Kaderin Gücü

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Kaderin gücü
Ponselle Caruso Forza del Destino.jpg
Enrico Caruso ve Rosa Ponselle Kaderin Gucueserin ABD'de bir sahnelenmesinde
Özgün ismi: La forza del destino
Müzik: Giuseppe Verdi
Galası: 10 Kasım 1862
İlk gösterim yeri: Bolshoi Kamenny Tiyatrosu, St. Petersburg, Rusya
Oyuncular: * Calatrava Markizi: bas
  • Leonora: kızı, soprano
  • Don Carlo di Vargas: oğlu, bariton
  • Don Alvaro: Leonora'nın talibi, tenör
  • Curra: Leonora'nın oda hizmetçisi, mezzo-soprano
  • Preziosilla: genç bir çingene, mezzo-soprano
  • Belediye reisi: bas
  • Maestro Trabuco: bir katırcı ve seyyar satıcı, tenör
  • Padre Guardiano: St. Francis kaidelerine uyan kesişlerden biri, bas
  • Fra Melitone: St. Francis kaidelerine uyan kesişlerden biri , bariton
  • Cerrah: bas
  • Köylüler, hizmetçiler, kutsal yer ziyaretçileri, askerler ve keşişler
Kaderin Gücü libretosunun İtalyanca ve Rusca ilk yayını, St. Petersburg, 1862

Kaderin gücü (İtalyanca: La forza del destino) İtalyan besteci Giuseppe Verdi tarafından hazırlanmış 4 perdelik bir opera eseridir. Eserin librettosu 1835 de İspanyol "Rivas Dükü Ángel de Saavedra" nın Don Álvaro, o La fuerza del sino adlı oyunu ve Friedrich Schiller'in "Wallensteins Lager" adlı oyunundan uyarlanarak "Francesco Maria Piave" tarafından yazılmiştır.

Opera eserinin prömiyer sahnelenmesi 10 Kasım 1862 de Rusya'da St. Petersburg'da Bolshoi Kamenny tiyatrosunda yapılmıştır.

Verdi eserine birçok değişiklikler yapmış ve bu değişiklerle eser çesitli opera evlerinde oynanmıştır.

En son revizyon 1869 da yapılmiş ve 20 ve 21. yüzyilda bu verziyon standart olarak opera evleri repretuarlarinda sahnelenmektektedir. Bu standart versiyonun prömiyeri ise 1869 da ve 27 Şubat 1869 da Milano'da La Scala Opera Evinde yapılmıştır. Bu opera eseri çok popüler olup dünya opera evlerinde sık sık sahnelenmektedir ve birçok ses kaydı bulunmaktadır.

Roller[değiştir | kaynağı değiştir]

Roller Ses tipi Prömiyerde roller
10 Kasim 1862[1]
(Orkestra şefi: - )
Revize verziyon
Prömiyerde roller
27 Şubat 1869
(Orkestra şefi: - )[1]
Calatrava Markizi bas (ses) Meo Giuseppe Vecchi
Leonora, kızı soprano Caroline Barbot Teresa Stolz
Don Carlo di Vargas, oğlu bariton Francesco Graziani Luigi Colonnese
Don Alvaro, Leonora'nın talibi tenör Enrico Tamberlik Mario Tiberini
Curra, Leonora'nın oda hizmetçisi mezzo-soprano Lagramante Ester Neri
Preziosilla, Genç bir çingene mezzo-soprano Constance Nantier-Didier Ida Benzi
Belediye reisi bas Ignazio Marini Luigi Alessandrini
Maestro Trabuco, Bir katırcı ve seyyar satıcı tenör Geremia Bettini Antonio Tasso
Padre Guardiano, St.Francis kaidelerine uyan kesişlerden biri bas Gian-Francesco Angelini Marcello Junca
Fra Melitone, St.Francis kaidelerine uyan kesişlerden biri bariton Achille De Bassini Giacomo Rota
Cerrah bas Alessandro Polonini Vincenzo Paraboschi
Köylüler, hizmetçiler, kutsal yer ziyaretçileri, askerler ve keşişler

Konu özeti[değiştir | kaynağı değiştir]

