Küllük, Iğdır

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara

Koordinatlar: 39°59′0″N, 43°54′0″E

Küllük
—  Köy  —
Yukarıdan Küllük.jpg
Iğdır in Turkey.svg
Koordinatlar: 39°59′0″K 43°54′0″D / 39.983333°K 43.9°D / 39.983333; 43.9
Ülke Türkiye Türkiye
Coğrafi bölge Doğu Anadolu Bölgesi
İl Iğdır
İlçe Merkez
Rakım 889 m (2.917 ft)
Nüfus (2000)[1]
 - Toplam 1,128
Zaman dilimi DAZD (+2)
 - Yaz (YSU) DAYZD (+3)
İl alan kodu 476
İl plaka kodu 76
Posta kodu 76000
İnternet sitesi: [1]

Küllük, Iğdır ilinin Merkez ilçesine bağlı bir köydür. Ağrı dağının kuzey ve doğusunda yer alan, 5167 rakımlı Ağrı dağı ve 3000-3500 rakımlı Aras Sıradağları ile Aras Nehri arasında, dört ülkenin sınırlarının birleştiği,ortalama 800 m rakımlı Iğdır Ovasındadır. (**) Yapımına başlanan havaalanı bu köyün sınırları içerisindedir.

Anadolu'da Türklerin ilk yerleştiği alanlardandır. Selçukluların hakimiyet zamanından sonra Osmanlı egemenliğine geçtiği döneme kadar Akkoyunlular, Karakoyunlular ile Safeviler hakimiyetinde kalmış eski bir Türk yurdudur. Oğuz Türklerinin yaşamı ve savaşlarını anlatan Dede Korkut Hikaylerinde sözedilen Sürmeli Çukurunun bir parçasıdır.(**) İstanbul Antlaşması'na kadar yöre Osmanlı İmparatorluğu egemenliğinde kalmıştır. 1736'daki İstanbul Antlaşması sonucunda Revan (Erivan) eyaleti ile birlikte Sürmeli Çukuru İranlılara bırakılmıştır. Revan Hanlığı'nı yıkan Rusların (1827) burayı işgal ederek, Kağızman ve Bayazıt Sancaklarına komşu olan ovanın bütününü Surmalu Uyezdi (Sürmeli Sancağı) adıyla yönetim bölgesi yaparak 1917 yılına kadar yönetmişlerdir. Bu tarihteki Sovyet devriminden sonra çekilen Rus askerlerinin yerini Ermeni çeteleri almıştır. 1918-1919 yıllarında etkili olmuş yörede yaşayan Türkmenlere birçok baskı ve zulüm yapmışlardır. Bu baskıya dayanamayan insanların çoğu köylerini terk edip ya daha batıya dağlara çekilmişler ya da İran'a göç etmişlerdir. Bu dönemde birçok köy Ermeni çeteciler tarafından yakılıp, yıkılıp kül edilmiştir. Bu köylerden bazıları Hakmehmet, Oba, Kasımcan, Kuzugüden, Alikamerli ve o günkü adıyla Güllük köyleridir. Köyler yakılıp yıkıldıkları içindir ki Güllük Köyü'nün eski yaşlıları; babalarından duyduklarına göre yaşadıkları köylerinin eskiden gül ve asma bahçeleriyle dolu olduğunu bu nedenle de köylerinin isminin Güllük olduğunu 1918-1920 arasında yakılıp yıkıldığını ve bütün gül bahçelerinin de yanıp kül olduğunu, bu nedenle artık köylerine herkesin Güllük yerine Küllük demeye başladıklarını,o zamandan sonra da köylerinin adının Küllük olarak kaldığını belirtmişlerdir. Ermenilerin 7 köye saldırmasından sağ kalanlar bu köye sığınmışlardır. İslam Bey önderliğinde ermenilere karşı direniş yapıldıysa da başarılı olunamamıştır. Türkiye Cumhuriyeti kurulduğu zaman Küllük Köyü adını almıştır.

Bazı eski haritalarda Güllük ismi yer almaktadır. (**) Küllük Köyünde yaşayan büyük ailelerin bilinen tarihlerinde başka bir yerden göç ettiklerine dair bir bilgi olmadığına dayanarak, halkın çok eskiden beri burada yerleşik olduğu anlaşılmaktadır.(**)

Kültür[değiştir | kaynağı değiştir]

OĞUZ TÜRK kültür gelenek ve görenekleri yaşanmaktadır.

