Jean-Paul Roux

Vikipedi, özgür ansiklopedi
(Jean Paul Roux sayfasından yönlendirildi)
Atla: kullan, ara
Jean-Paul Roux

Jean-Paul Roux Fransız oryantalist ve Türkolog (d. 5 Ocak 1925, Paris - ö. 29 Haziran 2009, Saint Germain-en-Laye (Yvelines)[1]).

Öğrenimi[değiştir | kaynağı değiştir]

Yazar, öğrenimini Paris şehrinde yaptı. Eğitimine Doğu Dilleri Okulunda başladı ve daha sonra sırasıyla École de Louvre Tarih Bilimleri Akademisini bitirdi. Doktorasını ise doğubilim ve edebiyat üzerine verdi.[2] [3]

Çalışma ve akademik hayatı[değiştir | kaynağı değiştir]

1952 yılında CNRS yani Fransız Ulusal Araştırma Merkezi'nde çalışmaya başladı ve 1990 yılında Araştırma Birimi Başkanı olarak emekli oluncaya kadar burada çalıştı. Yine bu dönemde 1957 ve 1990 arasında École de Louvre de akademisyen olarak da çalıştı ve Profesör ünvanını aldı ve Orta-Asya ve Türk kültür tarihi üzerine yaptığı alan çalışmaları sonucunda hazırladığı temel çalışmalarla tanındı.

Çalışmaları[değiştir | kaynağı değiştir]

La Turquie: Géographie. - Économie. - Histoire. - Civilisation et Culture, 1953

Türkiye ile 1950'li yıllardan itibaren ilgilenmeye başladı. La Turquie: Géographie. - Économie. - Histoire. - Civilisation et Culture adlı çalışmasını 1953 yılında yayınladı. bundan sonra peş peşe Türkiye ve Orta-Asya tarihi ve Türk örf ve adetlerini kapsayan çalışmalar yaptı.[2]

Bu bağlamda, Türkiye'yle ilgilenmesi, 1950'li yılların başlarına rastlamaktadır. Hazırladığı La Turquie: Géographie. - Économie. - Histoire. - Civilisation et Culture (1953) adlı eserden sonra, ardı ardına Türkiye ve Orta-Asya kültür tarihi ve Türk geleneklerini kapsayan analitik-karşılaştırmalı çalışmalarla adını duyurdu. Kimi eserleri Timur (1994), Türklerin ve Moğolların Eski Dini (1994), Türklerin Tarihi: Büyük Okyanus'tan Akdeniz'e İki Bin Yıl (1995) adıyla Türkçeye çevrildi.[3]

1971 ve 1977 yıllarında Paris'teki iki büyük İslam Sanatları Sergisi'ni organize etti.[4]

Türk Ulusu Hakkında Düşünceleri[değiştir | kaynağı değiştir]

Roux'a göre:"Türkler dışardan evlenme eğiliminde oldukları ve eşlerini Türk olmayanlar arasından seçtikleri, rastladıkları her kavimle kaynaştıkları, dilleri çok büyük bir çekim gücüne sahip olduğu ve pek çok topluluk da bu dili ve kültürü benimsediği için Türklerle ilgili karakteristik denilebilecek fiziksel [buna biyolojik, ırksal da denebilir] herhangi bir özellik saptama olanağı kalmamıştır. (...) Türklerin hiçbir ırksal özelliği yoktur. Dolayısıyla kendi içinde bir Türk ırkından söz edemeyiz.[5] Belki sadece Orta Asya'nın ücra dağlarından dünyanın herhangi bir yerine, Türklerin damarlarında, eski Türk kanından elmacık kemiklerini çıkık yapan o kandan daha çok, yabancı - Moğol, Çinli, İrani (Aryan), Sami, Rum, Kafkas, Slav, hatta Afrikalı- kanı akmaktadır.[5] Çünkü Dünyada en çok yayılan ve gittikleri bölgelerdeki yerli halklarla en çok karışan millet Türkler'dir. Roux, “Türklerle ilgili olarak kabul edilebilecek tek tanım dilbilimsel olandır. Türk; Türk diliyle konuşandır;" tarifinden sonra,"İnsanlık tarihinde baştan beri var olan bu millet;kendine özgü yasaları, ayırt edici özellikleri olan canlı bir organizma, çok çeşitli ögelerden oluşmuş; ancak matematiksel bir bütün oluşturmuş ve kesin ve net tanımla Türk adını almış, aynı kültürden olan,aynı dili konuşan insan topluluğudur; demektedir.[5]