Mekân: İspanya ve İtalya
Zaman: yaklaşık 1750 [2]


I. Perde[değiştir | kaynağı değiştir]

Sevil'de Leonara'nin ailesinin konağı


Don Alvaro Güney Amerika'dan (olasılıkla Peru'dan) gelmiş soylu bir gençtir. Melezdir ve Sevil'de yerlesmiştir ama orada namı iyi değildir. Calatrava Markizi'nin kızı Donna Leonara'ya aşık olur. Kızın babası, kızını sevmekle beraber, her ne olursa olsun onun sadece çok yüksek rütbeli bir asılzade ile evlenmesini istemektedir. Leonara Alvaro'yu bütün kalbi ile sevmektedir ve babasının ona karşı antipatisini de bilmektedir. Bu nedenle Alvaro ile birlikte olup kaçmak için Leonara evini ve ûlkesini, sırdaşı Curra'nın yardımı ile gerçekleştirmeye karar vermiştir. ("Me pellegrina ed orfana" - Çocukluk evimden sürgün edildim ve bir yetim gibi sevgime ayri düştüm.).

Leonara'nın babası hiç beklenmedik bir anda gelir ve Alvaro'yu kızıyla bulur. Leonara'nın namusuna hiçbir gölge düşürmek istemediği için Alvaro kızın babasına teslim olmaya hazır olduğunu bildirir. Bu nedenle tabanacasını yere atar; fakat çok şansızlıkla tabanca birden ateş eder ve Marquis'i öldürücü şekilde yaralar. Marquis son nefesini verirken kızını lanetler.


II. Perde[değiştir | kaynağı değiştir]

1. Sahne: Hornachuelos adlı bir köyde bir han


Belediye reisi, birkaç köylü katırcı ve, Dona Leonara'nın erkek kardeşi olan, Vargaslı Don Carlo bir hanın mutfağında bulunmaktadırlar. Don Carlo, kıyafet değiştirmiş; Salamancalı bir öğrenci hüviyetini almış ve takma bir isim olarak Pereda adını almış olup Alvaro ve Leonara'dan intikam almak peşindedir. ("Son Pereda son ricco d'onore" - Benim ismim Pereda ve ben bir soyluyum.). Akşam yemeğinde bir genç çingene olan Preziosilla oradaki gençlerin fallarına bakmaktadır ve gençlerin hepsini İtalya'nın istiklal kazanması için savaşa iştirak için asker yazılmalarına teşvik etmektedir. ("Al suon del tamburo" - Trampetler çalmaya başlayınca) ve gençlerin hepsi asker yazılmayı kabul ederler. Alvaro'dan ayrılmış olan Leonara erkek kiyafetiyle seyahat etmektedir ve Carlo tarafından tanınmadan oradan ayrılmayı başarır.


2. Sahne: Yakında bulunan bir manastır


Leonara bir manastıra sığınmaya muvaffak olur. (Sono giunta! . . . Madre, pietosa Vergine - "Buraya gelebildim! ... Meryem'e tesekkurler"). Orada Manastırın baş-keşişi Padre Guardino'ya asıl ismini söyler ve hayatından geri kalan kısmını bu manastıra çekilip geçirmeyi istediğini de bildirir. Baş-keşiş bunu yapabilmesi için onun geçmesi gereken sınavları anlatır. Leonara, Padre Guardino, Fra Melitone ve diğer keşişler bir ayine başlayıp dua etmeye koyulurlar.


III. Perde[değiştir | kaynağı değiştir]

1. Sahne: İtalya'da Velletri yakınlarında bir orman


Bu arada Don Alvaro Ispanyol ordusuna katılmıştir ve Don Federico Herreros takma adını kullanmaktadır.(La vita è inferno . . . O tu che in seno aglı angeli - "Mutsuz olan kişiye hayat bir cehennemdir... Sevgilim sen melekler arasına çıktın.") Bir akşam aynı orduda subay olan ve Don Felix Bornos takam adını taşıyan Don Carlo'nun hayatını kurtarır. Bundan sonra yakın arkadaş olurlar ve her savaşa ve çarpışmaya yan yana katılırlar.