Coğrafya[değiştir | kaynağı değiştir]

Iğdır'ın merkezine 12 km uzaklıktadır. Iğdır Şehir Merkezinin Kuzeydoğusunda Tuzluca-

Kars-Erzurum karayolu üzerindedir. Denizden yüksekliği 889 metredir.

Küllük Küyü Iğdır ovasının bir parçası olarak, Ermenistan sınırını oluşturan Aras Nehrine 4 km mesafededir. Köyün yaklaşık 25 km Güneyinde bulunan Ağrı Dağının en görkemli görüntüsü hiç şühesiz Küllük Köyündeki bahçelerin arasındandır. Küllük yemyeşil ve her türlü meyvenin yetiştiği bahçeler içerisinde adeta ormanı andırmaktadır. Küllük Köyünde yetişen Şalak, Teberze adıyla bilinen lezzetli ve bölgeye özgü kayısı türlerinin bir eşi daha yoktur. Köyde yetişen Zefaran, Yarma, Ağşeftali türü Şeftaliler de eşsiz lezzettedir. Köyde Pamuk, pancar, buğday, yonca, herçeşit sebze ve diğer meyve çeşitleri yetişmektedir. Eskiden bol miktarda pamuk ürerimi yapılırken artık bu üretim yapılmamaktadır. Eskiden bol miktarda üzüm yetiştiği bazı yer isimlerinin "Üzümlük" olarak anılmasından da anlaşılmaktadır.

İklim[değiştir | kaynağı değiştir]

Köyün iklimi, kara iklimi etki alanı içerisindedir. Yazları sıcak ve kuraktır. Kışın Doğu Anadolu'nun diğer yerlerine göre daha az kar yağışı olur. Kışın güneşli gün sayısı olarak Kars ve Erzurum illerine göre çok farklılık gösterir. Kışları nispeten ılıman sayılır. Bahar aylarında yağmurludur.

Nüfus[değiştir | kaynağı değiştir]

Yıllara göre köy nüfus verileri
2007
2000 1,128
1997 1,141

Ekonomi[değiştir | kaynağı değiştir]

Köyün ekonomisi tarım ve hayvancılığa dayalıdır. 1970'li yılların sonuna kadar köyde yaşayan büyük aileler çok sayıdaki küçükbaş hayvanı, çadırlarıyla yazın başlangıcında Kars, Kağızman, Tuzluca, Ağrı Dağı üzerinde yer alan yaylalara çıkar ve yazın sonunda Köye dönerlerdi. 1970'lerin sonunda artan terör olayları ve dağlarda ortaya çıkan bölücü terör tehlikesi bu tarz ekonomik ve sosyal yaşamın da sona ermesine neden olmuştur. Halen köyde köylünün kendi ihtiyaçlarını karşılayacak kadar az sayıda büyükbaş hayvan beslenmektedir.

Köyde nakliye işleri ile uğraşanlar da önemli bir yer tutmaktadır.

Doğal nüfus artışının yarattığı ekonomik zorlukların yanı sıra ülke ile giderek artan bütünleşmenin sonucu çok sayıda Küllüklü, Iğdır dışında başta İstanbul ve Ankara olmak üzere büyük şehirlere göç etmiştir. Çok sayıda okuyanı da meslekleri gereği büyük şehirlere yerleşmiştir. Öğrenim ve edinilen mesleklerin gereği dışarıya beyin ve işgücü göçü hızlanarak devam etmektedir.

Spor[değiştir | kaynağı değiştir]

Köyün tek amatör futbol kulübü Küllükspor'dur.

Altyapı bilgileri[değiştir | kaynağı değiştir]

Köyde, ilköğretim okulu vardır. Adı Küllük İlköğretim Okulu'dur. Küllük İlköğretim Okulu bölgedeki en eski okullardandır. Hatta Rus yönetimi altında olunduğu 1878-1917 döneminde köyde Rusça eğitim veren bir okul olduğu o dönemde yaşamış olanlardan Hacı Etem Güneş (Allah Rahmet etsin.)tarafından anlatılmaktaydı, Hacı Etem Güneş de bu Rus okuluna devam eden ve Rusça öğrenmiş olanlardandı. Köy okulunun kendiliğinden yıkıldığı, Tuna ailesinden bir kız öğrencinin göçük altında kalarak yaşamını kaybettiği, 1963 yılında okulun yeniden yapıldığı anlatılmaktadır. 1967-1970 yıllarında Okul Müdürü olan Yılmaz Tuna öğretmen (Köy Enstitütüsü mezunu) çalışkanlığı, yeteneği, aydın kişiliği ile sadece öğrencilerin değil tüm köy halkının da belleğinde unutulmaz bir yer edinmiştir. Köyde okuma yazma oranı çok yüksektir. Küllük İlköğretim Okulu yüksek okul ve fakülte mezunu olan öğrencilerinin sayısının çokluğu ve yetiştirdiği öğrencilerinin kalitesi ile övünmektedir.

