köprü sembolize edilmiştir. Köprü, Kızılırmak’ın üzerinde kurulu, dokuz yüz sene önce yapılmış, muhtemelen Selçuklu devleti zamanından kalma, yüzoniki metre uzunluğunda onüç kemerden oluşmuştur. Köprünün çok büyük bir kemeri var. O kemeri zamanın mimarları bir türlü tutturamamışlar. Çok uğraşmışlar ama tutturmak bir türlü mümkün olmamış. Köprü yapılmadan evvel zamanın hükümdarı sefere giderken Kızılırmak’ın sığ yerinden geçip gidermiş. Yine bir sefer esnasında hükümdar mimarlarına ve köprü ustalarına ‘’Ben seferden dönünceye kadar buraya bir köprü yapılsın’’ diye emretmiş. Ustalar Mimarlar yedi-sekiz defa köprüyü yapmaya uğraşmışlar ama her defasında ortadaki büyük kemeri tutturamadıkları için köprü yıkılmış.Neticede Rum asıllı Hıristiyan bir mimar bu köprünün yıkılmaması ve büyük kemerin tutturulabilmesi için Allah’a gece boyunca yalvarıyor. Bir ara dalıp rüyasında kızı ile oğlunun kurban edilip onların kanı ile yoğrulan iki taşın köprüye konulması ile büyük kemerin tutturulmuş ve köprünün kurulmuş olacağını görüyor. Bu rüya üzerine adamcağız kızı ile oğlunu kurban ediyor, onların kanı ile yoğrulan taşları köprünün büyük kemerine yerleştiriyor ve büyük kemer tutuyor. Köprüde o kanlı iki taş hala görülmektedir. Hükümdar seferden dönerken köprüyü beğeniyor ve mimarlarını çağırıyor. 'Çok kısa sürede çok güzel köprü yapmışsınız' diyor. Mimarlarda: 'Sayenizde hükümdarım' diyorlar. Hükümdar bu söze sinirleniyor. Nasıl olur da siz benim sayemde yaparsınız, bu yapılan eserler Allah’ın sayesinde yapılmıştır. Ben sizin köprünüzden geçmem' diyor. Hükümdar Kızılırmak’ın yine sığ yerinden geçip otağına gidiyor.

Ağıtlar[değiştir | kaynağı değiştir]

Karakeçilide ağıtlar önemli bir yere sahiptir. Karakeçililerin ağıt söyleyişlerinde Yörük saflığı ve berraklığı görülmektedir. Kadınlar yapısal olarak nazik, duygusal oldukları için daha çok ağıt yakmaktadırlar. Ağıtlar ölen kişinin dünyada iken iyilikleri üzerine kurulur, yiğitlikleri ve mertlikleri anlatılır. Karakeçililerde sadece cenazelerde ağıt söylenmez. Yaşanan herhangi bir üzücü olay, uzun süre çekilen hastalık, ana baba, kardeş hasreti, memleket özlemleri gibi temalar üzerine de ağıtlar söylenir.

Halk takvimi[değiştir | kaynağı değiştir]

Karakeçili Yörüklerinin takvimi hayvanların yaşam ritmine ve bitkilerin ekim-hasat zamanına göre adlandırılmaktadır;

  • Temmuz-Eylül: Bu aylara Karakeçililerde Eşme ayı denilmektedir. Eşme ayının başında koç katımı, teke katımı yapılır.
  • Eylül-Aralık: Bu aylara kara yatak ayları denilmektedir. Hayvanlar gündüz otlatılır, gece uyunur.
  • Aralık-Ocak : Çardak ayları denilmektedir. Bu aylarda hayvanlar ahırda kalırlar
  • Şubat ayı: Bu aya Yelin ayı denilmektedir. Bu ayda hayvanların memelerine süt geldiği söylenmektedir.
  • Nisan Ayı: Yuvadan çıkma ayı denir. Yeni doğan hayvanlar güçlenir ve çayır çıkarlar. Anaları süt vermez.
  • 20 Nisan-30 Mayıs: Bu aylara Örütmek ayları denir. Hayvanlar geceleri en az üç saat otlatılır. Bu aya ilk kırkım ayı da denir.
  • Haziran Ayı: Kuzu kırpma ayı denir. Yeni doğan kuzular ilk olarak bu ayda kırpılır.

Halk sporları[değiştir | kaynağı değiştir]

Karakeçili de halk sporları genelde eğlence olarak görülür. Güreş en yaygın spordur. Genelde düğünlerin son gününde yapılmaktadır. Güreş dışında Cirit, Sinsin, Tura-tura gibi oyunlar Karakeçili halk sporlarına birkaç örnektir.

