Kıdem Tazminatı

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara

Kıdem tazminatı; çalışan işçinin hizmet süresi boyunca verdiği emeğin karşılığını almasını sağlayan yasal bir sistemdir.

Kıdem Tazminatının Alınabileceği Durumlar[değiştir | kaynağı değiştir]

Geçerli olan 1475 sayılı İş Kanunu'nun 14'üncü maddesine [1] göre, 4857 sayılı İş Kanunu çerçevesinde çalışanlar işverenlerinden kıdem tazminatı alabilir. İlgili yasada 7 hal belirtilmiştir:

  • İşverenin haklı bir sebep olmadan işten çıkartması
  • İşçinin haklı bir sebeple işi bırakması
  • Erkek çalışanların askerlik için işi bırakması
  • Emekli olmak amacıyla işçinin işi bırakması
  • Emeklilikle ilgili diğer şartları tamamlayıp, emeklilik yaşını evinde beklemek amacıyla işçinin işi bırakması
  • Kadın işçinin evlendikten sonraki bir yıl içinde işi bırakması
  • İşçinin ölmesi

Bu belirtilen hallerden herhangi birisinde, her çalışma yılına işçinin bir brüt maaşı tutarında kıdem tazminatı ödenir[2].

Kıdem Tazminatının İşçi ve İşveren Açısından Olumlu ve Olumsuz Yönleri[değiştir | kaynağı değiştir]

Kıdem tazminatı Olumlu yönleri Olumsuz yönleri
İşçi Açısından
  • İşyeri yönetimlerinin el değiştirmesi sonucu var olan personeli işten çıkarma maliyetinin yüksek olacağı gerekçesiyle uzun yıllar o işletmeye emek vermiş olan işçinin işine yeni işverence son verilmesi tazminat ödeme şartına tabi olmaktadır.
  • İşyerinin olası bir iflas süreci ve sonrasında çalışanın hak talep edebileceği bir muhatabın kalmaması,
  • İşçinin kıdem tazminatı maliyetini göze alamadığı durumlarda iş değiştirme fikrinden vazgeçmesi mümkündür.
İşveren Açısından
  • Nitelikli elemanın iş yerinde uzun süre kalmasını sağlar
  • Çalışma dinamizmi düşmüş personelin işten çıkarma maliyetlerinin olması
Yeni Kıdem Tazminatı Fonu Öngörüsü
  • geçici süreli işlerde çalışan işçilerin kıdem tazminatı hakkının devlet fonu kapsamında güvence altına alınması.
  • İş yeri açısından; yeterince verimli olamayan nitelikli ve eski personelin yerine, nitelikli ve yeni personeli arama sürecinin daha ekonomik oluşu
  • çalışan açısından ; özellikle askerlik vazifesi ve bayanlarda emeklilik için işten ayrılanların kıdem tazminatı hakkının 10 yıl çalışmadan sonra talep etmesi
  • çalışan açısından ; İş yeri içi çalışma dinamizmi düşmüş eski ve yaşlı personelin işten çıkarma maliyetlerinin düşmesi
  • İş yeri açısından; nitelikli personeli iş yerine bağlayıcı olmaması

Kıdem Tazminatının Hesaplanması[değiştir | kaynağı değiştir]

Kıdem tazminatı hesaplanırken işçiye çalıştığı her bir tam yıl için, giydirilmiş brüt ücretinin otuz günlük tutarı ödenir. Bir yıldan arta kalan süreler için aynı ücret üzerinden oranlama yapılmak suretiyle tazminat tutarı hesaplanır. Giydirilmiş brüt ücretten kastımız işçiye verilen ikramiye, prim, yakacak yardımı vb. çıkarlardır.(Paralardır)

Kıdem tazminatından binde 66 yani, %0,66 oranında damga vergisi kesintisi yapılır.

ÖNEMLİ NOT:  Kıdem tazminatında hesaplanabilecek bir maaşın Tavanı vardır. 2012 Yılı için kıdem tazminatı tavanı 2.805,04 TL dir. Lütfen dikkate alınız. Yani maaş bu tutardan yüksek olsa bile, bu kadardan hesaplanır.[3]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ İlgili kanun mevzuatı
  2. ^ Kıdem ve İhbar Tazminatı Hesaplama Sitesi
  3. ^ Kıdem ve ihbar tazminatı nasıl hesaplanır