Karahasan, Gölköy

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara

Koordinatlar: 40°39′0″N, 37°28′59″E

Karahasan
—  Köy  —
Ordu
Ordu
Koordinatlar: 40°39′0″K 37°28′59″D / 40.65°K 37.48306°D / 40.65; 37.48306
Ülke Türkiye Türkiye
Coğrafi bölge Karadeniz Bölgesi
İl Ordu
İlçe Gölköy
Rakım 950 - 1.200 m (-2.987 ft)
Nüfus (2012)TÜİK
 - Toplam 2,085
Zaman dilimi DAZD (+2)
 - Yaz (YSU) DAYZD (+3)
İl alan kodu 452
İl plaka kodu 52
Posta kodu 52600
İnternet sitesi: http://karahasan.bel.tr

Karahasan, Ordu ili, Gölköy İlçesi'nin Beldesidir.

Tarihçe[değiştir | kaynağı değiştir]

Karahasan Mahallesi (Köyü); Ordu ve yöresi ile birlikte Canik bölgesindeki Pontus Rumlarına karşı Türk hudutlarının korunması ve bölgenin fethi gayesiyle, Selçuklular tarafından sınır boylarına yerleştirilen Oğuzlar'ın Üçoklar Kolu'nun Çepni Boy'u tarafından Türkleştirilmiştir.

Tarihte Hapsamana (Gölköy) olarak geçen yer 1142-1171 yılları arasında Danişmendliler’in eline geçmiştir. 1200'lü yıllarda Trabzon Rum Devleti üzerine bir sefer düzenleyen Selçuklu Sultanı Rüknettin Süleyman Şah Koyulhisar, Milas (Mesudiye), Hapsamana (Gölköy) üzerinden sahile inmiştir. Bu dönemde Türkler Gölköy'e yerleşmiş yerli halkla birlikte yaşamaktadır. Bu yerleşim alanı büyük ihtimalle bugünkü isimleriyle Karahasan, Süleymaniye, Mahmudiye köyleridir. Buralara yerleşenlerin Oğuzlar'ın Çepni boyundan olduğu anlaşılmaktadır. Hacı Emiroğulları Selçuklular'ın İlhanlı hakimiyetine girmesi ile sahneye çıkmış ve Merkezi Milas olmak üzere Hapsamana kalesini askeri üs olarak kullanmışlar ve Ordu ve yöresini kesin olarak 1390 da fetih ve iskân edilmişlerdir.

Karahasan Köyüne yerleşen Türkler bütün varlıklarıyla, aileleriyle birlikte bölgeye yerleşmişler, toplu bir iskân politikası uygulayarak kendi düzenlerini kurmuşlardır.

Karahasan Köyü ile ilgili ilk resmi kayıtlar, Köylerin gelir gider durumunu ve hane sayılarını bildiren Tahrir Defteridir. Osmanlı İmparatorluğu Ordu yöresini 1427’de Hacı Emiroğulları Beyliğinden ilhak edilince yazdırılmış, ancak bu yazım sonucunu ihtiva eden Tahrir Defteri henüz ele geçmemiştir. İkinci yazım ise, Fatih Sultan Mehmed tarafından İmparatorluğun diğer bölgeleriyle birlikte yaptırılan ve günümüze kadar ulaşan 1455 tarihli defterdir. (Tahrir Defteri No: 13)

Bu Tahrir Defterine göre Karahasan’ın resmi adı “Karye-i Karahasan”dır.

Türk kavimlerinin Anadoluya yerleşmeleri ve kendilerine yeni otlaklar aramaları nedeni ile boylar şeklinde gelmişler, kendilerine uygun buldukları yerlere yerleşmişlerdir. Askeri birlikler tarzında örgütlenen bu boy ve oymaklar bir bölgeyi fetih ettikten sonra, fetih ettikleri bölgeye yerleşir ve idari bir birim oluştururlar. Genelde fetih sırasında birliklerin başlarında bulunan kişinin adı da bu idarî birime ad olarak verilmiştir. Karahasan Köyü’nün adı da bölgenin fethinde yararlılık gösteren Kara Hasan Yusuf’a atfen köye ad olarak verildiği düşünülmektedir.

Karahasan idari olarak 1455 Tarihli Osmanlı Tahrir Defterine (TD 13) göre Rum (Sivas) Eyaletinin, Vilayet-i Canik-i Bayramlu me’a İskefsir ve Milas Kazasının, Bölük-i Fidâverende (bugün Aybastı ilçesini ve köylerinin büyük kısmını kapsayan alanda kurulu idari birim) Nahiyesine bağlı olup; Mülkiyet olarak, Niyabet -i Hafsamana (Gölköy Kalesi) Mülazıman-ı (Bu günkü Teğmen rütbesinde asker) Yusuf, Şirmed ve Hızır’ın timarıdır. Köyden tahsil edilecek olan vergileri bu kişiler tahsil ediyor ve bunun karşılığında köyün idari sorumlusu ve aynı zamanda diğer timar köyleriyle birlikte elde ettiği gelire karşılık sefer zamanı Osmanlı ordusuna kendilerine düşen sayı kadar askerle sefere katılıyorlar.

