M4 hattı

Vikipedi, özgür ansiklopedi
(Kadıköy-Kaynarca Metrosu sayfasından yönlendirildi)
Atla: kullan, ara

M4 Kadıköy - Kartal metro hattı
Genel bilgiler
Tip Metro
Sistem İstanbul metrosu
Durum İşletmede
Bölge İstanbul, Türkiye
Terminal Kadıköy
Kartal, Kaynarca
İstasyonlar 16
İşletim
Açılış 17 Ağustos 2012
Sahibi İstanbul Büyükşehir Belediyesi
İşletmeci(ler) İstanbul Ulaşım
Depo Merkezleri Maltepe Depo
Teknik
Hat uzunluğu 21,7 km
Rota haritası

Istanbul M4 Linienband.png

M4 Hattı (İstanbul)
M4 Hattı
Pier Urban railway Urban head station in tunnel
Kadıköy
Unknown BSicon "BAHN" Urban tunnel stop on track
Ayrılık Çeşmesi
Urban tunnel stop on track
Acıbadem
Bus station Unknown BSicon "utINT"
Ünalan
Urban tunnel stop on track
Göztepe
Urban tunnel stop on track
Yenisahra
Urban tunnel stop on track
Kozyatağı
Urban tunnel stop on track
Bostancı
Urban tunnel stop on track
Küçükyalı
Urban tunnel stop on track
Maltepe
Unknown BSicon "utSTRrg" Unknown BSicon "utABZgr+r"
Unknown BSicon "utINTe" Urban tunnel straight track
Maltepe Depo
Urban tunnel stop on track
Huzurevi
Urban tunnel stop on track
Gülsuyu
Urban tunnel stop on track
Esenkent
Urban tunnel stop on track
Hastane - Adliye
Urban tunnel stop on track
Soğanlık
Urban tunnel station on track
Kartal
Unused urban tunnel stop on track
Yakacık
Unused urban tunnel stop on track
Pendik
Unused urban end station
Kaynarca

M4 Kadıköy - Kartal metro hattı, İstanbul'un Anadolu yakasında, ilk durağı Kadıköy son durağı ise Kartal olan bir ağır metrodur. Sistem 17 Ağustos 2012'de hizmete girmiştir.

Anadoluray E-5 güzergâhında ve ağır metro sınıfında inşaa edilmiş olup ortalama olarak yerin 40 metre altından geçmektedir. Saatte (tek yön) 70 bin kişi taşıma kapasitelidir.[1] Ekim 2010'da kazı çalışmaları bitmiş, raylar döşenmeye başlanmış ve metroyu Marmaray'a bağlayacak istasyon olan Ayrılıkçeşme İstasyonu'nun inşaatı da başlamıştır. Kartal-Kaynarca uzatması için Mart ayında ihaleye çıkılmıştır.[2] Proje, tamamlandığında toplam 26,5 kilometre ile İstanbul'un en uzun metrosu ünvanına sahiptir

Tarihi[değiştir | kaynağı değiştir]

Başlangıçta Harem-Tuzla hafif raylı sistemi (LRT) olarak düşünülmesine rağmen Marmaray projesiyle bütünleştirilmesinin daha uygun olacağı düşünülerek başlangıç noktası Kadıköy’e kaydırılmıştır. Projeye göre AcıbademKadıköy arası delme tünel, Acıbadem’den Kartal köprüsüne kadar olan kısmın ise hemzemin olarak inşa edilmesi kararlaştırılmıştır. Yıllarca İBB ve Karayolları arasında süren mülkiyet problemleri yüzünden hayata geçirilemeyen proje için 2002′de iki kurum arasında bir protokol imzalanarak, Harem-Tuzla arasında E-5 karayolunun orta refüjü İBB’ye devredilmiştir.

Ocak 2005′te Yapı Merkezi-Doğuş-Yüksel-Yenigün-Belen inşaat ortak girişimi yani Anadoluray grubu ile sözleşme imzalanmış ve 29 Ocak 2005′te de temel atılmıştır.

