Jeodezi ve fotogrametri mühendisliği

Vikipedi, özgür ansiklopedi

Jeodezi ve fotogrametri mühendisliği veya harita ve kadastro mühendisliği, yeryüzünün tamamının veya bir parçasının metrik anlamda ölçülmesi ve bu verilerin bilgisayar ortamında değerlendirilerek harita ve planlar şeklinde ifade ve tasvir edilmesi; ayrıca konuma bağlı her türlü ölçüm, hesaplama, sorgulama ve sunum ile ilgilenen bilim dalıdır. Jeodezi ve fotogrametri mühendisliği teknolojik gelişmelere açık, çağdaş teknolojiyi en iyi uygulayan mühendislik dallarından biridir.

Konu başlıkları

1 Görevleri, uygulama ve çalışma alanları
2 Ana bilim dalları
3 Dış bağlantılar

[değiştir] Görevleri, uygulama ve çalışma alanları

Coğrafi bilgi sistemi, kent bilgi sistemi, uzaktan algılama, fotogrametri, kentsel ve kırsal arazi ve arsa düzenlemeleri, kamulaştırma projeleri, etüd ve işletme haritaları, içme suyu ve kanalizasyon projeleri, doğalgaz boru hatları, tescile konu olan harita ve planlar, kadastro haritalarının yapımı, sayısal harita üretimi, mühendislik ve endüstriyel ölçmeler, yersel ve uydu bazlı (GNSS) sistemler ile konum belirleme, hidrografik ölçmeler, yeraltı ölçmeleri, her türlü projenin araziye uygulama işleri (aplikasyon), röleve ölçmeleri, plankoteler vb. konular bu mühendislik dalının uygulama alanlarıdır.

Jeodezi ve Fotogrametri Mühendisliğinin temel görevi, gelişme projelerinde bir altyapı oluşturmaktır. İnşaat mühendisliği, mimarlık, jeoloji mühendisliği, maden mühendisliği, şehir ve bölge planlama mühendisliği, çevre mühendisliği ve coğrafya yakın temasta olduğu bilim ve meslek dallarıdır. Özellikle coğrafi bilgi sistemi, gelişen amaçlar doğrultusunda belli bir coğrafyaya ilişkin halihazır harita, kadastral harita, imar planı, teknik altyapı (su, kanal, gaz, telefon, elektrik vb) tesisleri haritası ve tematik harita yapımı ile sözü edilen meslek dallarına altlık ve ortak kullanım imkanı hazırlamaktadır.

Jeodezi ve Fotogrametri Mühendisleri; İller Bankası, Tapu-Kadastro Müdürlüğü, DSİ, Karayolları, Belediyeler v.b. kamu kuruluşları ile büyük şirketlerde veya kendi işyerlerinde istihdam imkanı bulabilmektedirler.

[değiştir] Ana bilim dalları

[değiştir] Jeodezi

Jeodezi Anabilim Dalı, yerin şekil, büyüklük ve gravite alanlarının zamana bağlı olarak değişimlerini inceleyerek bunları üç boyutlu bir koordinat sisteminde tanımlamaktadır.

Yerin çekim alanlarının ve şeklinin belirlenmesinin yanısıra yerkabuğundaki değişimler incelenerek jeodinamik amaçlı çalışmalarda kullanılacak veriler üretilir.

Yeryüzünün tamamının ya da bir bölümünün bir sistemde belirlenerek farklı amaçlar için verilerin toplandığı Jeodezi Anabilim Dalında çalışma konularını,

Ölçme Sistemleri ve Donanımları, Teorik Hesap ve Uygulamalar biçiminde sınıflandırabiliriz.

[değiştir] Fotogrametri

Fotogrametri eski yunancadaki Photos+Grama+Metron (Işık+Çizim+Ölçme) kelimelerinden oluşan ve ışık ile çizerek ölçme anlamına gelen bir kelimedir.

Fotogrametri Anabilim dalında hava fotogrametrisi ve yersel fotogrametri uygulamaları yapılmakta ve eğitimleri verilmemektedir. Fotogrametri Anabilim Dalının araştırma ve eğitim konularından bazıları şunlardır:

Uzaktan algılama
Coğrafi bilgi sistemleri (CBS)
Mekansal veri tabanları
Mekansal veri altyapıları (SDI)
Taşınabilir cihazlarla CBS (mobil CBS)
Konuma dayalı hizmetler(Location based services)
Görüntü işleme
Lazer tarayıcılar (yersel ve havadan)

[değiştir] Ölçme Tekniği

Uygarlık ilerledikçe ve insanlar arasındaki ilişkiler arttıkça, mülkiyet kavramının önemi anlaşılmış ve insanlar sahip oldukları arazileri ölçme gereksinimi duymuşlardır. Ülkemizde önceleri kadastro haritaların oluşturulmasında önemli bir rol oynayan ölçme tekniği, günümüzde tüm meslek disiplinlerinin gereksinimi olan bir dal haline gelmiştir.

Teknolojideki değişime paralel olarak sürekli gelişen uydu bazlı konum belirleme sistemleri (GPS) ve uygulamaları, yatay ve düşey jeodezik kontrol ağları tesisi, mühendislik yapılarının deformasyon ve deplasman ölçmeleri, yerkabuğu hareketlerinin izlenmesi, hidrografik ölçmeler, karayolu, demiryolu, köprü, baraj, tünel projeleri ve uygulamaları, v.b. Ölçme Tekniği Anabilim Dalının çalışma alanlarıdır.

[değiştir] Kartografya

Kartografya Anabilim Dalı, coğrafi/mekansal bilgilerin modellenmesi, işlenmesi, analizi, sunumu, görselleştirilmesi ve yönetimi üzerine araştırma ve eğitim-öğretim faaliyetlerinde bulunmaktadır.

Kartografya'nın başlıca çalışma konuları;

Topografik ve Tematik Kartografya
Harita Tasarımı ve Üretimi
Coğrafi Bilgi Sistemleri (GIS)
Mekansal Veri Tabanları
Genelleştirme ve Çoklu Gösterim
Coğrafi Görselleştirme ve Sanal Gerçeklik
Mekansal Bilgi İşleme ve Analiz Teknikleri
Sayısal Arazi Modelleri
Mekansal Veri Altyapısı

[değiştir] Kamu Ölçmeleri (Arazi Yönetimi)

Kamu Ölçmeleri Anabilim Dalı; ülke toprak politikası temelinde iyelik hakları, çevresel değerler ve toprak kullanım verilerine göre arazi yönetimi, kadastro, kentsel ve kırsal toprak düzenlemesi, taşınmaz değerlemesi ve finansmanı, kamulaştırma; kısacası mülkiyet haklarının düzenlenmesi ve biçimlendirilmesi konuları ile ilgilenmektedir.