2. Sahne: Subayların yerleşme yeri


Bu çarpımaların birinde Don Alvaro, ölümcül olduğunu sandıgı, ciddi bir yara alır. Son isteği olarak, Don Carlo'ya her zaman yanında bulundurduğu valizi ve içinde bir demet mektubu verip kendisi olduğu zaman onları hemen tahrip edip ortadan kaldırmasını ister. (Solenne in quest'ora - Bu acil saatte bana yemin et.) Don Carlo mektupların içindekilerine bakmayacağına yemin eder; fakat arkadaşına şüphe ile bakmaya başlar. (Morir! Tremenda cosa! . . . Urna fatale del mio destino - "Ölmek; Ne kötü bir fikir. Ayrıl sen buradan kaderime gönderilmiş olan ölümcül eşya). Valizi açar; kız kardeşinin resmini içinde bulur ve yakın silah arkadaşının Alvaro olduğunu anlar. Tam o sırada bir askeri cerrah gelip Don Alvaro'nun iyileşmesinin mümkün olduğunu söyler. Don Carlo artık babasının intikamını alabileceği için çok sevinir.


Scene 3: Savaş meydanının yakınında bir askerî kamp


Alvaro iyileşmiştir ve Carlo onun karşısına çıkar. İkisi bir kılıç düellosuna başlarlar; ama askerler tarafları birbirinden ayırırlar. Özellikle Carlo'yu uzakta tutmaya çalışırlarken cok sıkılmış olan Don Alvaro bir manastıra çekilmeye and içer. Askerler tekrar toplanırlar. Çerçi Trabucco onlara taşıdığı ticari esyaları satmaya çalışır. Fra Melitone askerleri hiç tanrısız hayat yaşadıkları için hepsini suçlu gördüğünü ilan eder. Preziosilla ise askerleri hayatlarının övgüsünü yapan bir şarkı söyletip şarkılarını yönetir. (Rataplan, rataplan, della gloria - "Rap-rap-rap.. san seref verir davul sesi")


IV. Perde[değiştir | kaynağı değiştir]

1. Sahne: Manastır


Don Alvaro Hornachuelos'daki manastıra keşiş olarak çekilmiştir. Ama yakında bir mağarada Padre Rapheal adı altında Leonara yaşamaktadır. Don Carlo gelir ve Alvaro'yu kılıçla döğüse zorlar.(Le minacci, i fieri accenti - "Rüzgarlar onu taşıyıp götürsün.")


2. Sahne: Leonara'nın manastırının yakınlarında ıssız bir yer


Leonara ölüpde huzur ve barış bulmak için dua etmektedir (Pace, pace mio Dio! - "Huzur ve barış büyuk tanrım..!"). Alvaro koşarak yardım istemek için gelir; düelloda Carlo'yu ölümcül yaralamıştır. İki eski sevgili birbirlerini tanırlar. Leonara koşarak sahneden dışarı çıkarak kardeşini görmeye gider. Fakat kardeşinin üzerine eğildiği zaman Carlo bir kama ile Leonara'yi kalbinden yaralar. Padre Guardino ile Leonara geri gelirler ve Leonara ölmekte iken iki keşiş onun huzur bulması için duaya başlarlar.


Ünlü müziksel parçalar[değiştir | kaynağı değiştir]

I. Perde[değiştir | kaynağı değiştir]

  • E pellegrina ed orfana - Leonora
  • Ah, per sempre o mio bell'angiol - İkili: Don Alvaro ve Leonora, .

II. Perde[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Al suon del tamburo - Preziosilla ve koro, 1. Sahne.
  • Son Pereda son ricco d'onore - Don Carlos, , 1. Sahne.
  • Sono giunta ! . . . Madre, pietosa Vergine - Leonora, 2. Sahne.
  • Più tranquilla l'alma sento - İkili: Leonora ve Padre Guardiano,
  • La Vergine degli angeli - Leonora ve koro, II. Perde Finali.

III. Perde[değiştir | kaynağı değiştir]

  • La vita è inferno . . . O tu che in seno agli angeli - Don Alvaro,
  • Solenne in quest'ora - İkili: Don Alvaro ve Don Carlos,
  • Morir! Tremenda cosa! . . . Urna fatale del mio destino - Don Carlos, 1. Sahne.
  • A buon mercato chi vuol comprare - Arya Trabuco
  • Rataplan- Preziosilla ve koro, III. Perde Finali.

