Kahramanlar Destanı

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Kahramanlar Destanı
The Four Feathers

"Kahramanlar Destanı" (The Four Feathers, 1939) filminin özgün sinema afişi
Yönetmen Zoltan Korda
Yapımcı Alexander Korda
Senarist R. C. Sherriff
Lajos Biro
Arthur Wimperis
Uyarlama A.E.W. Mason'ın 1902 tarihli "The Four Feathers" (Dört Beyaz Tüy) adlı romanından
Oyuncular John Clements
June Duprez
Ralph Richardson
Müzik Miklós Rózsa
Görüntü yönetmeni Georges Périnal
Sanat yönetmeni Vincent Korda
Kurgu Henry Cornelius
Stüdyo London Film Productions
Dağıtıcı United Artists
Cinsi Sinema filmi
Türü Macera, savaş, dram, aşk
Renk Renkli (Technicolor)
Yapım yılı 1939
Çıkış tarih(ler)i 18 Nisan 1939, Birleşik Krallık
Süre 129 dakika
Ülke Birleşik Krallık İngiltere
Dil İngilizce
Diğer adları Kahramanlar Destanı (Türkiye)
Les quatre plumes blanches (Fransa)
Le quattro piume (İtalya)
Las cuatro plumas (İspanya)
Vier Federn (Batı Almanya)

Kahramanlar Destanı[1][2][3] (Özgün adı: The Four Feathers, Türkçe anlamı: Dört Tüy), 1939 İngiltere yapımı tarihi serüven filmidir.

Macar asıllı sinemacı Zoltan Korda'nın yönettiği bu film, İngiliz yazar A.E.W. Mason'ın 1902 tarihinde yayımladığı aynı adlı romandan uyarlanmıştır. "The Four Feathers" adlı bu roman Türkiye'de Dört Beyaz Tüy adıyla yayımlanmıştı. Bu film, O tarihe kadar iki kez sinemaya uyarlanmış olan romanın ilk renkli sinema uyarlamasıydı ve Technicolor renk sistemiyle filme çekilmişti. Günümüze kadar toplam yedi defa sinemaya aktarılan romanın aslına en sadık ve en iyi uyarlamasının Zoltan Korda'nın 1939'daki bu filmi olduğu konusunda genel bir kanaat vardır.

Zoltan Korda'nın ağabeyi Alexander Korda'nın yapımcılığını, küçük kardeşi Vincent Korda'nın da sanat yönetmenliğini üstlendiği filmin harici çekimleri konusunun geçtiği Sudan'da yapılmıştı. Film çevrildiği yıl Cannes Film Festivali'nde Altın Palmiye ödülüne, Venedik Film Festivali'nde "Mussolini Kupası"na, ertesi yıl da En İyi Sinematografi Akademi Ödülü'ne aday gösterildi[4].

1890'lı yıllarda Victoria devri İngilteresinde geçen filmde soylu bir asker ailesinden gelmesine rağmen kişisel bazı nedenlerle savaşa gitmeyi reddeden bir adamın subay olarak orduya katılan yakın arkadaşları tarafından korkaklıkla suçlanması, genç adamın da bu haksız suçlamayı boşa çıkartmak ve cesaretini kanıtlamak için gizlice arkadaşlarının savaştığı denizaşırı topraklara giderek olağanüstü başarılara imza atması anlatılmaktadır.

Konusu[değiştir | kaynağı değiştir]

Film 1895 yılında İngiltere'de başlar. Devir Kraliçe Victoria'nın hükümdarlığındaki Victoria devri'dir. Bir süre önce Mısır'ın boyunduruğuna girmiş olan Sudan'da 'Halife' Abdullah İbn Muhammed (John Laurie) sömürgeci Mısır yönetimine karşı bir isyan başlatmıştır. Mahdist Savaşı adı da verilen bu uzun savaşa sonradan İngilizler de katılmış ve Mısır'ın yanında yer almıştır.