El sanatları[değiştir | kaynağı değiştir]

Karakeçili de kadınlar kısa bir zaman öncesine kadar yaygın olarak 'Kilim, Çırpı, Don çulu, Haral, Çuval, gibi el emeği göz nuru sanat eserleri ortaya koymaktaydılar. Bu el sanatlarının yapımında usta-çırak ilişkileri gözetilmez, evin büyükleri küçükleri tarafından örnek alınarak öğrenilir. Kilim, don çulu, çırpı, haral, çuval, heybe gibi sanat eserleri 'ısdar' denilen tezgahlarda dokunmaktadır.

Folklor ve giyim[değiştir | kaynağı değiştir]

Kadınların kıyafetleri: Çarpa, Yemeni, Çar, Şal, Kaftan, Entari, Tuman.

Erkeklerin kıyafetleri: Fes, kasket, Kalpak, Takke, Köynek, Cepken,

Evlilik adetleri[değiştir | kaynağı değiştir]

Gençler evlenecek çağa gelince, babalarının yanında aynanın karşısına geçip saç tararlar, evde basit olaylara sinirlenirler, analarına evlenmek istediklerini söylerler. Babalara söylemek uygun görülmez. Genç kızlar da sevdikleri delikanlılar var ise, onlara mektup yazarlar, düğünlerde onlardan gözlerini ayırmazlar, aracılar vasıtasıyla haberleşmeye çalışırlar. Birbirlerini seven gençler, karşılıklı maniler ve türküler söylerler.

Doğum adetleri[değiştir | kaynağı değiştir]

Eğer bir gelin evlendikten sonra hamile kalmazsa Karakeçili de pek hoş karşılanmaz. Çünkü kısırlık uğursuzluk işaretidir. Kadının hemen hamile kalması erkek için de bir güç gösterisidir. Doğuran kadının değeri daha fazladır. Eğer kadının her türlü önlemlere rağmen çocuğu olmuyor veya sürekli kız çocuğu oluyorsa, kadının kocası ikinci evliliği yapar. Eşinin evlenmesine kadın müsaade eder.

Çocuğa isim verme işleminde imam çocuğun sağ kulağına ezan, sol kulağına kamet getirir, çocuğa verilmek istenen ismi kulağına üç defa söyler. Yeni doğum yapan kadının ve çocuğun yanına kırk gün boyunca kimse girmez, sadece aileden kişiler çocuğu görebilirler, aile dışından ve yabancı kimselere çocuk ve doğum yapan kadın gösterilmez,çünkü bu dönemde yabancıların gelip çocuğu ve anneyi görmesi durumunda her ikisinin de nazar’a geleceğine ve hastalanacaklarına inanılır.

Asker gönderme[değiştir | kaynağı değiştir]

Askere gidecek gençler türbeleri ziyaret ederler. Buralar ziyaret edildiğinde ve dua edildiğinde askere giden gençlerin eksiksiz, tamamının geri döneceğine inanılır. Askere gidileceği gün halk meydanda toplanır ve imam eşliğinde dualar edilir. Dua bitince askere gidecek gençler orada bulunan yaşlıların elini öperler ve akrabalarıyla vedalaşırlar.

Ölüm adetleri[değiştir | kaynağı değiştir]

Hasta öldüğünde ölünün yakınlarından bilhassa kadınlar ağıt yakmaya başlarlar. İmama haber verilir, imam ‘’Salâ’’ vererek, hasta kişinin öldüğünü ahaliye ilan eder. Cenaze işlemlerinde akrabalar birbirlerini yardımcı olur. Bir taraftan mezar kazılırken, diğer taraftan cenaze yıkama hazırlıkları başlar. Karakeçililerde cenaze ve düğün işlerinde tam bir dayanışma örneği vardır. Akraba olsun olmasın duyan herkes gelir üzerine düşen görev ne ise sonuna kadar yapar.

Bunu yazdırmasının sebebi ölünce sorgu meleklerine (Münkir ve Nekir) rahat cevap vermeyi düşündüğünden dolayı dır. Bu kağıdı ölen adamın kefeninin içine koyarlar. Böylece ölen kişinin sorgu meleklerine doğru cevap vererek Cennete gideceğine inanılır. Eğer bir odada bir canlı varlığa ait resim asılıysa, bu ister insan resmi ister hayvan resmi olsun, o odada namaz kılınmayacağına inanılır. İmamın söyledikleri yapılır, onun arkasından atılmaz, kötü söz söylenmez, imama kötü söz söyleyen kişinin evinin dağılacağına inanılır.Çocuklar küçük taşlardan beş tane toplayarak oynarlar. Yaşlılar bu oyunu oynayan çocukları görünce kızarlar. Eğer çocuklar beş taş oyunu oynarsa yağmur yağmayacağına inanılır. Kuraklığın olmasından endişe edilir. Gece vakti, tırnak kesince, şeytanların ve cinlerin sevineceğine inanılır. Soğan sarımsak kabukları yakılmazlar.

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ "2013 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 15 Şubat 2014 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6NPVXzVWD. Erişim tarihi: 15 Şubat 2014. 

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]

Koordinatlar: 39°35′K 33°22′D / 39.583°K 33.367°D / 39.583; 33.367