ISU Puanlama Sistemi

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara

ISU Puanlama Sistemi (ayrıca Code of Points (CoP) veya New Judging System (NJS) olarak da bilinir), 2004'den bu yana artistik buz pateni yarışmalarında (kadınlar, erkekler, çiftler, buz dansı ve senkronize buz pateni) kullanılan puanlama sistemidir. International Skating Union (ISU) tarafından tasarlanmıştır.

2004'den önce bu sporda 6.0 sistemi kullanılıyordu.

Teknik detaylar[değiştir | kaynağı değiştir]

Teknik panel[değiştir | kaynağı değiştir]

Yeni sistemde teknik puanlar her teknik eleman için ayrı ayrı puanlanır. Her eleman öncelikle technical specialist (teknik hakem) tarafından incelenir ve bu hakem elemanın temel değerini belirler. Diğer 12 hakem (Bu hakemlerin sayısı daha sonra 9'a indirilmiştir.) ise hareketin temel değerine eklenmek üzere GOE (grade of execution) olarak bilinen uygulama puanını verir. Bu teknik hakem tarafından belirlenen hareketin ne derece iyi gösterildiğini belirler. Bu hakemler -3 ve +3 arasında hareketi puanlar. Bu hakemler arasından rastgele 3 tanesi çıkarılır. Ardından en yüksek ve en düşük puanlar çıkarılır. Geri kalan 7 hakemin puanı GOE'yi belirler. Hareketin temel değeri ve verilen GOE hareketten alınan puanı oluşturur. Düşme, kaldırışların belirlenen kurallara uymaması, çok uzun süre yapılması vb. durumlarda ceza puanları (deductions) uygulanır.

Elemanlar[değiştir | kaynağı değiştir]

Programlarda hangi elemanların olacağı ve kaç elemanın yapılacağı yarışmaya ve yarışmanın yapılacağı seviyeye (büyükler, gençler) göre değişir. Büyükler düzeyinde uluslararası yarışmalarda çiftler ve teklerde 8 değişik teknik eleman vardır. Bu sekiz eleman tekler düzeyinde yarışan patenciler için ISU 310 numaralı kuralında belirtilir. Bütün patenciler kısa programda bir kombinasyon atlayışı, iki solo atlayış, üç dönüş ve iki adım dizisi göstermelidir. Çiftlerde kısa programda ise iki kaldırış, bir yan yana atlayış, bir fırlatmalı atlayış, bir yan yana dönüş, bir birlikte dönüş, bir adım dizisi ve bir ölüm spirali olmalıdır. (ISU rule 313).

Büyükler düzeyinde serbest programda çiftlerde 14 teknik eleman, erkeklerde 13 eleman, ve kadınlarda 12 eleman vardır. Bu elemanların detayları ISU rules 520 ve 521 (2008 version) verilir. Bunlar Çiftler kategorisinde 4 kaldırış, 4 atlayış, (fırlatmalı ve yan yana) 3 dönüş (1 ölüm spirali), 1 adım dizisi ve 1 spiral dizisidir. Erkekler 8 atlayış, 3 dönüş, ve 2 adım dizisi yapar. Kadınlar ise 7 atlayış, 3 dönüş, 1 adım dizisi ve 1 spiral dizisi gösterir.

Protokol detayları[değiştir | kaynağı değiştir]

Her yarışmanın ardından protocol adı altında ISU hakemlerin puanlamalarını yayınlar.

Eğer patenci göstermesi gereken teknik elemanı yapılması gereken sayıdan daha fazla sayıda yapmışsa bu eleman protokolde belirtilir. Ancak hakemlerin puanlaması ne olursa olsun teknik hakem hareketin temel değeri ve kaliteyi belirleyen GOE (grade of execution) 0 olarak gösterir, patenci bu elemandan puan alamaz. Atlayışlar eğer programın ikinci yarısında uygulanmışsa x işareti ile gösterilir. (Bu atlayışlar 0.1 daha fazla puan getirir.) Eğer bir atlayış yanlış kenardan yapılmışsa (örneğin lutz atlayışına iç kenardan çıkılması), protokolde bu atlayışın yanına e işareti konur ve bu atlayışın gösteriminden, kalitesinden alınan puan negatif olur. Eğer atlayışın çıkışı tam olarak yanlış kenardan değilse ! işareti ile gösterilir ve alınacak GOE'yi değerlendirmek hakemlere bırakılır.[1]