Coğrafya[değiştir | kaynağı değiştir]

Gölköy İlçe Haritası.

Ordu'ya uzaklığı 80 km, Gölköy ilçe merkezine uzaklığı ise 20 km'dir. Kuzeyinde Aydoğan ve Alanyurt batısında Güzelyurt Doğusunda Cihadiye, güneyinde Süleymaniye ve Düzyayla, köy ve beldeleri yer alır.

İlçe merkezinin güneybatısında yer alır. Arazi engebelidir. Düzyayladan gelen Seyitsuyu Deresi ile Süleymaniyeden gelen Karaağaç Deresinin oluşturduğu derin vadinin iki tarafında Beldenin Mahalleleri kurulmuştur.

Karahasan Beldesi; Merkez Mahalle, Seyit Mahallesi, Karaağaç Mahallesi olmak üzere 3 mahalleden oluşmaktadır.

Bitki örtüsü; meşe, gürgen, pelit, ağaçlarının olşturduğu bozulmuş ormanlık alanlar ile fındık bahçeleri ve çayırlardan oluşur.

Sosyal ve Kültürel Yapısı[değiştir | kaynağı değiştir]

Nüfus ve Sosyal Yapı[değiştir | kaynağı değiştir]

Karahasan köyünün Türkleşmesinde ve Türklere yerleşim imkânı sağlayan Karahasan Yusuf'un Milas (Mesudiye) Kale köyünü üs olarak kullanan Hacı Emiroğuları beyliğinin bir üyesi olduğu Osmanlı tahrir defterlerinden anlaşılmaktadır. Bu yöredeki Çepni'lerin Hacı Bektaş-ı Veli Vilayetnamesinde müritleri olduğu anlatılmaktadır. Ayrıca Mehmet Aşık-i Menazır-ül Avalim (Dünyanın Görünümü) adlı eserinde birçok göçebeler gibi alevi olan bu Çepnilerin osmanlı baskısı ile sunnileştirildiğini anlatmaktadır. Buna en büyük sebep 15.yy'da Şah İsmail tarafından kurulan safevi devleti propoğandası yapmaları gösterilmiştir.

Ayrıca Lazlar ile Çepniler arasında uzun süren kavgalar olmuş, Osmanlı İmparatorluğu 1145 (1732) Tarihinde bir ferman yayınlayarak bu yöredeki Çepnileri cezalandırmıştır.

Ayrıca tapu tahrir defterlerinde (1455) Ordu ilinin adı Vilayet-i Bayramlu bi alevi yani Alevi Bayram Beyin Memleketi olarak geçmektedir. Bu tahrir defterlerinde Osman, Bekir gibi isimlere rastlanmamıştır.

Ordu ve yöresi ile birlikte Karahasan köyünede sonradan göç eden aileler olmuştur. Köy halkı bugün hanefi mezhebini benimsemiştir. 17.yy dan sonraki Tapu Tahrir Defterleri, Hümayunlar, Kadı sicilleri henüz incelenmemiştir. Bu incelemeler yapıldıkça birçok gerçek otaya çıkacaktır.

Yıllara Göre Nüfus Verileri
2012 2.085
2011 1.520
2010 1.725
2009 2.371
2008 1.809
2007 1.921
2000 3.613
1997 2.318
1990 2.185
1985 2.418
1980 2.188
1975 1.958
1970 1.993
1965 1.981
1613 98
1547 68
1520 66
1455 40

Eğitim[değiştir | kaynağı değiştir]

1927 Yılında Yapılmış Olan İlkokul

İlk defa 1927 yılında köy merkezinde Osmanlıca eğitim veren bir ilköğretim okulu açılmış çevre köylerinde eğitim merkezi olmuştur.

2000'li yıllara kadar köyde beş tane ilköğretim okulu varken göç ve taşımalı eğitimin sonucunda dört tanesi kapatılmıştır.

Yerel Yönetim[değiştir | kaynağı değiştir]

Karahasan 1455 tarihli Osmanlı Tapu kayıtlarına göre “Karye” “Köy” statüsünde yerleşim yeridir.

Köylünün; güvenliğini sağlamak, tohum, gübre vb. ihtiyaçlarını temin etmek, vergisini en kolay şekilde ödemesini sağlamak görevli Tımarlı Siphailer Hafsamanı (Gölköy) Kalesi Mülazıman-ı (Bu günkü Teğmen rütbesinde asker) Yusuf, Şirmed ve Hızır dır.

Köyün yönetiminden sorumlu, cemaatinin önde gelen kişisi İMAM'dır. İmam cemaatin isteğiyle belirlenir ve KADI'nın (Kaza Yöneticisi) onayıyla göreve baslardı.