İngiltere'de "Kraliyet Kuzey Surrey Alayı" da denizaşırı harekâta çağrılan birliklerden biridir. Nesillerdir asker olan soylu bir aileye mensup Teğmen Harry Faversham (John Clements) birliğinin yola çıkacağı gün ordudan istifa eder. Barışçıl bir kişiliğe sahip olan teğmen savaşa katılmayı istememiş, vicdanî ret hakkını kullanarak subaylıktan feragat etmiştir. Aynı zamanda asker arkadaşı da olan üç çocukluk arkadaşı, Yüzbaşı John Durrance (Ralph Richardson), Teğmen Peter Burroughs (Donald Gray) ve Willoughby (Jack Allen) bu davranışı bir korkaklık olarak görürler. Askerlik, üniforma, asalet, onur gibi kavramlara tartışmasız değer verilen o dönemde Faversham'ın ordudan istifası affedilmez bir ayıp olarak karşılanır. Subayların aynı zamanda birer 'centilmen' de oldukları bu ortamda arkadaşları Faversham'a tepkilerini ince bir biçimde iletirler: Üçü de kendi karvizitlerine korkaklığı simgeleyen birer beyaz tüy iliştirerek arkadaşlarına gönderirler. Nişanlısı Ethne Burroughs (June Duprez) da Faversham'a artık soğuk davranmaya başlamıştır. Faversham ısrarla bir tüy de ondan ister ama nişanlısı bunu reddeder. Bunun üzerine Faversham nişanlısının yelpazesinden bir tüyü koparıp alır. Şimdi elinde dört tüy vardır. Faversham kimseye haber vermeden Mısır'a gider. Orada babasının eski bir arkadaşı olan Dr. Harraz'ın (Henry Oscar) yardımıyla dilsiz bir yerli kılığına bürünerek savaş bölgesine, gizlice arkadaşlarına yardım etmeye gider. Amacı bir korkak olmadığını kanıtlamak ve aldığı tüyleri arkadaşlarına iade etmektir.

Sudan'daki harekâtta Durrance'ın bölüğü, daha önemli bir birliği rahatlatabilmek için genel komutanlıkça gözden çıkartılır ve yem olarak öne sürülür. Çatışmalar sırasında Durrance güneş çarpması sonucunda kör olur. Sudanlıların saldırısında birliği imha olan Durrance da öldü sanılarak çölde bırakılır. Peter Burroughs ve Willoughby de düşmana esir düşerler. Kılık değiştirmiş sözde dilsiz Faversham çölde baygın halde bulduğu Durrance'ı kurtarır. Kör olmuş ve hezeyan geçiren arkadaşını önce çölden geçirir ve Nil nehri kıyılarındaki bir İngiliz birliğinin yakınına bırakarak kaybolur. Gitmeden önce de ondan aldığı tüyü yine onun cüzdanına gizlice sokuşturur. Durrance hayatını kurtaran kişinin korkaklıkla suçladığı arkadaşı olduğunu bilmemektedir, yalnız kendisini kurtaran dilsiz yerlinin cüzdanından birşeyler çaldığını sanır. Omdurman'da bir zindanda tutulan Peter Burroughs ve Willoughby'yi de, diğer tutsaklarla birlikte bir isyan başlatarak kurtaran Faversham bu kez bu iki arkadaşına gerçek kimliğini açıklar.

Ethne acıdığı için Durrance'la nişanlanmıştır. Bir süre sonra Durrance Londra'da Ethne, babası ve aile dostları ile yemekteyken mucizevi kurtuluşuyla ilgili savaş anılarını anlattığı sırada cüzdanından beyaz bir tüyü masaya düşürür. Masadakiler hemen kurtarıcısının Harry Faversham olduğunu anlarlar ama halâ gözleri görmeyen Durrance'a bunu söylemeye cesaret edemezler. Başka bir gün Dr. Sutton'ın kendisine okuduğu bir gazete haberinden kurtarıcısının gerçekte Harry Faversham olduğunu öğrenen Durrance, Ethne'ye bir mektup göndererek nişanı bozduğunu bildirir. Aradan çekilmeye karar vermiştir. Almanya'ya gözlerinin tedavisi için giderken Ethne'yi yeniden Faversham'a bırakır.

