Isırgan

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Vikipedi:TaksokutuVikipedi:Taksokutu
Isırgan
Urtica dioica
Urtica dioica
Bilimsel sınıflandırma
Âlem: Plantae (Bitkiler)
Klad Angiospermae (Kapalı tohumlular)
Klad Eudicotidae (İki çenekliler)
Klad Core eudicots
Klad Rosids
Klad Eurosids I
Takım: Rosales
Familya: Urticaceae (Isırgangiller)
Cins: Urtica
L.
Türler
Commons-logo.svg Wikimedia Commons'ta Isırgan ile ilgili çoklu ortam belgeleri bulunur.
Wikispecies-logo.svg Wikispecies'te Isırgan ile ilgili detaylı taksonomi bilgileri bulunur.
Urtica dubia

Isırgan (Urtica), ısırgangiller (Urticaceae) familyasının Urtica cinsinden Mayıs-Ağustos ayları arasında çiçek açan, bir yıllık veya çok yıllık bir evcikli otsu bitki türlerinin ortak adı.

Gövdeleri dik, 4 köşemsi, basit veya tabandan itibaren dallanmıştır. Üzerinde yakıcı tüyleri bulunur. Yapraklar saplı, oval şekilli ve dişli kenarlı, üst tarafı koyu yeşil renkli ve parlak olup, yakıcı tüylerle kaplıdır. Erkek ve dişi çiçekler bir arada olmak üzere yaprakların koltuğunda uzunca saplı küçük durumlar teşkil ederler. Çiçek örtüsü 4 parçalıdır. Meyveleri esmer renkte ve fındıksıdır. Tohum, yağ ihtiva eden bir besi dokuya sahiptir.

Isırgan bitkisinin geleneksel ve güncel kullanılışı; topraküstü kısımları (herba), taşıdığı flavonoit bileşikler, mineral maddeler ve lutein vb karotenoit bileşikler nedeniyle diüretik etkisi dolayısıyladır. Diüretik etkisi nedeniyle; zayıflama çaylarının, idrar yollarını yıkamaya ve romatizmal ödemlerin boşaltılmasına yönelik çayların ve bitkisel ilaçların bileşimine girmektedir.

Taşıdığı emergenz tüyler, bitkiye dokununca başı kırılır ve içindeki formik asit, histamin gibi maddeler, cilde değen yerde kaşıntı ve kızarıklık yapar, bu nedenle Türkçede ısırgan denmektedir.

Türler[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Urtica angustifolia
  • Urtica rdens
  • Urtica atrichocaulis
  • Urtica ballotifolia
  • Urtica cannabina
  • Kalp yapraklı ısırgan (Urtica chamaedryoides)
  • Büyük ısırgan (Urtica dioica)
  • Urtica dubia
  • Urtica ferox
  • Urtica fissa
  • Dağ ısırganı (Urtica gracilenta)
  • Urtica hyperborea
  • Urtica incisa
  • Urtica laetivirens
  • Urtica mairei
  • Urtica membranifolia
  • Urtica parviflora
  • Kara ısırgan (Urtica pilulifera)
  • Urtica platyphylla
  • Urtica taiwaniana
  • Urtica thunbergiana
  • Urtica triangularis
  • Küçük ısırgan (Urtica urens)