Impeachment
Vikipedi, özgür ansiklopedi
Impeachment (İngilizce: Suçlama), Başkanlık sistemi'nde Başkanın cezai sorumluluğuna yol açabilecek bir yasama meclisi soruşturmasıdır.
[değiştir] ABD
Suçlandırma (Impeachment) yetkisi Temsilciler Meclisi'ne aittir. Temsilciler Meclisi tarafından suçlandırılan Başkanı yargılama yetkisi ise Senato'ya aittir. Başkanın yargılanması söz konusu olduğunda Senatoya Yüksek Mahkeme Başkanı başkanlık eder. Senato mahkumiyet kararını ancak hazır bulunan üyelerinin üçte ikisinin oyuyla karar verebilir. Mahkumiyet halinde, Başkan görevinden alınmış olur. Impeachment usulü, siyasi nitelikte değil, cezai niteliktedir.
Diğer bir ifadeyle Impeachment ile Başkanın siyasi sorumluluğu değil, cezai sorumluluğu tahrik edilir. Dolaysıyla suç işlememiş bir başkanın siyasi nedenlerle Impeachment usulüyle görevden alınması mümkün değildir. Bu bakımdan Impeachment parlamenter sistemlerdeki gensoruya (güvensizlik oylması) değil, bir meclis soruşturmasıdır.
[değiştir] Impeachment örnekleri
ABD tarihindeki 3 büyük Impeachment olayı:
- Andrew Johnson (1868) - Başkan Andrew Johnson Tenure of Office Act'a aykırı olarak savaş sekreteri Edwin Stanton'u Ağustos 1867'de görevden aldı. Bunun üzerine Temsilciler Meclisi Şubat 1868'de Johnson'u Impeachment usulüyle 47'ye karşı 126 oyla suçlandırdı. Johnson, Senato tarafından Mart-Mayıs 1868'de yargılandı. Gerekenden bir fazla oyla beraat etti.
- Richard Nixon (1975) - Temsilciler Meclisi 1974'te Judiciary Comittee'sini Başkan Richard Nixon'un Watergate skandalı'ndaki sorumluluğunun araştırılması amacıyla görevlendirdi. Ağustos 1974'te Nixon, Impeachment usulüyle görevden alınabileceğini düşünerek istifa etmiştir. Bu şekilde Impeachment yöntemi sonuçsuz kalmıştır.
- Bill Clinton (1998) - Başkan Bill Clinton 17 Ocak 1998 tarihindeki yeminli ifadesinde, Beyaz Saray stajyeri Monica Lewinsky ile cinsel ilişkisi olduğu iddiasını inkar etmiş; ancak Ağustos 1998'de bunun doğru olmadığı ortaya çıkmıştır. 19 Aralık 1998'de Temsilciler Meclisi Başkan Clinton'un suçlandırılmasına karar vermiştir. Başkanın Senato önündeki yargılaması 7 Ocak 1999'da başlamış, Başkan 50 evet, 50 hayır oyu ile beraat etmiştir (Mahkûmiyet için 2/3 çoğunluk gerekiyordu).
Özetle Amerika Birleşik Devletlerinde bugüne kadar Impeachment yöntemiyle görevden alınmış bir Başkan yoktur.

