IPv6 Yayılımı
Bu makale, IPv6’nın tüm dünyada yayılımı ile ilgili genel bir bilgi vermek açısından hazırlanmıştır.
IPv6 Forum’un temelleri, dünya çapında yayılımı sağlaması hedefiyle Şubat 1999’da IETF Deployment WG tarafından atılmıştır. Bu ise yerel ve bölgesel IPv6 Task Forces(Görev Gücü)’in oluşumu sonucunu doğurmuştur. Büyüyen IPv6 routing tablolarının bir genel görünümü SixXS Ghost Route Hunter aracı ile sağlanabilir. Bu araç, tahsis edilmiş tüm IPv6 öneklerinin(prefix) bir listesini sunup, bunlardan Internet en:BGP tablolarında anons edilenlerini renklerle işaretler. Bir önek işaretlendiğinde, bu en:ISP’nin en azından önekleri sebebiyle paketleri kabul edebileceği anlamına gelir.
IPv6’nın şu anki ağ altyapısıyla olan entegrasyonu, bazı diğer kaynaklarla da görüntülenebilir. Örneğin:
- Regional Internet Registries IPv6 Prefix Allocation[1] (Bölgesel Internet kayıtları IPv6 önek tahsisi)
- IPv6 Transit Servisler[2]
- Japonya ISP IPv6 servisleri[3]
Birleşik devletler Adalet Bakanlığı baş mimarı Kshemendra Paul’a göre Asya çok büyük miktarda adres talebinde bulunuyor
ve bu da Asya’yı IPv6’nın en güçlü koruyucularından biri haline getiriyor.
Aralık 2008’de, Standarts Track protokol olarak 10’uncu yıldönümü kutlamalarının yapılmasına rağmen IPv6, dünya çaplı yayılımı açısından henüz “ilk oluşum” safhasındaydı.Son dönemde yapılan çalışmalar, IPv6’nın hala dünya çapında herhangi bir ülkede ağ trafiğinin %1 inden azına nüfuz ettiğini gösteriyor[4]. Şu anda Rusya(%0.76), Fransa(%0.65), Ukrayna (%0.64), Norveç (%0.49), ve ABD(%0.45) başı çeken ülkeler. Aysa’nın mutlak yayılım miktarı olarak başı çekmesine karşın göreceli oranı, belirtilen ülkelerden daha düşük kalıyor(ör: Çin %0.24). IPv6 ticari, iş ve ev ortamlarında kullanılan tüm temel işletim sistemlerinde gerçekleştirilmiş durumdadır.
Google çalışmasına göre Mac OS, %2.44 ile başı çekerken, bunu %0.93’lük oranla Linux ve %0.32’lik oranla Vista takip ediyor.[5]
Konu başlıkları |
[değiştir] Devlet teşvikleri
Devletler, yeni ürünlerinde gittikçe IPv6 desteğine daha çok itiyaç duyar hale gelmeye başlıyor. Örneğin A.B.D.’de 2005 yılında tüm federal ajansların ağ altyapısının 30 Haziran 2008 tarihine kadar IPv6’ya geçmesi gerektiği belirtilmiştir. (Bu tarihten önce tüm geçiş işlemi tamamlandı.) Çin Halk Cumhuriyeti de Çin Gelecek Kuşak İnternet (en:CNGI) adıyla anılan 5 yıllık bir IPv6’ya geçiş aşaması projesini başlatmıştır. Resmi devlet kararları, özel sektörü teşvik edici, hatta diğer devletleri de IPv6’ya geçirmek için yönlendirici olmalıdır.
[değiştir] ABD
- ESnet, ilk IPv6 deneylerinin başlamasında büyük pay sahibi olmuştur. Müşterilerine mümkün olduğunca kusursuz bir şekilde IPv6 integrasyonu sağlamaktadır.
- Hurricane Electric, en:IPv4 ile IPv6 arasında tünelleme kullanarak, kullanıcılarına hizmet vermektedir.
- Sonic.net (California en:ISP), kısmi IPv6 desteği sunmaktadır.
[değiştir] Almanya
- Bölgesel dağıtıcı ve internet servis sağlayıcı(en:ISP) olan en:M-Net, müşterilerine IPv6 en:PoP(Point of Presence) sunmaktadır.
- 6WIN, müşterilerinin IPv6 ile internete bağlanmaları için gerekli altyapı ağını ve desteğini sunmaktadır. Almanya’da en:MWN(The Munich Scientific Network) gibi birçok sistematik ağ bu ağa dahil olmuştur.
[değiştir] Avustralya
- AARNet yeni tamamlanmış bir ağ olup, metropolit akademik ve araştırmacı müşterileri, Birleşik Devletler, Asya ve Avrupa’nın temel en:ISP’leri ile birbirine yüksek hızda bağlar. Tasarımın temel amaçlarından biri, IPv4 ve IPv6 protokollerine eşit olarak destek vermesidir. Aynı zamanda multicast routing ve en:Jumbo frames’i de destekler.
