Isırgan
Vikipedi, özgür ansiklopedi
|
|
||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Urtica dioica
|
||||||||||||
| Bilimsel sınıflandırma | ||||||||||||
|
||||||||||||
|
|
||||||||||||
|
Metne bakınız. |
Isırgan (Urtica), ısırgangiller (Urticaceae) familyasının Urtica cinsinden Mayıs-Ağustos ayları arasında çiçek açan, bir senelik bir evcikli otsu bitki türlerinin ortak adı.
Gövdeleri dik, 4 köşemsi, basit veya tabandan itibaren dallanmıştır. Üzerinde yakıcı tüyleri bulunur. Yapraklar saplı, oval şekilli ve dişli kenarlı, üst tarafı koyu yeşil renkli ve parlak olup, yakıcı tüylerle kaplıdır. Erkek ve dişi çiçekler bir arada olmak üzere yaprakların koltuğunda uzunca saplı küçük durumlar teşkil ederler. Çiçek örtüsü 4 parçalıdır. Meyveleri esmer renkte ve fındıksıdır. Tohum, yağ ihtiva eden bir besi dokuya sahiptir.
Isırgan bitkisinin geleneksel ve güncel kullanılışı; topraküstü kısımları (herba), taşıdığı flavonoit bileşikler, mineral maddeler ve lutein vb karotenoit bileşikler nedeniyle diüretik etkisi dolayısıyladır. Diüretik etkisi nedeniyle; zayıflama çaylarının, idrar yollarını yıkamaya ve romatizmal ödemlerin boşaltılmasına yönelik çayların ve bitkisel ilaçların bileşimine girmektedir.
Anadolu'nun her yerinde doğal olarak yetişir.
Taşıdığı emergenz tüyler, bitkiye dokununca başı kırılır ve içindeki formik asit, histamin gibi maddeler, cilde değen yerde kaşıntı ve kızarıklık yapar, bu nedenle Türkçe'de ısırgan denmektedir.
[değiştir] Türler
- Urtica angustifolia
- Urtica cannabina
- Urtica dioica
- Urtica dubia
- Urtica ferox
- Urtica hyperborea
- Urtica incisa
- Urtica laetivirens
- Urtica parviflora
- Urtica pilulifera
- Urtica platyphylla
- Urtica thunbergiana
- Urtica urens
| Wikimedia Commons'da Isırgan ile ilgili çoklu ortam belgeleri bulunur. |
| Wikispecies'de Isırgan ile ilgili taksonomi bilgileri bulunur. |

