Karaköy, Beyoğlu

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Karaköy
—  Semt  —
Karaköy balık pazarı
Karaköy balık pazarı
Beyoğlu
Beyoğlu
Ülke Türkiye Türkiye
Bölge Marmara
İl İstanbul
İlçe Beyoğlu
Yönetim
 - Muhtar
Zaman dilimi DAZD (+2)
Posta kodu
Alan kodu (+90) 212
Plaka kodu 34
Karaköy İskelesi'nden güzel bir manzara

Karaköy, İstanbul'un Beyoğlu ilçesine bağlı semt. Bankaları ve iş hanlarıyla ünlü en eski ticaret merkezlerinden biridir. Eski Galata semtinin modern adıdır. Tarih boyunca bir liman ve ticaret merkezi olma özelliğiyle ön plana çıkmıştır. Boğaziçi'nin Avrupa tarafında Haliç'in ağzında yer alır. Karaköy, şehrin çok tarihsel bölgelerinden ve en eskilerinden biridir. 19. yüzyılın son çeyreğinde Osmanlı Devleti'nin finans merkezi haline gelmişti. Bugün ise, önemli bir ticaret ve ulaşım merkezidir.

Bölge Karaköy Meydanı'ndan kendisini çevreleyen semtlere bağlanır. Güneybatıda Galata Köprüsü Karaköy'ü Eminönü'ne bağlar. Tersane Caddesi batıda Azapkapı'ya, Voyvoda Caddesi kuzeybatıda Şişhane'ye, Yüksek Kaldırım Caddesi kuzeyde Beyoğlu'na, Kemeraltı ve Necatibey Caddesi kuzeydoğuda Tophane'ye açılır. Karaköy bölgesi 19. yüzyılda, bankaların ve sigorta şirketlerinin toplanma yeriydi. Ayrıca günümüzde mekanik, elektrik, elektronik ve su tesisatı ekipmanlarının kolaylıkla bulunabileceği yerlerden biridir.

Tarihçe[değiştir | kaynağı değiştir]

Karaköy, Bizans zamanından beri bir liman alanına sahipti. Haliç'in kuzey sahili yerleşim için ayrıydı. Yaklaşık Milattan Sonra 1000 civarında, Bizans İmparatoru Cenovalı tüccarlara bu bölgede yerleşme ve iş yapma iznini vermiş ve garantilemişti. Cenovalı'lar kendilerini ve ambarlarını korumak için dayanıklı istihkamlar yaptılar. Ceneviz duvar kalıntıları hâlâ görülebilir. Fakat Galata Kulesi onların içinde görülebilen duvarlardaki en yüksek ve en kuvvetli noktadır. 15. yüzyılda Galata bir İtalyan şehrine benziyordu.

Karaköy ve Galata Kulesi

1453'te İstanbul'un fethinden sonra, bölge üç yerleşim kategorisine sahipti; Ceneviz, Venedik ve Katalan tüccarları; Ceneviz ve Osmanlı vatandaşları ile Rum, Ermeni, Gürcü ve Yahudiler. Nüfus kompozisyonu kısa zaman içinde değişti. 1478 nüfus sayımı'na göre bölgenin hemen hemen yarısı Müslüman idi.

1500 yılından itibaren, daha çok İspanyol engizisyonundan kaçan Sefarad Yahudileri buraya yerleşti. Karaköy, 1854-1856 Kırım Savaşı için savaşmaya gelen Avrupalıların ikinci akınına maruz kaldı. Savaş için gelen Britanyalı, Fransız ve İtalyan birleşik güçlerinin akınıydı. Rıhtım eksikliği, ordunun ve askeri ekipmanlarının boşaltılmasını zorlaştırdı. Bir Fransız şirketi 1879'da Karaköy'e bir iskele yapmak istedi, ancak 1895 yılında bitirilecekti.

19. yüzyılın son on yılında Karaköy kendini bankacılık bölgesi olarak geliştirdi. Osmanlı Bankası buraya merkezini kurdu. İtalyan ve Avusturya sigorta şirketleri şube ofislerini açtılar.

20. yüzyılda ticaret aktivitelerinin artması ile liman gümrük binaları, yolcu terminali ve deniz antreposu ile genişledi. Karaköy ayrıca, iskele boyunca yer alan Yunan tavernaları ile meşhur hale geldi. Ekim Devrimi (1917) sonrası Rusya'dan kaçan binlerce Beyaz Rus bu alana geldi ve yerleşti.

Ulaşım[değiştir | kaynağı değiştir]

Galata köprüsü ve Galata Kulesi

Karaköy, bugün uluslararası ve şehir içi yolcu trafiğinde büyük taşımacılık merkezidir. Galata Köprüsü Karaköy ile Tarihi yarımadayı birbirine bağlar, köprü üzerinden geçen tramvay hattı Zeytinburnu-Kabataş arasında çalışır. Yeraltı füniküler hattı (Tünel) 1875 yılından beri insanları Karaköy'ün alt ucundan İstiklal Caddesi'na taşır.