IV. Perde[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Invano Alvaro ti celasti al mondo- İkili: Don Alvaro ve Don Carlos
  • Pace, pace mio Dio ! - Leonora, - 2. Sahne.

Seçilmiş ses ve video kayıtları[değiştir | kaynağı değiştir]

Yıl Roller
(Leonora, Alvaro, Carlo, Preziosilla, Fra Melitone, Padre Guardiano)
Orkestra şefi,
Opera Evi ve Orkestra
Label
1954 Maria Callas,
Richard Tucker,
Carlo Tagliabue,
Elena Nicolai
Renato Capecchi,
Nicola Rossi-Lemen
Tulio Serafin,
Teatro alla Scala Orkestra ve korosu
Audio CD: EMI
1955 Renata Tebaldi,
Mario del Monaco,
Ettore Bastianini,
Giulietta Simionato
Fernando Corena,
Cesare Siepi
Francesco Molinari-Pradelli,
Orchestra dell'Accademia Nazionale di Santa Cecilia
Audio CD: Decca:
1958 Renata Tebaldi,
Franco Corelli,
Ettore Bastianini,
Oralia Dominguez
Renato Capecchi,
Boris Christoff
Francesco Molinari-Pradelli,
Teatro di San Carlo Napoli Orkestra ve korosu
Video DVD: Hardy Classic
1964 Leontyne Price,
Richard Tucker,
Robert Merrill,
Shirley Verrett
Giorgio Tozzi,
Ezio Flagello
Thomas Schippers,
RCA Italiana Opera Orkestra ve korosu
Audo CD: RCA Victor
Cat:
1969 Martina Arroyo,
Carlo Bergonzi,
Piero Cappuccilli,
Bianca Maria Casoni,
Ruggero Raimondi,
Geraint Evans
Lamberto Gardelli,
Royal Philharmonic Orkestrası ve Ambrosian Opera Korosu
Audio CD:EMI
Cat:
1987 Rosalind Plowright,
José Carreras,
Renato Bruson,
Agnes Baltsa,
Paata Burchuladze,
Juan Pons
Giuseppe Sinopoli,
Filarmonia Orkestrası ve Ambrosian Opera Korosu
Audo CD: Deutsche Grammophon
Cat:
Mirella Freni,
Placido Domingo,
Giorgio Zancanaro,
Dolora Zajick,
Paul Plishka,
Sesto Bruscantini
Riccardo Muti,
Teatro alla Scala Orkestra ve korosu
Audo CD: EMI Classics
Kat: 47485

Eserin fena talih getirmesi[değiştir | kaynağı değiştir]

Bu eser birçok opera şarkıcı tarafından fena talih getirir sanılmakta ve çok batıl inançları olan bazı opera şarkıcıları bu eserde oynamayı kabul etmemektedirler. Örneğin ünlü İtalyan şarkıcı Luciana Pavarotti Don Alvaro rolünü hiç almamıştır. Bu şansızlık olayları arasinda en korkuncu 1960da New York Metropolitan Operada olmuş ve bu eser oynarken 48 yaşında olan Amerikan bariton "Leonard Warren" III. Perde'de aryasını Yardım yardım diye bitirdikten sonra yere yığılmış; kalkmayınca bir kalp krizinden öldüğü anlaşılmıştır.

Medya[değiştir | kaynağı değiştir]

  • III Perde 3. Sahne: Nè gustare m'è dato un'ora ikilisi. Şarkıcılar: Enrico Caruso ve Giuseppe de Luca.

Dipnotlar[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ a b Prömiyerdeki şarkıcılar listesi kaynağı: Budden, Julian (1974), The Operas of Verdi, Cilt 2, sayfa 427, Londra: Cassell
  2. ^ Bu konu özeti uyarlama kaynağı: Melitz, Leo (1921), The Opera Goer's Complete Guide ve Osborne, Charles (1969), The Complete Operas of Verdi, New York: Da Capo Press, 1ISBN 0-306-80072-1

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]

Dış kaynaklar[değiştir | kaynağı değiştir]