Atlayış kombinasyonları tek elemanmış gibi puanlanır ve temel değer yapılan iki atlayışın temel değerleri toplamıdır. (3F+3T atlayışı 3F=5.5 VE 3T=4.00 toplamı olan 9.5 puana eşittir.) Bunun yanında bazı kombinasyonlarda araya adım konulduğunda "sequence" olarak isimlendirilir ve bu durumda kombine atlayışın temel değeri için her atlayıştan 0.8 puan indirilir. (2009 Dünya şampiyonasında serbest programı 1. bitiren çift Aliona Savchenko / Robin Szolkowy'nin ilk atlayışı 3T+3T+SEQ şeklinde yapılmış ve sporcular temel değer üzerinden 6.00 puan almıştır.[2]) Atlayışların temel değerleri; dörtlü toe loop (9), üçlü Axel (7.5), üçlü Lutz (6), üçlü flip (5.5), üçlü loop (5), üçlü Salchow (4.5), üçlü toe loop (4) ve ikili Axel (3.5).

Kısaltmalar[değiştir | kaynağı değiştir]

Tüm elemanlar protokollerde kısaltmalar ile gösterilir. [3][4]

Abbreviation Full name
Atlayışlar
T Toe loop atlayışı
A Axel atlayışı
S Salchow atlayışı
Lo Loop atlayışı
F Flip atlayışı
Lz Lutz atlayışı
Fırlatmalı atlayışlar
TTh Fırlatmalı (Throw) toe loop
STh Fırlatmalı (Throw) salchow
LoTh Fırlatmalı (Throw) loop
FTh Fırlatmalı (Throw) flip/lutz
ATh Fırlatmalı (Throw) axel
Dönüşler
USp Ayakta dönüş
LSp Layback dönüşü
CSp Camel dönüşü
SSp Oturarak dönüş
FUSp Flying upright spin
FLSp Flying layback spin
FCSp Flying camel spin
FSSp Flying sit spin
CUSp Ayak değiştirmeli ayakta dönüş
CLSp Ayak değiştirmeli layback dönüşü
CCSp Ayak değiştirmeli camel dönüşü
CSSp Ayak değiştirmeli oturarak dönüş
CoSp Kombine dönüş
CCoSp Ayak değiştirmeli kombine dönüş
PSp Çiftlerde dönüş
PCoSp Çiftlerde kombine dönüş
Adım dizileri
SlSt Düz çizgide adım dizisi (Straight line step sequence)
CiSt Circular step sequence
SeSt S şeklinde yılansı adım dizisi (Serpentine step sequence)
MiSt Midline in hold step sequence
DiSt Diagonal in hold step sequence
NtMiSt Dokunmadan yapılan adım dizileri
NtMiTw Not Touching Midline Sequential Twizzles
Spiral dizileri
SpSq Spiral sequence of any pattern
Çiftlerde kaldırışlar
1Li Group one lift
2Li Group two lift
3Li Group three lift
4Li Group four lift
5TLi Group five toe lasso lift
5SLi Group five step in lasso lift
5RLi Group five reverse lasso lift
5ALi Group five axel lasso lift
TTw Toeloop twist lift
LzTw Lutz/Flip twist lift
ATw Axel twist lift
Buz dansında kaldırışlar
StaLi Stationary lift
SlLi Straight line lift
CuLi Curve lift
RoLi Rotational lift
SeLi Serpentine lift
RRoLi Reverse rotational lift
Ölüm spiralleri
FiDs Forward inside death spiral
BiDs Backward inside death spiral
FoDs Forward outside death spiral
BoDs Backward outside death spiral
Dans elemanları
STw Senkronize twizzlelar

Hareketin zorluk derecesi kısaltmanın ardından gösterilen bir sayı ile belirtilir. (Zorluk derecesi 1 ve 4 arasında değişir) Örneğin SlSt4 kısaltmasının anlamı 4. zorluk seviyesinde yapılmış bir düz çizgide adım dizisi olmasıdır. Atlayışlarda temel olan havada yapılan dönüş sayısıdır. Örneğin 3A (üçlü axel) havada 3 tur dönüldüğü anlamına gelir.