İstanbul'un tek yüzen iskelesi olan Karaköy İskelesi'nden vapurlarla Boğaziçi'nin Anadolu yakasındaki Haydarpaşa Garı ile Kadıköy'e ulaşım sağlanır.

Karaköy Limanı'ndan feribotlar, Karadeniz limanları; Odessa, Yalta, Sivastopol, Kırım, Kezlev, Herson, Novorossisk, Köstence çalışır. Büyük lüks seyahat gemileri Akdeniz limanlarından Atina, Dubrovnik, Civitavecchia ve Venedik limanlarına seyrederler.

Karaköy İskelesi, arkada Galata Kulesi, solda Galata Köprüsü (Şubat 2013)
Karaköy vapur iskelesi (Şubat 2013)

Ticaret[değiştir | kaynağı değiştir]

Yüzyıllardır aktif bir iş merkezi olan Karaköy, İstanbul'un en önemli ticaret merkezidir. Tersane Caddesi etrafındaki Perşembe Pazarı'nda bütün çeşitli makine parçaları ve aletler satışa sunulur. Elektrik parçaları satan dükkânlar Voyvoda Caddesi'nde yer alır. Kemeraltı Caddesi'nde çeşitli tesisat malzemeleri bulunabilir. Selanik Pasajı, Karaköy alanının alışveriş merkezidir. Dükkânlar elektronik parçalar üzerinde ihtisaslaşmışlardır. Üzerinden yoğun tarafiğin geçtiği bir yeraltı çarşısı olan Karaköy Alt Geçidi, Karaköy İskelesi'ne alttan ulaşımda emniyetli bir geçiş sağlar. Karaköy, ayrıca deniz ürünleri, börek, muhallebi ve baklava yemek için popüler bir yerdir. Çeşitli küçük balık restoranları, pub ve kafeler Galata Köprüsü'nün Karaköy tarafında yer alır. Yolcu terminal binasında yer alan Liman Lokantası akşam yemeği ile meşhurdur. İstanbul'un genelevleri de Karaköy'dedir.

İlgili yerler[değiştir | kaynağı değiştir]

Karaköy'de, çeşitli eğitimsel ve dinsel yerler Latin-Katolik, Rum-Ortodoks, Ermeni ve Bulgar kiliseleri, zamanında Gürcüler tarafından da kullanılan sinagog ve Yunan, Yahudi, Fransız, İtalyan ve Avusturya okulları var olup kendi tarihsel kozmopolit karakterlerini yansıtırlar. Karaköy'de Avrupalı toplulukların bıraktığı zengin büyük tarihsel anıtlar bulunur. Bu eserler, Osmanlı döneminden beri zenginleşmektedir.

Müzeler[değiştir | kaynağı değiştir]

  • İstanbul Modern Türkiye'nin 2004 yılından beri çağdaş sanatlara adanan ilk ve tek özel müzesi, yenilenen eski deniz antreposu No.4 de ev sahipliği yapar.
  • Osmanlı Bankası
  • Türkiye Yahudi Müzesi

Kiliseler[değiştir | kaynağı değiştir]

  • San Petro ve Paolo Kilise'si, 1604 yılında inşa edildi.
  • Sankt Georg Kilisesi, 1675-1677 de Fransız rahipleri tarafından inşa edildi ve 1908 de Avusturyalı Lazaristler tarafından restore edildi.
  • Saint Michael Kilisesi
  • San Francesco Kilisesi
  • Santa Anna Kilisesi
  • Santa Maria Kilisesi
  • San Domenica Kilisesi
  • San Zoni Kilisesi
  • Surp Sarkis Kilisesi; 1360 civarında inşa edildi. İstanbul'daki en eski Ermeni kilisesidir.
  • Surp Hisus Pırgiç Kilisesi, bir Ermeni Katolik Klisesi. 1834'de inşa edildii. 1850'den 1928 yılına kadar patrikliğe ait bir yer olarak hizmet veriyordu. (Patrikliğin Beyrut' a taşınmasına kadar.)
  • Saint Benoit Kilisesi ve manastırı, okul ve dispanser. İstanbul'un en önemli ve köklü Latin Katolik kurumlarından biridir.
  • Galata Bulgar Kilisesi. Erken 20. yüzyılda küçük bir klise olarak Katolik Bulgar cemaatinin ihtiyaçları için inşa edildi.
  • Haghios Nikolas Türk Ortodoks Kilisesi
  • Haghios Ioannis Süryani Kilisesi

Sinagoglar[değiştir | kaynağı değiştir]

Camiler[değiştir | kaynağı değiştir]

Eğitim[değiştir | kaynağı değiştir]

Dikkate değer kişiler[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]