- IPv6 Now Pty Ltd, 30 Nisan 2008’de Avustralya’da ilk ticari sınıfı IPv6 tünel kırıcıyı(en:tunnel broker) sundu. Yine Haziran 2008’de IPv6Now, ilk “çift yönlü (IPv4 ve IPv6) web hizmet servisi” duyuruldu.
- en:Internode, IPv6 bağlantısı edinmek için oluşturulan Avustralya’daki ilk ticari ISP olup, şu anda müşterilere IPv6 desteğini sağlamaktadır[6]. Müşteriler için geçerlilik, resmi olarak en:Whirlpoola 18 Haziran 2008’de duyurulmuştur.
- Victoria Eyalet Hükümeti IPv6 test ağını kurup, kendi IPv6 üretimlerini değerlendirmek için 350.000$ ayırmışlardır.
[değiştir] Çin
- en:CNGI (China Next Generation Internet) projesi IPv6’yı en erken kabulu ile internet gelşiminde önemli bir konum elde etmek amacıyla Çin Hükümeti tarafından başlatılan beş yıllık bir projedir.
[değiştir] 2008 Olimpiyat Oyunları'nda IPv6
- Çin, Beijing 2008 Yaz Olimpiyatları Oyunlarında CNGI projesinin IPv6 altyapısını gösterdi. Beijing 2008’de Tsinghua Üniversitesi[7], en:CERNET, en:BOCOG Teknoloji Departmanı ve en:Sohu.com dan gelen yetkililer IPv6 alanının piyasaya sürülmesine tanık oldular.
- 2008 olimpiyat oyunlarının web sitesi IPv6 tabanlı yayınlandı (http://ipv6.beijing2008.cn/English IP adresleri: 2001:252:0:1::2008:6 ve 2001:252:0:1::2008:8). Aynı zamanda 2008 olimpiyatlarının tüm ağ işleri IPv6 kullanıarak yönetildi.
[değiştir] Fransa
- Fransız ulusal akademik ağı (en:Renater), üyelerine IPv6 bağlanılabilrliği içeren multicast yayın desteği sağlamaktadır.
- en:Free (önemli bir Fransız ISP), 2007 yılının sonlarına doğru IPv6 kullanmaya başladı.
- Nerim ISP, Mart 2003 tarihinden itibaren kullanıcılarına IPv6 desteğini sunmaktadır.
- en:OHV, IPv6 geçişini tamamladı.
- FDN ISP, Kasım 2008 tarihinden itibaren IPv6 desteği sağlamaktadır.
[değiştir] Hindistan
- Sify Teknoloji Ltd. (özel bir ISP) 2005 yılında IPv6 kullanmaya başlamıştır. [8]
- Sify, müşterisi olan kuruluşlara “dual-stack” ağı ile ipv6 yayın hizmeti sunmaktadır.
- Sify aynı zamanda 6Choice (Hindistan-Avrupa işbirliği ile ipv6 yayılımını geliştirme projesi) projesinin sponsor kuruluşlarından biridir.[9]
[değiştir] Hollanda
- SURFnet (Hollanda Akademik Ağı geliştiricisi) 1997 yılında IPv6’dan IPv4’e tüneller kullanmaya başladı. Halihazırda altyapısı tamamen en:dual-stack ağı olmakla beraber, kullanıcılarına IPv4 ve IPv6 desteği sunmaktadır.
- XS4All (önemli bir Hollandalı ISP), 2002 yılında IPv6 uyumlu genişbantlı ağ desteğini sunan ilk Hollanda şirketidir. Fakat bu ağ deneysel amaçlı olduğu için hizmet dışı bırakıldı. Günümüzde sadece IPv6 ile hizmet vermektedir.
- BIT BV (Business-orientated Internet Provider) 2004 yılından itibaren tüm kullanıcılarına IPv6 desteği sunmaktadır.
- SixXS, 2000 yılından beri kullanıcılarına tünellemede IPv6 desteği sunar. Ayrıca IPv6’nın dünya çapında yayılımı için çeşitli projelere destek vermektedir.
[değiştir] Türkiye
- 2004 yılı başında, ULAKNET IPv6 adres aralığı kullanılarak, araştırma kurumları ve üniversitelere talepleri doğrultusunda IPv6 adresleri dağıtılmaya başlanmıştır.ULAKNET omurgası 2003 yılından itibaren IPv6 destekli olarak hizmet vermektedir ve global IPv6 omurgasına doğrudan bağlıdır.[10]
- ULAKBİM, Çanakkale 18 Mart Üniversitesi ve Gazi Üniversitesi işbirliği ile TÜBİTAK KAMAG projeleri arasında yer alan “Ulusal IPv6 Protokol Altyapısı Tasarımı ve Geçişi Projesi” Şubat 2009’da başlatıldı.
