Kıbrıs Türk edebiyatı

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara

Kıbrıs Türk edebiyatı, Türkiye'ye paralel bir gelişim göstermiştir. Ancak, 1923-1955 arasında bir suskunluk dönemi yaşanmıştır.

Tarihî Gelişim[değiştir | kaynağı değiştir]

Kıbrıs'ta edebiyat geç kurumsallaşmıştır. Ancak, 1836-1895 yılları arasında Tanzimat edebiyatının Kıbrıs'ta da takip edilmesi, buradaki edebiyat hayatının önemli bir mesafe kat etmesini sağlamıştır.

Kıbrıs şiirinin, hececi-romantik dönem, yenileşme şiiri, soyut şiir gibi devreler geçirmesi ve 1950’lerden sonra serbest şiirle tanışmıştır.

1923-1955 arasında İngiliz baskısı yüzünden ciddi bir suskunluk devresi yaşanmıştır. Ama yine de, 1943'ten itibaren, edebî dergilerin yoğunlaşması (ki 1955'e kadar 14 ayrı dergi yayımlanmıştır), Kıbrıs Türk edebiyatı geleneğinin yerleşmesini sağlamıştır. Bu dönemde, Nazif Süleyman Ebeoğlu, Urkiye Mine Balman, Pembe Marmara, Osman Türkay gibi önemli isimler yetişmiştir. Genellikle, hece ölçüsüyle şiirlerin yazıldığı ve millî konuların işlendiği bu devreyi, Özker Yaşın, Ahmet C. Gazioğlu, Salahi R. Sonyel isimleri izlemiştir.

Şiir dışında, makale, roman, hikâye, tiyatro türlerinde eserlerin verildiği 1955 sonrasında, Kıbrıs Türk edebiyatına katılan isimler arasında, Fadıl N. Korkut, Hikmet Afif Mopolar, Nazım Ali İleri isimleri öne çıkmıştır. Bu dönemde, özellikle tiyatro alanında, Kutlu Adalı, Üner Ulutuğ, Bekir Kara, Ahmet Tulgar isimleri görürüz. Eşref Çetinel, İsmet Kotak ve Numan Ali Levent ise hikâyeleriyle tanınırlar.

1974 Sonrası[değiştir | kaynağı değiştir]

1974 Kıbrıs Harekâtı'ndan sonra yeni isimlerin Kıbrıs Türk edebiyatına yön verdiğini görürüz. Şiirde, Fikret Demirağ, Neşe Yaşın, Filiz Naldöven, Mehmet Yaşın gibi isimler bu dönemde yetişir. Nesir alanında ise, Özden Selenge, Selahattin İsmail, Timur Öztürk ve Ali Nesim isimleri öne çıkar.

Notlar[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Kıbrıs Türk edebiyatında Türkçenin yanı sıra İngilizce yazan isimler de vardır. Bunların başında, uzun yıllar Londra'da yaşayıp, şu anda Fransa'da yaşamakta olan Taner Baybars gelmektedir. Taner Baybars dışında, uzun yıllar İngiltere'de yaşamış olup, iki kez Nobel Edebiyat Ödülü'ne aday adayı olan Osman Türkay da, yapıtlarını İngilizce dilinde vermiş olan, bir diğer önemli şairdir.
  • Siyasetçi ve fotoğrafçı olan Rauf Denktaş'ın anı türünde verdiği eserlerle Kıbrıs Türk edebiyatına katkıda bulunduğunu söyleyebiliriz.

Kaynak/Referans[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Edebiyat, Necat Birinci vd. , İstanbul 1993, s. 182.
  • [1]