I. Süleyman'ın yaptığı savaşların listesi

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Kanuni Sultan Süleyman 1520 yılından 1566 yılına kadar Osmanlı İmparatorluğu'nu 46 yıl yönetti.[1] İmparatorluğu Viyana kapılarından Arabistan çöllerine dek uzanıyordu.[1]

Kanuni Sultan Süleyman'ın seferleri[2]

I. Süleyman Batı Dünyası'nda "Muhteşem Süleyman" ve Doğu Dünyası'nda "Kanuni" ünvanıyla anıldı (Sebebi yeni kanunlar hazırlatıp, reformlar yaptığı için) I. Süleyman 25 yaşında babası Yavuz Sultan Selim'in ölümü üzerine 1520'de padişah oldu. Döneminde askeri seferler çok oldu. [3]Vezirleri ve kaptanları ile 13 büyük sefer açtı.[4][5] At üzerinde seferleri 10 yıl 3 ay kadar süre bizzat yönetti.[6] İlk sekiz seferini batıya doğru yaptı.[4] diğer beş seferinde doğu ağırlıklıydı. Batı ağırlıklı seferlerinde[7] Macaristan ile 1521'de II. Mehmet'in alamadığı Belgrad'ı, ve 1526'da Mohaç Savaşı ile II. Layoş'u öldürdü.[7] Ama Macaristan 1541 yılında tamamen fethedildi. 1529 yılında Viyana'yı kuşattı ama alamadı. 1529'dan 1534'e kadar yaptığı birçok savaşta büyük zaferler elde etti.[8]1534 yılında Safevilerden Bağdat ve Tebriz'i aldı. [6] Kendisinin başında bulunmadığı birlikler ve denizciler Kuzey Afrika'dan Akdeniz'e Cezayir'den Kızıl Deniz'e ve hatta Hindistan'a kadar sefer düzenlediler.[9] 1566 yılında I. Süleyman son büyük seferine çıktı.[10] 72 yaşında olmasına rağmen orduları bizzat kendisi yönetti.[10] 1 Mayıs 1566'da ordusu ile İstanbul'dan ayrıldı.[10] Viyana'yı ele geçirmek istemişse de Zigetvar Beyi'nin isyanı üzerine oraya gitti.[11] Osmanlı Devleti zaferi kazandı ama Sultan Süleyman bu zaferi göremeden öldü.[12]

Osmanlı'nın topraklarını ​​gösteren harita. Selefleri ve halefleri ile karşılaştırıldığında, I. Süleyman'ın yaptığı büyük fetihleri açıkça gözükmekte

Kullanım[değiştir | kaynağı değiştir]


Savaşlar[değiştir | kaynağı değiştir]

