Kırkpınar, Bayburt

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Kırkpınar
—  Köy  —
Bayburt
Bayburt
Ülke Türkiye Türkiye
Coğrafi bölge Karadeniz Bölgesi
İl Bayburt
İlçe Merkez
Nüfus (2000)[1]
 - Toplam 532
Zaman dilimi DAZD (+2)
 - Yaz (YSU) DAYZD (+3)
İl alan kodu 458
İl plaka kodu 69
Posta kodu 69000
İnternet sitesi: [2]

Kırkpınar, Bayburt ilinin Merkez ilçesine bağlı bir köydür.

Tarihçe[değiştir | kaynağı değiştir]

Köyün Cumhuriyet dönemi öncesi adı Çıphınıs'tır (Kuzeydoğu Anadolu bölgesi şehirleri Selçuklu öncesi dönemlerden kalma isimlerini uzun süre korumuştur). Cumhuriyet döneminde köyün ismi Kırkpınar olarak değiştirilmiştir. Kırkpınar köyü özellikle Mayıs ayında çıkan yılanlarıyla tanındığı için Yılanlı köy olarak da anılır.

Yrd. Doç. Dr. Yunus Özger'in yazdığı XIX. Yüzyıl Bayburt (Sosyo-Ekonomik, İdari ve Demografik Yapı) isimli tarih kitabına göre Kırkpınar'ın 1835 yılında erkek nüfusu 171 kişiydi ve ahalinin tamamı Müslüman idi.(Maliye Varidat, Temettüat Defterleri, nr. 6777, 6834) Temettuat Defterleri Köyde 74 genç, 64 çocuk, 33 de yaşlı erkek sayılmıştı. 19. yüzyılda Kuzeydoğu Anadolu'da Müslüman / Gayr-i Müslim karışık birçok köy bulunduğundan Kırkpınar'ın tamamının Müslüman olması ekonomik ve idari açıdan önemli bir köy olması ile açıklanabilir.

1845 Tahrir defterine göre Kırkpınar Bayburt'un en büyük ve en zengin köylerindendi. Çoğunluğun çiftçilikle geçindiği köyde iki hizmetkar bir de değirmenci mevcuttu. Beş hane reisi hiçbir varlıkları olmadığından başkalarının yardımı ile geçiniyordu. İki su değirmeni bir de bezirhanenin olduğu köyde toplam arazi 198 kilellikti ancak bunun sadece 93 kileli ekili vaziyette, geri kalanı atıl durumdaydı. Köyün 455 küçükbaş, 299 büyükbaş hayvanı vardı. Köyde ayrıca 24 adet arı kovanı bulunmaktaydı.

Köyde 1844 senesinde tarımdan elde edilen hasılat 29.076 kuruş iken bu rakam dikkat çekici bir biçimde 1845'te 41.665 kuruşa çıkmıştır. Bu farklılık iklim koşullarında seneden seneye büyük farklılık yaşandığına işaret edebilir. Kayıtlara göre köy halkı 1844'te devlete toplam 8.744.25 kuruş vergi ödemiştir, bu rakam 1845'te artmış olmalıdır.

Kırkpınar köyü eğitim yönünden öne çıkmaktaydı: Kırkpınar'da Muhammed Zaviyesi isimli bir zaviyenin yanında Konursu ve Pulur medreseleri ile birlikte Bayburt'un en büyük üç medresesinden biri olan Çıphınıs Medresesi de bulunmaktaydı. Muhammed Zaviyesi'nin giderleri aşur vergisi ile ödenmekteydi. Çıphınıs Medresesi'nin 1898-99 eğitim yılında 15 talebesi, 1900-1901 eğitim yılında 18 talebesi, 1903'te ise 38 talebesi bulunmaktaydı. Temettuat Defterleri'ndeki kayıtlara göre 1898-1903 yılları arasında medresenin müderrisi Mehmet Efendi idi.

Kültür[değiştir | kaynağı değiştir]

Müslüman-Türk ve Doğu Karadeniz kültür gelenek ve görenekleri yaşanmaktadır.

Tandır kebabı,mantı dolması,galacoş,ziron,kete gibi yemek çeşitleri bulunmaktadır. Muhafazakar olan köyde yöre oyunları bayan-erkek olarak ayrı ayrı oynanmaktadır. Mayıs ayında Kırklar Deresi'nde ortaya çıkan ve şifalı olduğuna inanılan yılanlar ülkenin genelinden ve yurt dışından birçok hastanın Kırkpınar'a gelmesine yol açar.

Coğrafya[değiştir | kaynağı değiştir]

Bayburt merkeze 22 km uzaklıktadır.

İklim[değiştir | kaynağı değiştir]

Köyün iklimi, Doğu Karadeniz ve Doğu Anadolu iklimlerinden etkilenir.

Nüfus[değiştir | kaynağı değiştir]

Yıllara göre köy nüfus verileri
2007
2000 532
1997 1806

Ekonomi[değiştir | kaynağı değiştir]

Köyün ekonomisi 2000'li yıllarda da tarım ve hayvancılığa dayalıdır.

Muhtarlık[değiştir | kaynağı değiştir]

Yerleşim yerinin köy tüzel kişiliği alması ile birlikte köyün tüzel kişiliğini temsil etmesi için köy muhtarlık seçimleri de yapılmaktadır.

Seçildikleri yıllara göre köy muhtarları:

2004 - İlhami Ulusoy
1999 - Hüseyin Tohum
1994 -
1989 -
1984 - H.Mahmut Tohum
1960 - Celâl Göktaş

Altyapı bilgileri[değiştir | kaynağı değiştir]

Köyde ilköğretim okulu vardır. Köyün hem içme suyu şebekesi hem kanalizasyon şebekesi vardır. PTT şubesi vardır ancak PTT acentesi yoktur. Sağlık ocağı vardır ancak sağlık evi yoktur. Köye ulaşımı sağlayan yol asfalt olup köyde elektrik ve sabit telefon vardır.

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]