Program Puanları[değiştir | kaynağı değiştir]

Daha önce kullanılan program puanları bu sistemde 5 ayrı ana kategoriye ayrılır. Bunlar (1) skating skills (SS), (2) transitions (TR), (3) performance/execution (PE), (4) choreography (CH) ve (5) interpretation (IN) olarak sıralanır.

  • Skating skills, patencinin kayma tekniğini ve yeteneğini gösterdiği bir alandır.
  • Transitions programın içindeki teknik elemanları birbirine bağlayan geçiş elemanlarının değerlendirildiği bir kategoridir.
  • Performance/Execution sporcunun gösterdiği performansı ve sunumu belirler.
  • Choreography programın koreografisinin değerlendirildiği alandır.
  • İnterpretation performans ve sunumdan farklı olan paatencinin programı ne derece anlattığını gösteren puandır.

Her kategori için hakemlerin neleri göz önüne alarak değerlendirme yaptığı ISU'nun 322.2 kuralında açıklanmaktadır. Bu her kategori 0'dan 10'a kadar 0.25'lik aralıklarla değerlendirilmektedir. Bu puanlar programa (kısa-serbest) ve düzeyine göre değişik bir sayı ile çarpılarak program puanını oluşturmaktadır.

Büyüklerde kadınlar ve çiftler için bu sayı kısa programda 0.8, serbest programda ise 1.6'dır. For senior men, the factor is 1 for the short program and 2 for the long program. The factors are set so that the total score from the artistic marks will be about equal to the total score from technical marks. Senior men tend to have higher element scores than ladies because they have more jumping passes and attempt higher valued jumps, so their program components are factored higher to reflect the difference.

Dünya rekorları[değiştir | kaynağı değiştir]

Erkekler[değiştir | kaynağı değiştir]

Program Sporcu Puan Yarışma
Kısa program Japonya Yuzuru Hanyu 101.45 2014 Kış Olimpiyatları
Serbest program Kanada Patrick Chan 196.75 2013 Trophée Eric Bompard
Genel toplam Kanada Patrick Chan 295.27 2013 Trophée Eric Bompard

Kadınlar[değiştir | kaynağı değiştir]

Program Sporcu Puan Yarışma
Kısa Program Güney Kore Kim Yu-Na 78.50 2010 Kış Olimpiyatları
Serbest program Güney Kore Kim Yu-Na 150.06 2010 Kış Olimpiyatları
Genel toplam Güney Kore Kim Yu-Na 228.56 2010 Kış Olimpiyatları

Çiftler[değiştir | kaynağı değiştir]

Program Sporcu Puan Yarışma
Kısa program Rusya Tatiana Volosozhar / Maxim Trankov 84.17 2014 Kış Olimpiyatları
Serbest program Rusya Tatiana Volosozhar / Maxim Trankov 154.66 2013 Skate America
Genel toplam Rusya Tatiana Volosozhar / Maxim Trankov 237.71 2013 Skate America

Buz dansı[değiştir | kaynağı değiştir]

Program Sporcu Puan Yarışma
Zorunlu dans Rusya Tatiana Navka / Roman Kostomarov 45.97 2005 Dünya Şampiyonası
Orijinal dans Kanada Tessa Virtue / Scott Moir 70.27 2010 Dünya Şampiyonası
Serbest dans Rusya Tatiana Navka / Roman Kostomarov 117.14 2003 Cup of Russia
Genel toplam Rusya Tatiana Navka / Roman Kostomarov 227.81 2005 Dünya Şampiyonası
2010-2011 sezonu sonrası
Kısa dans Amerika Birleşik Devletleri Meryl Davis / Charlie White 77.66 2013-14 Grand Prix Final
Serbest dans Amerika Birleşik Devletleri Meryl Davis / Charlie White 114.34 2014 Kış Olimpiyatları
Genel toplam Amerika Birleşik Devletleri Meryl Davis / Charlie White 191.35 2013-14 Grand Prix Final

Synchronized[değiştir | kaynağı değiştir]

Component Skater Score Event
Short Program Finlandiya Team Unique 82.36 2009 World Synchronized Skating Championships
Free Skating İsveç Team Surprise 144.70 2007 World Synchronized Skating Championships
Combined Total Kanada Nexxice 223.58 2009 World Synchronized Skating Championships

Kaynaklar[değiştir | kaynağı değiştir]

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]