Osmanlı da Köy halkının ortaklaşa karşıladığı giderler şunlardır;

1) Cami, okul, çeşme gibi yapıların onarımı ve ihtiyaçlarının karşılanması,

2) İmam, müezzin, muallim gibi görevlilerin ücretlerinin ödenmesi,

3) Divan-ı Hümayûn tarafından olağanüstü durumlarda konulan AVARIZ adı verilen vergilerin ortaklasa ödenmesi.

Osmanlı Padişahı II. Mahmud’un 1839 yılında Tanzimat Fermanı’nı ilanı ile Osmanlı İdari yapılanmasında değişikliğe gitmiş ve köylerde muhtarlık teşkilatını kurması ile köyler MUHTAR tarafından yönetilmeye başlamıştır.

Karahasan köyü; Karahasan Merkez (Derelan), Seyit, Karaağaç, Meşetbelan, Aleykin, Düzyayla, Cihadiye, Haruniye, Süleymaniye gibi yerleşkelerden oluşmakta iken zamanla Düzyayla, Cihadiye, Haruniye ve Süleymaniye’nin müstakil köy olması ile Karahasan Merkez, Seyit, Karaağaç, Meşetbelan ve Aleykin yerleşkelerinden teşekkül köy statüsünde uzun yıllar kurulu kalmış, 1994 yılında Seyit Mahallesinin Ataköy adında müstakil köy olması ile Karahasan Merkez, Karaağaç, Meşetbelan, Aleykin yerleşimlerinden oluşan köy statünde idari hayatını devam ettirmiş.

06.08.1996 Tarih ve 22719 Sayılı Resmi gazetede yayınlanıp yürürlüğe giren 96/45988 sayılı üçlü kararname ile Karahasan (Merkez) Köyü ve Ataköy (Seyit) Köyü'nün birleştirilmesiyle Karahasan Belediyesi adı altında belediye teşkilatının kurulmuş ve köy statüsü son bulmuştur.

Karahasan Belediyesi 18.04.1999 tarihinde yapılan Yerel Seçimlerle göreve başlamıştır.

22.03.2013 tarihli ve 28595 sayılı Resmi Gazetede yayımlanıp yürürlüğe giren, 14.03.2013 tarihli ve 6447 sayılı “On Üç İlde Büyükşehir Belediyesi ve Yirmi Altı İlçe Kurulması İle Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun” ile tüm Ordu il sınırlarının Büyükşehir Belediye sınırı olması ile 30.03.2014 yerel seçimlerinden itibaren tüm Belde belediyeleri bağlı bulundukları ilçenin Belediyesine bağlanmış olup, Karahasan Belediyesi de 31.03.2013 tarihinden itibaren kapanarak tüm malları ve personeli Gölköy Belediyesine devrolmuştur. Karahasan Belediyesine bağlı üç mahalle (Merkez, Karaağaç ve Seyit) birleştirilerek Karahasan Mahallesi adında yeni bir Mahalle Muhtarlığı oluşturulmuştur.

Karahasan'nın Eski Dönem Muhtarları

  • Karahasan Köyü 19?? – 1954 Yılları arası Necip YAŞAR
  • Karahasan Köyü 1954 – 1963 Yılları arası Osman ERDEM
  • Karahasan Köyü 1963 – 1968 Yılları arası Osman ERDEM
  • Karahasan Köyü 1968 – 1994 Yılları arası Dursun CANLI
  • Karahasan Köyü 1994 – 1997 Yılları arası Cevat CANLI
  • Karahasan Köyü 1994 – 1999 Yılları arası Cevat CANLI
  • Ataköy Köyü 1994 – 1997 Yılları arası Osman PARLAK
  • Ataköy Köyü 1997 – 1999 Yılları arası Osman USTA
  • Merkez Mahallesi 1999 – 2004 Yılları arası İhsan ÖZER
  • Merkez Mahallesi 1999 – 2009 Yılları arası İhsan ÖZER
  • Seyit Mahallesi 1999 – 2004 Yılları arası Şaban YURT
  • Seyit Mahallesi 1999 – 2009 Yılları arası Şaban YURT
  • Karaağaç Mahallesi 1999 – 2004 Yılları arası Kemal ŞAHİN
  • Karaağaç Mahallesi 2009 – 2014 Yılları arası Kemal ŞAHİN
  • Merkez Mahallesi 2009 – 2014 Yılları arası İhsan ÖZER
  • Seyit Mahallesi 2009 – 2014 Yılları arası Şaban YURT
  • Karaağaç Mahallesi 2009 – 2014 Yılları arası Erdal YİĞİT

Mevcut Dönem Mahalle Muhtarları

Karahasan Mahallesi;

Gölköy Belediye Başkanları

Karahasan Belediye Başkanları (Kapandı)

Karahasan Beldesi Fotograf Galerisi[değiştir | kaynağı değiştir]

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]