Ana madde: I. Süleyman
# Savaş adı[13] tarihi[13] Notlar Resim
1 Belgrad'ın Fethi 01521-5-18 18 Mayıs 1521 –
19 Ekim 1521
Sefer yönü: Filibe–Niş–Belgrad–Semendire[13]
I. Süleyman devrinde kuşatılan Belgrad, Fatih Sultan Mehmed tarafından kuşatılmış başarısız olmuştu.[7] Bu kuşatma sırasında hiçbir yardım alamayan Belgrad, Ağustos 1521 yılında alındı.[14]
Fortress Belgrade.jpg
16. yüzyılda Belgrad
2 Rodos'un Fethi 01522-İfade hatası: Tanınmayan "june" kelimesi-16 16 1522 –
30 January 1523
Campaign path: Kütahya–Denizli–Rhodes–Alaşehir[13]
Rodos'un Fethi, Osmanlı Padişahı I. Süleyman'ın, 1522 yılında bir donanma göndererek Rodos'u topraklarına katmıştır.Rodos'un fethi ile Rodos (Hospaliter) Şövalye Devleti Malta'ya sığınmıştır. Osmanlılar Ege ve Akdeniz'de güvenliği sağlaması kolaylaşmıştır.[14]
OttomanJanissariesAndDefendingKnightsOfStJohnSiegeOfRhodes1522.jpg
Rodos kuşatılırken
3 Mohaç Muharebesi 01526-4-23 23 Nisan 1526 –
13 Kasım 1526
Sefer yönü: Belgrad–Petrovaradin–Eszek–Mohaç–Budin–Segedin–Beç
Mohaç Muharebesi, veya Mohaç Meydan Muharebesi (Macarca: Mohácsi csata), 29 Ağustos 1526'da, Osmanlı İmparatorluğu ve Macaristan Krallığı orduları arasında meydana gelen ve Macaristan'ın büyük bölümünün Osmanlı hakimiyetine girmesiyle sonuçlanan savaştır. Savaş, sayıca üstün Osmanlı ordusunun hafif süvarileri, o zamana kadar Avrupalılar'ın karşılaşmadıkları 300 seyyar top ve etkin tüfek kullanımı sayesinde, Macar ordusunun esas gücü olan ağır süvarilerini kısa sürede kaybetmelerini takiben, ağır bir Macar yenilgisi ile sonuçlanmış, Osmanlılar Macarları hezimete uğratmıştır. Savaş iki saat kadar sürmüştürKaynak hatası: <ref> etiketi için </ref> kapanışı eksik (Bkz: Kaynak gösterme)
Battle of Mohács, Turkish miniature.jpg
Mohaç Savaşı
4 I. Viyana Kuşatması 01529-5-10 10 Mayıs 1529 –
16 Aralık 1529
Sefer yönü: Mohaç–Budin–Komárom–Györ–Viyana[13]
Şarlken ve kardeşi Ferdinand'ı yakalamak için Osmanlıların ilk girişimi Viyana'da 1529 yılında başarısız oldu. Habsburglar Budin ve Macaristan aldı, ama I. Süleyman hızla Budin'de kontrolü ele geçirdi ve sonbahara doğru Viyana kuşatıldı ama başarısızlıkla sonuçlandı. Buna rağmen kuşatma Osmanlı İmparatorluğu'nun gücünü ve Orta Avrupa'da Osmanlı genişlemesinin azami ölçüde doruk sinyalini verdi. John Zápolya'nın ölümüne kadar Osmanlıların bir vasal olarak bundan sonra Macaristan'ı yönetmede çabası da bir başarı olarak görülebilir.[15]
Siegeofvienna1529.jpg
Viyana Kuşatması
5 Alman Seferi 01532-4-25 25 Nisan 1532 –
21 Kasım 1532
Sefer yönü: Eszek–Babócsa–Rum–Styria–Güns (Kőszeg)–Ptuj–Varadin–Pojega[13]
Alman Seferi, 1532-1533 yıllarında Kanuni Sultan Süleyman komutanlığındaki Osmanlı ordularının Alman toprakları üzerine yaptığı seferdir. Osmanlı Devleti; Alman idaresindeki Macar topraklarını almak, Alman gücünü kırmak ve birçok bölge feth etmek için savaş ilan etmişti. Bazı kaynaklara göre hedeflerin arasında Viyana'nın tekrar kuşatılıp fethedilmesi vardı. Bu sefer, Osmanlı Devleti için başarılı olmuştur.[16] [17][17][16][18][19] [17][17][20]