Bu projede; Türkiye’de IPv6’ya geçiş aşamalarının planlanarak IPv6’ya geçiş takvimi oluşturulmasının yanı sıra; geçiş maliyetinin analizinin yapılması, geçiş sürecinde ve sonrasında oluşabilecek güvenlik sorunlarının araştırılması, ileri düzey IPv6 servislerin uygulanabilirliğinin test edilerek ulusal teknolojik bilgi boşluğunun doldurulması hedeflenmektedir.[11]
IPv6 destekli ULAKNET uçlarının oluşturduğu ULAK6NET ağında uçların IPv6 destekeleme seviyelerine göre derecelendirilmektedir.[12]
Seviyelendirme
- IPv6 adresi almak
- Ana yönlendiricisinde IPv6 yönlendirme ayarlarını yapmak.
- Güvenlik duvarını IPv6 destekler hale getirmek.
- İç Alan ağında sunucularda en az 3 adet deneme servisleri vermek (dns,ftp vb.)
- www,smtp,dns,ftp servislerini IPv6'dan hizmet verir hale getirmek.
- IPv6 istatistiklerini ayrı olarak web sayfasında yayınlamak
- Gerçek ortamda Yerel alan ağında kullanılan en az 10 adet bilgisayarı IPv6 kullanır hale getirmek
- En az bir bölümü IPv6 destkler hale getirmek (fizik, kimya, sosyoloji vb.)
Üniversiteler ve ULAK6NET Katkı Seviyeleri
- Celal Bayar Üniversitesi Seviye 8
- Çanakkale 18 Mart Üniversitesi Seviye 8
- Marmara Üniversitesi Seviye 8
- Orta Doğu Teknik Üniversitesi Seviye 8
- Pamukkale Üniversitesi Seviye 8
- Zonguldak Karaelmas Üniversitesi Seviye 8
- Muğla Üniversitesi Seviye 8
- Namık Kemal Üniversitesi Seviye 8
- Uşak Üniversitesi Seviye 8
- Süleyman Demirel Üniversitesi Seviye 7
- Artvin Çoruh Üniversitesi Seviye 6
- Sakarya Üniversitesi Seviye 5
- Gazi Üniversitesi Seviye 4
- Trakya Üniversitesi Seviye 4
- İstanbul Teknik Üniversitesi Seviye 3
- Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Seviye 3
- Ondokuz Mayıs Üniversitesi Seviye 3
- Doğu Akdeniz Üniversitesi Seviye 3
- Atatürk Üniversitesi Seviye 3
- Gebze Yüksek Teknoloji Enstitüsü (GYTE) Seviye 3
- Ege Üniversitesi Seviye 2
- Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Seviye 2
- Şırnak Üniversitesi Seviye 2
- Boğaziçi Üniversitesi Seviye 2
- Ondokuz Mayıs Üniversitesi Seviye 2
- Adnan Menderes Üniversitesi Seviye 2
- Hitit Üniversitesi Seviye 2
- Kara Harp Okulu Seviye 2
- Ankara Üniversitesi Seviye 2
- Kastamonu Üniversitesi Seviye 2
- Ordu Üniversitesi Seviye 2
- Bilkent Üniversitesi Seviye 2
- Nevşehir Üniversitesi Seviye 2
- Batman Üniversitesi Seviye 2
- Erciyes Üniversitesi Seviye 2
- Gümüşhane Üniversitesi Seviye 2
- Bilecik Üniversitesi Seviye 2
- Çukurova Üniversitesi Seviye 1
- Sabancı Üniversitesi Seviye 1
- Bahçeşehir Üniversitesi Seviye 1
- Selçuk Üniversitesi Seviye 1
- Uludağ Üniversitesi Seviye 1
- Abant İzzet Baysal Üniversitesi Seviye 1
- Yıldız Teknik Üniversitesi Seviye 1
- Gaziantep Üniversitesi Seviye 1
- Ufuk Üniversitesi Seviye 1
- TÜBİTAK Başkanlık Seviye 1
- Aksaray Üniversitesi Seviye 1
- Başkent Üniversitesi Seviye 1
- Çankaya Üniversitesi Seviye 1
- Konya Selçuk Üniversitesi Seviye 1
- Düzce Üniversitesi Seviye 1
- Niğde Üniversitesi Seviye 1
- TÜBİTAK Uzay Seviye 1
- Çankırı Karatekin Üniversitesi Seviye 1
- Niğde Üniversitesi Seviye 1
- Karadeniz Üniversitesi Seviye 1
- Hacettepe Üniversitesi Seviye 1
- Karadeniz Teknik Üniversitesi Seviye 1
- Giresun Üniversitesi Seviye 1
- Kilis 7 Aralık Üniversitesi Seviye 1
[değiştir] Kaynaklar
- ^ IPv6 prefix allocation
- ^ IPv6 transit
- ^ IPv6 services in Japan
- ^ Global IPv6 Statistics - Measuring the current state of IPv6 for ordinary users, Lorenzo Colitti (Google), RIPE 57 (Dubai, Oct 2008)
- ^ Google: more Macs mean higher IPv6 usage in US
- ^ Internode and IPv6
- ^ Thisingua University
- ^ Sify ipv6 deployment
- ^ 6choice
- ^ ULAKBİM faaliyet raporu
- ^ Ulusal IPv6 Protokol Altyapısı Tasarımı ve Geçişi Projesi
- ^ ULAK6NET
