Jose Ortega y Gasset

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Jose Ortega y Gasset
Tam adı Jose Ortega y Gasset
Doğumu 9 Mayıs 1883(1883-05-09)
Madrid, İspanya
Ölümü 18 Ekim 1955 (72 yaşında)
Madrid, İspanya
Bölgesi Batı felsefesi
Okulu Pragmatizm, Vitalizm, Varoluşçuluk

José Ortega y Gasset (9 Mayıs 1883 - 18 Ekim 1955), Madrid doğumlu İspanyol filozof.

Hakkında[değiştir | kaynağı değiştir]

Madrid ve Alman üniversitelerinde okudu. 1910'da doğduğu kente (Madrid) dönerek metafizik profesörü oldu. Çeşitli dergiler çıkararak İspanya'da kültür ve edebiyatı yeniden canlandırma hareketinde önemli bir isim oldu. La Revista de Occidente bu dergilerin en tanınmışıdır.

İç savaşın çıkmasıyla İspanya'dan ayrılan Gasset, önce Fransa'da, sonra Arjantin'de yaşadı.

Yaşamının son yıllarında tekrar İspanya'ya döndü ve 1955'te Madrit'te öldü.

Ne söylediği kadar nasıl söylediğine de önem veren bu İspanyol filozof, Camus'ye göre "Nietzsche'den sonra belki de en büyük Avrupalı yazar"dır. Varoluşçu düşünce içerisinde anılması gereken önemli düşünürdür.

Kültürel ve siyasi açıdan muhafazakâr biri olan Gasset, tıpkı diğer varoluşçu düşünürler gibi, insan söz konusu olduğunda, varoluşun özden önce geldiğini söyler. Ona göre, taşa bir varoluş verilmiştir, onun olduğu şey olması için çarpışması, mücadele etmesi gerekmez. Oysa, insan, içinde bulunduğu her anda, varoluşunu yeniden yaratmak, özünü belirlemek durumundadır.

Başlıca yapıtları[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Adán el parasío (1910: Âdem Cennette)
  • Meditaciones del Quijote (1914: Kişot Üzerine Düşünceler)
  • El tema de nuestro tiempo (1923: Çağımızın Konusu),
  • España invertebrada (1922: Omurgasız İspanya)
  • La Rebelión de las masas (1929: Kitlelerin Ayaklanışı)

Gasset'nin bitiremediği büyük yapıtının derslerinde de kullandığı uzun bir bölümü, 1957'de El hombre y la gente (İnsan ve Herkes) adıyla yayımlandı. Ortega y Gasset'nin Türkçedeki ilk kitabı 1968 yılında May Yayınları tarfından çıkarılan "Kitlelerin Ayaklanışı"dır.

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]