Kőszeg ostromának emléktáblája.jpg
Güns Kalesi
6 Irakeyn Seferi 01534-6-11 11 Haziran 1534 –
8 Ocak 1536
Sefer yönü: Konya–Sivas–Erzurum–Erciş–Tabriz–Sultaniye–Dargazin–Kasr-ı Şirin–Bağdat–Erbil–Zagros–Tebriz–Hoy–Van Gölü–Mardin–Şanlıurfa–Halep–Adana–Konya–Istanbul[13]
Osmanlı Devleti batıda Avrupa devletleriyle savaşırken doğuda; Avrupalılarla birlik yapan Şii Safevi devleti Osmanlı sınırlarını aşarak Sünni halkı rahatsız etmekteydi. Celalileri kullanarak isyan çıkartan Şah Tahmasb'ın bu düşmanca davranışları üzerine Sultan Süleyman harekete geçti.[21] 1 Temmuz 1535'de Tebriz’e gelen Osmanlı Sultanı, devamlı kaçan Şah Tahmasb Safevi’yi takip için İran içerisine girdiyse de karşı çıkan olmadı. Avrupa devletlerinden ve Safevilerden elçi heyetlerini kabul eden, Sultan Süleyman, dönüşünde de dini önem edinen yerleri görerek 8 Ocak 1536'da İstanbul’a geldi.[21]
Matrakçı Nasuh Map of Tabriz.JPG
Matrakçı Nasuh'un Tebriz minyatürü
7 Korfu Seferi 01537-5-17 17 Mayıs 1537 –
22 Kasım 1537
Sefer yönü: Filibe–Üskup–Elbasan–Avlonya–Korfu–Manastir–Selanik[13]
Korfu Seferi, I. Süleyman'ın 1537 yazında Korfu Adasına yaptığı seferdir. Sefer sırasında Korfu adası ve diğer adalar alınmaya çalışılmış, Korfu adası alınamamış Şira, Patmos, Naksos adaları ise Barbaros Hayreddin Paşa tarafından fethedilmiştir.[22][23]
Corfu map 16th century.jpg
16. yüzyılda Korfu
8 Boğdan Seferi 01538-7-09 9 Temmuz 1538 –
27 Kasım 1538
Sefer yönü: Babadağ–Yaş–Suçeva[13]
Osmanlı'ya vergi ödemeyen ve isyan eden Boğdan Voyvodası Petru Rareş üzerine yapılmış bir seferdir.Osmanlı ordusunun harekâtı karşısında Rares, Transilvanya içlerine doğru kaçmaktan başka bir çare bulamamıştı. Osmanlı ordusu ise Yas şehrini yakıp yıktığı gibi 16 Eylül 1538'de Voyvodanın merkezi olan Suceva şehrini de alır. Bu seferin sonunda Osmanlılar, Prut ile Dinyester nehirleri arasında kalan yerleri ellerine geçirmişlerdi. Elde edilen bu yerler, bir sancak haline getirilmişti.Boğdan Seferi Süleyman'ın en kısa süren seferlerinden birisidir.[24] [25][24]
Cetatea de Scaun a Sucevei9.jpg
Suçeva Kalesi
9 Budin Kuşatması 01541-6-20 20 Haziran 1541 –
27 Kasım 1541
Sefer yönü: Budin[13]
İstabur Seferi, I. Süleyman'ın 1541'de Avusturya üzerine yapmış olduğu seferdir. Sefer Osmanlı'nın zaferi ile bitmiştir. Jan Zapolya'nın ölüp yerine oğlu Sigismund'un geçmesini fırsat bilen Ferdinand Budin'i kuşattı. Sonuçta Macaristan'a yeni bir sefer yapılma mecburiyeti doğar. Osmanlı hükümdarı, 1541 senesinin İlkbaharında bizzat kendisi sefere çıkar asıl ordunun yaklaşmakta oldugunu duyan Ferdinand kuvvetleri, bir gece gizlice kaçmak istedilerse de imha edilirler ve ordugahları da Türklerin eline geçer. Başkomutanları Rokendorf Komaran'da öldürülür. Bu savaş esnasında Avusturyalılar, ordugahlarının etrafına hendekler kazıp manialar koydukları ve "Istabur - Tabur" adi verilen istihkâmları yapmışlardı. Sultan Süleyman'ın bu dördüncü Macaristan seferine İstabur Seferi adı verilmiştir. Bu seferle Macaristan doğrudan doğruya Osmanlı topraklarına katıldı