Köyün içme suyu şebekesi vardır. Küllük Köyünün içme suyu köyün yaklaşık 20 km kuzeyinde yer alan Aras Sıradağlarının eteklerinde bulunan Mamagan Bulağından gelmektedir. Köyde eskiden sadece köy meydanlarında yer alan ve sosyal anlamda da köy hayatında önemli yer tutan çeşmeler var iken şimdi bu çeşmelerin yerine evlerin içerisine kadar ulaştırılmış olan içme suyu şebekesi mevcuttur.

Köyde kanalizasyon şebekesi yoktur. Bu maksatla derin kazılmış kuyulardan yararlanılmaktadır.

PTT şubesi yoktur ama PTT acentesi vardır. Sağlık ocağı vardır. Köye ayrıca ulaşımı sağlayan yol asfalt olup köyde elektrik ve sabit telefon vardır. Ayrıca köyde 8 bakkal, 2 internet kafe, 1 tuhafiye ve 1 terzi bulunmaktadır.

Küllük İlköğretim Okulu[değiştir | kaynağı değiştir]

Küllük İlköğretim Okulu, 1936 yılında birleştirilmiş sınıf olarak köy halkından Hatem Güneş'in evinde eğitim ve öğretim 3 yıl sürdürülmüştür. 1939 yılında Köy Tüzel Kişiliği arazisi üzerinde 2 sınıflı kerpiçten bina yapılarak öğrenime orada devam edilmiş ilk mezununu 1942-1943 eğitim ve öğretim yılında vermiştir. 1950 yılında eğitim ve öğretimin devam ettiği sırada bilinmeyen bir nedenle binanın tavanı çökmüş Nezaket Tuna adlı öğrenci hayatını kayıp etmiştir eğitim ve öğretime bir süre evlerde devam edilmiştir. 1953 yılında eski binanın yerinde 2 sınıflı ve Öğretmen lojmanlı bina taşla yaptırılmış Eğitim ve Öğretime burada devam edilmiş bilinmeyen bir nedenleaynı bina 1982 yılı yaz tatilinde çatıdan alev alarak yanmıştır. Aynı yıl 3 sınıflı yeni bina taşla inşa edilmiş bir yandanda eğitim ve öğretime tekrar evlerde devam edilmiştir bina bittikten sonra 1983 yılında yeni binaya taşınılmış, birleştirilmiş sınıflar kaldırılmış ikili öğretime geçilmiştir.

Küllük Köy muhtarlığı yanan eski binayı onararak İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü'ne müraacat ederek Ortaokul açılmasını istemişlerdir. Köylülerden biri olan Milletvekili Sabri Aras'ın desteğiyle de 1984-1985 eğitim ve öğretim yılında ortaokul açılarak eğitim ve öğretime devam edilmiştir. Ortaokuldan ilk mezun 1985-1986 eğitim ve öğretim yılında vermiştir. 1986 yılında 3 sınıflı ek bina yapılınca ortaokul bu yeni binaya taşınmış eski bina ilkokula bırakılmıştır. 1993 yılında İl Milli Eğitim Müdürlüğüne müracat yapılarak ilköğretimokuluna dönüştürülmesi istenmiş, yapılan incelemelerde sakınca olmadığı kabül edilerek, 1993-1994 öğretim yılında 8 yıllık İlköğretime dönüştürülmüştür. Halen ilköğretim okulu olarak eğitim ve öğretime devam etmektedir. Müdürü, Özer Ucum'dur. Müdür yardımcısı ise köyün yerlisi olan Cemallettin Çatak'tır.

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  • İlimiz Iğdır 1993, Yard.Doç.Dr. İbrahim GÜNER
  • Kahraman Güneş, Hacı Ejder Taş (Köy Muhtarı) ile Hacı Etem Güneş'in anılarından