IV. Andronikos Paleologos

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
IV. Andronikos Palaiologos (Ανδρόνικος Δ' Παλαιολόγος)
Bizans İmparatoru
Hüküm süresi 1376 – 1379
Önce gelen V. Yannis Palaiologos
Sonra gelen V. Yannis Palaiologos
Tam adı Andronikos IV Paleologos
Doğum tarihi 2 Nisan, 1348
Doğum yeri Konstantinopolis
Ölüm tarihi 28 Haziran, 1385
Ölüm yeri Konstantinopolis
Bulgar Keratsa
Hanedan Palaiologos Hanedanı
Babası V. Yannis Palaiologos
Annesi Helena Kantakuzene
Çocukları VII. Yannis Palaiologos

IV. Andronikos Palaiologos (Yunanca: Ανδρόνικος Δ' Παλαιολόγος, Andronikos IV Paleologos). do. 2 Nisan, 1348 – öl. 28 Haziran, 1385. 1376 ile 1379 yillari arasinda Bizans imparatoru.

Yaşamı[değiştir | kaynağı değiştir]

IV Andronikos Palaiologos Bizans İmparatoru olup V. Yannis Palaiologos ve Helena Kantakuzene'nin oğludur. Büyükbabası Bizans İmparatoru VI. Yannis Kantakuzenos ve anneannesi İrene Asanina'dır

IV. Andronikos 1350li yılların başında babası V. Yannis Palaiologis tarafından ortak imparator seçildi ve bu ünvanla babasının sadık bir varisi olarak hareket etti. 1366de babası kıdemli imparator V. Yannis Avrupa'da mütteffik aramak üzere oğulları Manuel ve Mikhail ile Macaristan'a gidip oradan dönerken Bulgarlara esir düşmesi ve Savoy'lu Amadeus tarafından kurtarılması mecaralarını geçirirken, IV. Andronikos Konstantinopolis'te taht naipliği yaptı. Yine 1369da babası V. Yannis İtalya'ya gittiğinde IV. Andronikos'u Konstantinopolis'te taht naibi olarak olarak bırakmıştı.

Bu seyahatinin son kısmında Mayıs 1370de Venedik'e geçen V. Yannis burada Venedik'lilerden para ve askeri yardımı ve daha önce Venedik'e rehine bırakılmış olan Bizans Kırallık taçını ve mücehveratını geri almak istedi. Bunlar karşılığında onlara Çanakkale Boğazı ağzında bulunan Bozcaada (Tenedos)'yi bırakabileceğini önerdi. Venedik Dükü bunu kabul edeceğini bildirdi. Fakat bu kadar değerli bir stratejik adanın Venedik eline düşmesi Cenevizlilerin Ege ve Marmara'daki ticaret ve imtiyazlarına aksi tesir yapacağını bilerek Cenevizliler Konstantinopolis'te taht naibi olan IV. Andronikos'u inandırdılar. Cenevizlilere dayanarak IV. Andronikos hiçbir halikarda Bozcada'yi (Tenedos'i) Venediklilere vermeyeceğini açıkladı. Böylece yeterli fon bulamayıp Venediklilerin borç geri ödeme isteklerini karşılayamayan V. Yannis'in şehirden ayrılması yasak edildi. V. Yannis böylece Venedik'te sanki tutuklu olarak kaldı. Bu sefer, V. Yannis, taht naibi olan oğlu IV. Andronikos'a bütün Ortodoks kilisesi arazilerini ve diğer servetlerin satarak Venedik'e olan borcu ödeyebilecek bir meblağı bulup göndermesini istedi. Ama IV. Andronikos bu öneriyi gayet gayri dinsel bulup uygulamadı.

V. Yannis ancak ikinci oğlu Manuel'in gayretleri ile Balkanlardan topladığı altın ve kıymetli değerleri kışın Balkanları gecip Adriyatik'te Vendiklilere teslim etmesi sonucunda Venedik'ten ayrılıp Konstantinoplis'e geri dönebildi.

1373de Andronikos müttefiği olan Osmanlı şehzadesi Savcı Bey ile birlikte babaları V. Yannis ve I. Murad aleyhine bir birleşik isyan çıkardılar. Her iki isyan da başarısız kaldi. I. Murad oğlunun gözlerine kızgın mil çektirerek kör ettirdi ve V. Yannisden de kendi oğluna aynı cezayı uygulamasını istedi. Fakat, daha insaflı olan V. Yannis oğlu Andronikos'un sadece tek gözünü kör ettirdi.