Faversham, Ethne, Ethne'nin babası General Burroughs (C. Aubrey Smith), Peter Burroughs, Willoughby ve diğer dostları bir akşam yemeğindeyken General, müstakbel damadına tüylerden üçünü sahiplerine geri vermeyi başardığını ama dördüncüsünü, Ethne'nin tüyünü halâ geri vermediğini hatırlatır. Ethne de tüyü geri alabilmesi için Faversham'dan kendisi için de bir cesaret gösterisinde bulunmasını ister. Bunun üzerine Faversham, General Burroughs'un her zaman anlattığı eski bir savaş anısına müdahele eder ve onun bir hatasını ortaya çıkartır ve bunu da kabullenmesini sağlar. Bu saygın ve sert mizaçlı generalin abartılı hikâyesine itiraz etmeye, hele hele bir hatasını ortaya çıkarmaya o güne kadar kimse cüret edememiştir. Bu da bir cesaret gösterisidir.

Oyuncular[değiştir | kaynağı değiştir]

June Duprez ve John Clements "Kahramanlar Destanı" (The Four Feathers)'nının bir sahnesinde.
Oyuncu Rolü
John Clements Harry Faversham
Ralph Richardson Yüzbaşı John Durrance
C. Aubrey Smith General Burroughs
June Duprez Ethne Burroughs
Allan Jeayes General Faversham
Jack Allen Teğmen Willoughby
Donald Gray Peter Burroughs
Frederick Culley Dr. Sutton
Henry Oscar Dr. Harraz
John Laurie 'Halife' Abdullah İbn Muhammed

Uyarlandığı roman[değiştir | kaynağı değiştir]

"Kahramanlar Destanı" (The Four Feathers), İngiliz yazar, politikacı ve asker A.E.W. Mason'ın 1902 tarihinde yazdığı aynı adlı serüven romanından uyarlanmıştır. Roman yazarın en tanınmış eseridir ve İngiltere'de Macmillan Publishers tarafından basılmıştı.

"The Four Feathers" adlı roman, Türkiye'de 1964 yılında Nil Yayınevi tarafından Betül Öztoprak'ın Türkçe çevirisiyle 'Dört Beyaz Tüy adıyla yayımlandı.

Diğer sinema uyarlamaları[değiştir | kaynağı değiştir]

Yıl Film Türkçe adı Ülke Yönetmen Notlar
1915 Four Feathers - ABD J. Searle Dawley Sessiz film
1921 The Four Feathers (film, 1921) - Birleşik Krallık René Plaissetty Sessiz film
1929 The Four Feathers (film, 1929) Namusum İçin ABD Merian C. Cooper/Lothar Mendes/Ernest B. Schoedsack Siyah beyaz film, romanın ilk sesli sinema uyarlamasıdır.
1939 The Four Feathers (film, 1939) Kahramanlar Destanı Birleşik Krallık Zoltan Korda İlk renkli uyarlama. Technicolor sistemiyle filme alındı. Aslına en sadık uyarlama olduğu kabul ediliyor.
1955 Storm Over the Nile Nil Vâdisinde Kasırga Birleşik Krallık Zoltan Korda/Terence Young Renkli yeniden yapım.
1978 The Four Feathers (film, 1978) - Birleşik Krallık Don Sharp Televizyon filmi
2002 The Four Feathers (film, 2002) Dört Cesur Arkadaş ABD Shekhar Kapur Heath Ledger başrolde.

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Teksoy, Rekin (2005). Rekin Teksoy'un Sinema Tarihi. Oğlak Yayıncılık. ss. sayfa 259.  Türkçe isim için referans1.
  2. ^ Teksoy, Rekin (1975). Arkın Sinema Ansiklopedisi. Arkın Kitabevi. ss. sayfa 16, Cilt:1.  Türkçe isim için referans2.
  3. ^ "The Four Feathers (1939) / Also Known As (AKA)" (İngilizce). IMDb. http://www.imdb.com/title/tt0031334/releaseinfo#akas. Erişim tarihi: 24 Kasım 2011. 
  4. ^ "The Four Feathers (1939) / Awards" (İngilizce). IMDb. http://www.imdb.com/title/tt0031334/awards. Erişim tarihi: 23 Kasım 2011. 

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]