Jean-Paul Roux; Türklerin temel ırki özellikleri olmadığını, her milleti etkileyecek güçte baskın dilleri olması sebebiyle birçok kavmi kendi kotaları içinde erittiklerini söylerken, bir yandan da Asya'nın ücra bölgelerinde el değmemiş Türklerin olduğundan bahsetmesi ve ayrıca Osmanlı İmparatorluğunu oluşturan milliyetlerin dil ve kültürlerinin iyi korunduğunu,bu nedenle de kısa bir sürede tüm özgünlükleriyle Yunanistan,Bulgaristan,Romanya,Yugoslavya,Arap devletleri bir bir kurulmuştur da demesi,kimi Türk tarihçiler tarafından Türk halklarının kendilerine özgü ırksal özellikleri olup olmadığı konusunda çelişkili/şüpheli bulunarak sıkça eleştirilmiştir.[5]

Ödülleri[değiştir | kaynağı değiştir]

Başta Atatürk Kültür Merkezi de olmak üzere birçok Fransız bilimsel derneğe fahri üye seçildi. Aynı zamanda Türk hükümeti tarafından 1973 yılında Devlet Ödülü verildi ve TÜTAV Ödülü aldı ve 1998 yılında da Liyakat Madalyası ile onurlandırıldı.[4]

Eserleri[değiştir | kaynağı değiştir]

Jean Paul Roux'un ikiyüz makalesi ve yüzü aşkın araştırması ve bununla birlikte çoğunluğu Orta Asya ve Türk kültürüyle ilgili 25 kitabı vardır.[4]

Türkçeye çevrilen eserleri[değiştir | kaynağı değiştir]

Tüm eserleri[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Ghenghis Khan and the Mongol Empire (2003)
  • Montagnes sacrées, montagnes mythiques(1999)
  • L'Asie centrale, histoire et civilisation(1997) ISBN 978-2-213-59894-9
  • Le roi, mythes et symbole(1995)
  • Histoire de l'empire mongol (1993)
  • Tamerlan(1991)
  • Jésus(1989)
  • Le sang. Mythes, symboles et réalités (1988)
  • Babur, histoire des Grands Moghols (1986)
  • Histoire des Turcs(1984)
  • Les explorateurs au Moyen Âge (1985, written with Sylvie-Anne Roux ISBN 2-01-279339-8)
  • La Religion des Turcs et des Mongols (1984)
  • Mustafa Kemal et la Turquie nouvelle(1983)
  • Les traditions des nomades de la Turquie méridionale : contribution à l'étude des représentations religieuses des sociétés turques d'après les enquêtes effectuées chez les Yörük et les Tahtaci (1969)
  • Faune et flore sacrées dans les sociétés altaïques (1966)
  • La mort (la survie) chez les peuples altaïques anciens et médiévaux d'après les documents écrits (1963)

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Le Monde internet sayfası (Fransızca)
  2. ^ a b BibloMonde adlı internet sitesi (Fransızca)
  3. ^ a b Roux'un özgeçmişini anlatan bir internet sayfası
  4. ^ a b c Yazarın kitaplarının satılıdığı bir internet sitesi
  5. ^ a b c d Jean Paul Roux, çev.: Aykut Kazancıgil, Lale Arslan-Özcan, Türklerin Tarihi: Pasifik'ten Akdeniz'e 2000 Yıl, Kabalcı Yayınevi, Şubat 2007, ISBN 9759970910, Sayfa 29