Kağızman

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara

Koordinatlar: 40°09′N, 43°08′E

Kağızman
—  İlçe  —
Kars ili idari bölümleri
Kars ili idari bölümleri
Kağızman'ın girişi
Kağızman'ın girişi
Türkiye'de yeri
Türkiye'de yeri
Koordinatlar: 40°09′K 43°08′D / 40.15°K 43.133°D / 40.15; 43.133
Ülke Türkiye
İl Kars
Coğrafî bölge Doğu Anadolu Bölgesi
Yönetim
 - Kaymakam Şuayip Gürsoy
 - Belediye başkanı Mehmet Alkan (BDP)
Yüz ölçümü [1]
 - Toplam 1.970 km2 (760,6 mi2)
Rakım [1] 1.420 m (4.659 ft)
Nüfus (2013)[2]
 - Toplam 47,445
 - Kır 28,952
 - Şehir 18,493
Zaman dilimi DAZD (+2)
 - Yaz (YSU) DAYZD (+3)
Posta kodu 36700
İl alan kodu 0474
İl plaka kodu 36
İnternet sitesi: www.kagizman.bel.tr

Kağızman, Kars ilinin bir ilçesidir.

Aras Nehri yatağında, verimli topraklara sahip, ılıman iklimliyle ilçe, yüksek dağlar arasında, tarım yapmaya elverişli coğrafi konuma sahiptir. Kars'a 76, Erzurum'a ise 150 km. uzaklıktadır. Kağızman 1972 km² lik bir alana sahiptir. Yükseklik farklılıkları ilçe içinde fazladır. Bu yükseklikler 1100–1600 m arasında değişmektedir. Kuzeyinde Kars merkez ve Selim, doğusunda Tuzluca, Digor, batısında Sarıkamış, güneyinde ise Ağrı merkez ile komşudur. Aras vadisindeki bir birikinti kesiti üzerinde yerleşmiş durumdadır.

İlçe coğrafi bakımdan henüz tektonik oluşumunu tamamlamamıştır. Faylar ve kırıklar üzerinde yerleşilmiştir. Dolayısıyla zaman zaman yörede depremler tehlikeli olmaktadır. 1104-1962 yılları arasında 13 deprem olmuştur. Diğer taraftan düşme, kayma ve sürünme şeklinde kütle hareketleri olmaktadır. Kötek, Çallı civarında kaya düşmesi, Camuşlu-Kozlu, Yenice-Taşburun ve Akdam köyleri civarlarında heyelan görülmektedir. Kağızman ilçesinin 62 köyü bulunmaktadır. 2009 TÜİK genel nüfus sayımına göre ilçe merkezinin nüfusu 23.012'dır. Köylerle birlikte ise nüfus 50.585'dır. 2007 nüfus sayımına oranla ilçe merkezinde büyük bir nüfus azalması görülmektedir.

Tarihî eserler[değiştir | kaynağı değiştir]

İlçeye bağlı Çamuşlu köyünde bronz çağı, Kimmerya dönemi kaya resimleri, Çengilli Köyünde Çengilli Ortodoks Kilisesi, Tunçkaya Köyünde Keçivan Kalesi, Paslı geçidindeki Narin Kale (Köroğlu Kalesi) ve birçok keşfedilmemiş tarihi eserler vardır.

Ekonomi[değiştir | kaynağı değiştir]

Halkın geçim kaynağı hayvancılık ve bahçeciliktir. Önemli bir gelir kaynağı da arıcılıktır. Saf Kafkas ırkı arılarıyla, Sadece Kağızmanda yetişen Tüteye çiçeği ile çok çeşitli çiçek ve kekiklerden elde edilen ve dünyaca tanınan Kağızman balları, polen ve arı sütü çok değerlidir.

Kayısı, "pestil" ve "köme"si ile meşhurdur. Ayrıca, kaşar, çeçil, deri peyniri de önemlidir.

Elmanın onlarca çeşidi (Uzun, Söbü, Gelin, Süt, Kış, kişi isimleriyle de bilinen vs), armut, erik, ceviz ve diğer yöreye özgü cins ve tatlardaki meyve çeşitliliği de bilinir.

Eğitim[değiştir | kaynağı değiştir]

İlçede ilköğretim okulları, Anadolu lisesi ve Kağızman Lisesi ile beraber Kafkas Üniversitesi'ne bağlı Kağızman Meslek Yüksekokulu bulunmaktadır. Ayrıca ilçede Özel Fem Dershanesi ve belediyeye bağlı Kağızman Halkevi de eğitim-öğretime destek olmaktadırlar.

Kağızman Meslek Yüksekokulunda maliye, muhasebe, işletme, bankacılık ve sigortacılık, büro yönetimi ve sekreterlik bölümleri bulunmaktadır.

Ulaşım[değiştir | kaynağı değiştir]

Iğdır'dan hareket eden şehirler arası otobüs firmaları ile ülkemizin önemli merkezleri olan İstanbul, Ankara, İzmir, Eskişehir, Bursa, Antalya ve diğer yerlere her gün düzenli ulaşım sağlamak mümkündür. Kars havaalanına da 70 km. uzaklıktadır.

Nüfus[değiştir | kaynağı değiştir]

Yıl Toplam Şehir Kır
1965[3] 39.449 9.417 30.032
1970[4] 42.865 10.236 32.629
1975[5] 45.459 11.517 33.942
1980[6] 46.612 13.236 33.376
1985[7] 50.167 14.855 35.312
1990[8] 49.129 15.274 33.855
2000[9] 48.908 21.685 27.223
2007[10] 50.585 23.012 27.573
2008[11] 49.902 18.258 31.644
2009[12] 48.790 17.156 31.634
2010[13] 48.792 17.114 31.678
2011[14] 48.898 17.597 31.301

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ a b http://kars.yerelnet.org.tr/il_ilce_koordinat.php?iladi=KARS
  2. ^ "2013 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 15 Şubat 2014 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6NPUwlgM0. Erişim tarihi: 15 Şubat 2014. 
  3. ^ "1965 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BsppMmFq. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  4. ^ "1970 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BtnXU5ct. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  5. ^ "1975 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6Btq5p4kt. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  6. ^ "1980 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BtugPHE4. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  7. ^ "1985 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6Btwl6ql4. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  8. ^ "1990 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BtyO6mTk. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  9. ^ "2000 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6Bu0WSF34. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  10. ^ "2007 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6Bu20fhBd. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  11. ^ "2008 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6Bu3oMhlB. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  12. ^ "2009 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BuD2Dn8E. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  13. ^ "2010 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BuFd7RP1. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  14. ^ "2011 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BuGvpvs5. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  • Kağızman’a Ismarladım Nar Gele, Mücahit ÖNAL, 2000
  • Rohat Alakom, Kağızman - Kars'ın Tadı Tuzu, Kağızman Belediyesi, 2012

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]