Karaçay-Çerkes Cumhuriyeti
Vikipedi, özgür ansiklopedi
|
|
|||
![]() |
|||
| Resmi dil | Karaçayca, Çerkesce (Kabartayca), Rusça,Nogayca, Abazaca | ||
| Başkent | Cherkessk | ||
| En büyük kent | Cherkessk | ||
| Devlet başkanı | Mustafa Azret-Aliyevich Batdyyev | ||
| Başbakan | Vera Mikhaylovna Moldovanova | ||
| Yüzölçümü - Toplam - Su %'si |
Ülkeler arasında 82'inci 14.100 km² önemsiz |
||
| Nüfus - Toplam (2002) - Nüfus yoğunluğu |
Ülkeler arasında 75'nci 439,470 82/km² |
||
| Bağımsızlık - İlan edilişi - Tanınması |
Henüz değil |
||
| Para birimi | Ruble (RUR) €)¹ | ||
| Saat dilimi - Yaz saati uygulamasında |
EET (UTC+2) EEST (UTC+3) |
||
| Ulusal marş | Rus Ulusal Marşı) | ||
| İnternet alan adı | .ru | ||
| Uluslararası arama kodu | 90 | ||
Karaçay-Çerkes Cumhuriyeti; Kuzey Kafkasya'da bulunan, Rusya Federasyonu üyesi bir cumhuriyettir. Yüzölçümü 14.100 km²'dir. Başkenti Çerkessk olup, ikinci büyük kenti de Karaçayevsk'dir.
[değiştir] Coğrafya
Bölgede 130 adet göl vardır.Bölgenin en yüksek dağı Elbruz,aynı zamanda Avrupa'nın da en yüksek dağdır.Cumhuriyette altın, kömür ve kil yatakları işlenmektedir.Ocak ayında sıcaklık ortalaması -3.2°C,Temmuz ortalamaı da +20.6°C'dir.Karaçay rayonundaki Biyçe Sın önemli yaylalardandır.Bir tuz gölü de vardır.
[değiştir] Tarih
Bölgenin yerli halkı Karaçaylardır. Çerkesler buraya sonradan gelmiştir. Kıpçak kolundan bir Türk topluluğu olan Karaçaylar,bugün için en büyük nüfuslu topluluktur. 1830-1838 yılları arasında Rus istilasına uğramıştır. Karaçayca ile Balkarca ortak bir edebiyat dili kullanır, bu dile Karaçay-Balkarca da denir. Ruslar,1830'dan sonra, özellikle 1860'larda yoğunlaşmak üzere bölgeyi kolonize etmişlerdir.Karaçay-Çerkes Cumhuriyeti'nin güneyi dağlık,güzel manzaralı,mineral suları ve küçük gölleri bulunan turistik bir yöredir.Kuzeyedoğru akan ırmakların vadilerde sulama ile yoğun (intansif) tarım yapılır.Küçük ve büyükbaş hayvancılık ve arıcılık önemlidir.
12 Ocak 1922'de Rus SFSC'ne bağlı "Karaçay-Çerkes Özerk Oblastı" (K-ÇÖO ya da kısaca "Karaçay-Çerkesya") adıyla kuruldu.Oblast,26 Nisan 1926'da merkezi Karaçayevsk kenti olan "Karaçay Özerk Oblastı" (KÖO) ve Çerkessk merkezli "Çerkes Ulusal Okrugu" (ÇUO) biçiminde ikiye ayrıldı.ÇUO,30 Nisan 1928'da "Çerkes Özerk Oblastı" (ÇÖO) adını aldı.
Çoğunca güneydeki dağlık kesim vadilerinde yaşayan Karaçaylar,düşman olan Almanlara yardım ettikleri gerekçesiyle 1943'te Kazakistan'a sürüldüler,ayrıca Balkarlar,İnguşlar ve Çeçenler de aynı gerekçelerle Kazakistan ve Kırgızistan'a sürüldüler ve özerk yönetimleri de kaldırıldı.Karaçay ve Balkarların ayrıldığı topraklar Gürcistan'a bağlandı ve buralara Svanlar yerleştirildi.Bu halklara 1956 yılında hakları geri verildi,1957 yılında da eski özerk yönetimleri yeniden kurularak,sürgündekiler geri getirildiler.Ancak eski Karaçay toprakları Çerkes Özerk Oblastı ile birleştirilerek,1926 öncesinde olduğu gibi yeniden bir Karaçay-Çerkes Özerk Oblası oluşturuldu.Svanlar ise Gürcistan'a geri gönderildiler.1957 sonrasında Karaçaylar,eski yerleri dışında,Çerkessk kentine,Adıge,Rus ve Abaza erleşmeleri ile bu yerlerin çevrelerine yerleştirildiler.
Türk Devletleri:
Azerbaycan •
Kazakistan •
Kırgızistan •
Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti1 •
Özbekistan
Türkiye •
Türkmenistan
Özerk Türk Cumhuriyetleri:
Altay •
Balkarya •
Başkırdistan •
Çuvaşistan •
Dağıstan •
Şincan •
Gagavuzya
Hakasya •
Karaçay •
Karakalpakistan •
Nahçıvan •
Saha Yakutistan •
Tataristan •
Taymir •
Tuva
Diğer Türk Halkları: Afganistan Türkleri • Ahıska Türkleri • Arnavutluk Türkleri • Batı Trakya Türkleri • Bosna Türkleri • Bulgaristan Türkleri • Güney Azerbaycan • Finlandiya Türkleri • İran Türkleri • Karaim Türkleri • Kırım Türkleri • Kosova Türkleri • Makedonya Türkleri • Moğolistan Türkleri • Romanya Türkleri • Sancak • Rusya Türkleri • Suriye Türkleri • Tacikistan Türkleri • Türkmeneli
Türk azınlıklar
1 Resmi olarak sadece Türkiye tarafından tanınmaktadır.