Çalışmalara başlandıktan sonra, yapılan analizlerde D 100 (E-5) aksında yaşanan yoğunluğun enerji maliyetinin yıllık yaklaşık 80 milyon dolar olduğu, zaman kaybının ise yaklaşık 120 milyon dolar olduğu, inşaat maliyetleri çevresel faktörler ve artacak yoğunluk da göz önünde bulundurulduğunda kısa sürede (yaklaşık 6,5 yıl) kendini amorti edeceği ortaya çıkmıştır. İnşaat aşamasında D 100 (E-5) karayolunun kısmen trafiğe kapatılacak olması, raylı sisteme ayrılacak bölüm dolayısı ile yolun kalıcı olarak daralacak olması, hafif raylı sistemin ihtiyaca tam olarak cevap veremeyecek olması gibi etkenler de göz önüne alınarak İTÜ görüşü, İETT önerisi ve UKOME kararıyla 2005 yılı Temmuz ayında dizgenin tamamen yer altında ve metro standartları ile inşasına karar verilmiştir. [3]

Hattın metro olarak inşa edilmesi kararından sonra projeler gözden geçirilip Ocak 2008′de ikmal işleri Avrasya Metro Grubuna (Astaldi–Makyol–Gülermak) ihale edilmiş ve Mart’ta yer teslimi yapılmıştır.

Kadıköy–Kaynarca metrosunda kullanılacak araçlarla ilgili olarak da aranılan niteliklerde en uygun teklifi sunan İspanyol CAF firması ile Eylül 2009′da sözleşme imzalanmış ve vagon üretimleri başlatılmıştır. İlk vagonlar da 2011 Ocak'ta gelmiştir. [4]

Kadıköy, Ayrılıkçeşme, Ünalan ve Göztepe istasyonları deniz seviyesinin altındadır. İstasyonlar arası mesafe ortalama olarak 1300 metre olup, birbirine en yakın istasyonlar Maltepe ve Huzurevi (800 metre), en uzak istasyonlar ise Bostancı ve Küçükyalı (2300 metre)’dir. Metro hattının komuta merkezi Esenkent istasyonunda, deposu ise Maltepe'de konumlandırılmıştır, projeye sonradan dâhil edilen Kaynarca’da ise depo sahası bulunacaktır. 180-90 saniye aralıklarla sefer yapılacaktır. [5]

8′li metro dizilerine (2600 kişi[6]) göre tasarlanan peronlara sahip metroda kullanılan araçlar enerji temininde rijit katener sistemini kullanmaktadır.

Tüm istasyonlarda yürüyen merdivenli giriş-çıkışların yanı sıra engeli asansörü de bulunmaktadır, E-5 karayolu güzergâhındaki tüm istasyonlarda kuzey ve güney taraflarda giriş-çıkışlar ve bu giriş-çıkışlar arasında alt geçitler de bulunmaktadır.

Ulaşım Süreleri (Aktarma süreleri hariç)[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Kartal - Hacıosman = 79 dakika
  • Kartal - Taksim = 55 dakika
  • Kartal - Kadıköy = 32 dakika
  • Kartal - Üsküdar = 35 dakika
  • Kartal - Yenikapı = 47 dakika
  • Kartal - Atatürk Havalimanı = 79 dakika
  • Kartal - Atatürk Olimpiyat Stadı = 89 dakika [7]

Sayılarla Kadıköy-Kaynarca Metrosu[değiştir | kaynağı değiştir]

Çift hatta toplam tünel uzunluğu: 53 km

Toplam tünel uzunluğu: 65.136 m (bağlantı tünelleri, şaftlar, merdiven tünelleri dâhil)

Toplam proje maliyeti Kaynarca uzatması ve vagonlar dâhil 3 milyar 100 milyon Türk Lirası.[8]

Hat için 120 vagon alındı. Kaynarca kararı üzerine sipariş sayısı 144'e çıkarıldı.[9]

5.350 ton ray kullanıldı.

Rayları birleştirmek için 5.500 kaynak yapıldı.

Ray altına uygulanan ve titreşimleri önleyen elastomer mesnet malzemesi, Türkiye’de kullanılan en kalın ve en fazla titreşim önleyen yastık.

Dizgede toplam 52 giriş, 315 turnike, 70 asansör ve 264 yürüyen merdiven var.[10]

Vagonların özellikleri[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Önceki vagonlardan farklı olarak bu hatta trenler istendiğinde vatmansız olarak kullanılabilecek, bu sayede vagonların parklanma, tamir-bakım atölyesi gibi yerlere erişimi kontrol merkezinden sağlanabilecektir.
  • Vagonlar arası geçiş sayesinde yolcular homojen olarak dağılabilecektir.
  • Isıtma, soğutma, havalandırma, kamera sistemi, dinamik yol göstergesi ve LCD ekranlar mevcuttur.
  • Titreşim ve ses izolasyonu yapılmıştır.[11]

Görseller[değiştir | kaynağı değiştir]

İstanbul raylı sistemler haritası

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]