Temmuz 1376da Cenova Cumhuriyeti yardımı ile 'Andronikos hapishaneden kaçmayı başardi. Hemen II. Murad'a sığındı ve onun yardıma karşılık Geliboluyu Osmanlılara geri vermeyi kabul eden bir anlaşma imzaladı. Gelibolu Osmanlıların eline geçen ve Avrupada ilk Osmanlı yerleşkesi idi; ama Cenevizli Savoy Dükü VI. Amedeus on yıl önce tekrar eline geçirmiş ve Bizans'a vermişti. Andronikos I. Murad'ın sağladığı süvari ve piyade birlikleri ile Konstantinopolis'i kontrolu altına almayı başardı. Burada bulunan imparator VI. Yannis ile oğlu Manuel yakalandı ve hapse atıldılar. Böylece IV. Andrinakos tek imparator oldu. Fakat IV. Andronikos tahtta fazla kalamadı.

Bu sefer Venedik Cumhuriyeti IV.Andronikos'un tek imparator olmasına karşı geldi. Özellikle dış işlerinde Andronikos'un Ceneviz Cumhuriyeti'ni kayırdığı açıkca görünmekteydi. Bu politikanın en göze batanı 1377 de Bozcaada'nın Cenevizlilere vermesi oldu. Adanın Bizans valisi bunu kabul etmedi ve isyan ederek adanın egemenliğini Venediklilere teslim etti. 1377de IV. Andronikos genç yaşta olan oğlu VII. Yannis'i ortak imparator yaptı ve tac giydirtti.

1379da Yannis ve Manuel Sultan Murad'a kaçıp sığınmışlardı. I. Murad veVenedik Cumhuriyeti birlikte hareket ederek o yılın sonunda Andronikos'u Bizans tahtından atmayı başardılar. Venedikliler V. Yannis'i kıdemli imparator ve II. Manuel'i de ortak imparator olarak tahta geçirdiler. Andronikos Genvizlilere ait olan Galata'ya kacmayi basardi ve orada 1381e kadar yaşadı. 1381de daha önce V. Yannis'e ihanet etmesi affedildi ve tekrar ortak imparator olarak atandı.

IV. Andronikos'a bu ünvanı ile birlikte şahsi idare bölgesi olarak Silivri (Selimbria) tahsis edildi. Fakat IV. Andronikos 1385de babasından önce öldü ve böylece sonradan hiç kıdemli imparator olarak saltanat yapamadı.

Ailesi[değiştir | kaynağı değiştir]

IV. Andronikos IV Palaiologos'un karısı Bulgar Keratsa olup Bulgar Çarı İvan Alexander ile ikinci karısı Sarah-Theodora'nin kızıydı. IV. Andranikos'us birkaç çocuğu olduğu bilinmektedir. Bunlardan ismi bilinen şudur:

  1. VII. Yannis Palaiologos: 1376 - 1408 arasi Ortak imparator ve 1390de İmparator olmuştur.

Dış kaynaklar[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Ostrogorsky, Georg (çev. Fikret Işıltan), (1999 5.baskı) Bizans Devleti Tarihi, Ankara:Türkiye Tarih Kurumu ISBN 975-16-0348-X (Orijinal 1.baskı:1940)
  • Gregory, Timothy E. (çev. Esra Ermert), (2008), Bizans Tarihi, İstanbul:Yapı Kredi Yayınları ISBN 978-975-08-1507-2
  • Norwich, John Julius, (1991) Byzantium: The Decline and Fall, Londra:Penguin ISBN 0-14-011447-5, say.156-182 (İngilizce)
  • "Andronikos IV Palaiologos" maddesi Kazhdan, Alexander (ed) (1991) The Oxford Dictionary of Byzantium - 3 Cilt New York: Oxford University Press . ISBN 0-19-504652-8 (İngilizce)
Resmî unvanlar
Önce gelen:
V. Yannis Palaiologos
Bizans İmparatoru
1376 – 1379
Sonra gelen:
V. Yannis Palaiologos