(Türkçe: Erdel)[26]

Budavár ostroma 1541.jpg
Budin Kuşatması
10 Estergon Kuşatması 01543-4-23 23 Nisan 1543 –
16 Kasım 1543
Sefer yönü: Eszek–Siklós–Budin–Estergon–Peşte[13]
Ferdinand, değişik milletlerden oluşan yaklaşık 80.000 kişilik bir ordu toplamıştı. Ferdinand'ın bu büyük hareketini Fransız elçisi vasıtasıyla haber alan Osmanlılar, Budin'e yardim göndermek için derhal hazırlıklara başlarlar. Peşte kuşatmasının duyulması üzerine gerekli hazırlıklarını tamamlayan Sultan Süleyman, 23 Nisan 1543'de İstanbul'dan Macaristan üzerine hareket eder. Bu sırada önden gönderilen Osmanlı kuvvetleri ile hudut beyleri Nana ve Valpo gibi önemli iki kaleyi zapt ettikten sonra Sikloş'u kuşatırlar. Bu sıralarda Ösek'e gelmiş bulunan sultan, Sikloş'un kuşatılmasına yardıma gider. Böylece kale 8 Temmuz 1543'te alınır. Bu arada Peç şehri de teslim olmuştu. Bundan sonra sultan Budin'e gelir. Ardından Estergon üzerine varılır. Böylece şiddetli bir muharebe başlar. Dayanamayacaklarını anlayan kaledekiler, bir heyet göndererek 10 Ağustos 1543'te teslim olurlar. Estergon'un fethi ile sonuçlanan bu seferde Ferdinand'ın elinden eski Macar krallarının merkezi olan Estergon ve Budin'in güney-batısında bazı yerler alınır.[27]
Cannon battery at the Siege of Esztergom 1543.jpg
Estergon Kuşatması
11 Osmanlı-Safevî Savaşı 01548-3-29 29 Mart 1548 –
21 Aralık 1549
Sefer yönü:Tebriz-Van–Muş–Bitlis-Diyarbakır–Ergani–Harput-Elâzığ–Diyarbakır–Urfa–Birecik–Halep–Hama–Humuss–Antakya[13]
Sultan Süleyman , Avusturya seferinde iken Safevi Şahı I. Tahmasb Tebriz, Nahçıvan ve Van'ı ele geçirdi. Ayrıca Şii hakimiyetini de güçlü bir şekilde tesis etmiş, hatta bölgeye "halife" adlı casuslar bile göndermişti. Tahmasb'ın kardeşi Elkas Mirza ise Safevi Devleti tahtına çıkmak istiyordu. İsyan etti, fakat başarılı olamayarak I. Süleyman'a sığındı. Bu gelişmelerden haberdar olan Tahmasb da ordusunu topladı. Tebriz'deki İran Şahı I. Tahmasb padişahın Hoy'a geldiğini öğrenince bütün şehri tahliye ettirir ve kendiside Kazvin'e kaçar. 27 Temmuz 1548 tarihinde padişah zorlanmadan Tebriz'i işgal eder. I. Süleyman şehirde 5 gün kaldıktan sonra Van'a geçer ve kaleyi kuşatır. 25 Ağustosta Van kalesi alınır. 29 Eylülde padişah Diyarbakır'a 25 Kasımda Halep'e geçip kışı burada geçirir. Sultan Süleyman 21 Aralık tarihinde İstanbul'a döndü.[28]
The Rock and Walled City of Van (1893).jpg
Van
12 Nahcivan 01553-8-28 28 Ağustos 1553 –
31 Temmuz 1555
Sefer yönü: Kütahya–Ereğli(Mustafa'nın öldürülmesi)–Halep (kış orada geçer)–Diyarbakır–Erzurum–Kars–Karabağ Nahçıvan–Erzurum–Sivas–Amasya (ikinci kış)[13]
Safeviler 1553 yılında tekrar saldırıya geçti ve Erzurum'u kuşattı. Bunun üzerine 12. Seferini de (1553-1555) Azerbaycan'a yaptı. Bu sefere Nahcivan Seferi de denir. 1554 yılında Osmanlı Ordusu Kars'a geldikten sonra, Erivan, Nahcivan ve Karabağ'ı alarak yakıp yıkmıştı. Şah Tahmasp, o sırada ordusu ile Amasya'ya dönmüş olan Kanuni Süleyman'a elçi göndererek mektupla barış istemiştir. 1555 yılında yapılan Amasya Antlaşması'na göre Tebriz Bağdat ve Gürcistan'ın bir bölümü Osmanlılar'a bırakıldı.Osmanlı İmparatorluğu ile Safevi İmparatorluğu arasında yapılan ilk yazılı antlaşmadır.Böylece sonuçlanmış olan İran Savaşları, Osmanlı Devleti'ne Anadolu'nun savunulması bakımından önemli olan Doğu Anadolu'yu kazandırmış ve Hint ticaret yolunun geçtiği Irak arazisinin ele geçirilmesini sağlamıştır[29]
Sueleymanname nahcevan.jpg
Nahcivan Seferi
13 Zigetvar Kuşatması 01566-5-01 1 Mayıs 1566 –
6 Eylül 1566
Sefer yönü: Sikloş–Peç–Zigetvar[13]
Avusturya Arşidükü Maksimilyan'ın İstanbul Antlaşması'nı bozması, vergisini ödememesi ve Erdel'e girmesi üzerine Son seferini de Zigetvar Beyi Zirini üzerine yaptı. Yaklaşık 1 ay süren kuşatma sonrası Zigetvar Osmanlı'ya katıldı. Zigetvar fethedilmeden bir gün önce, 6 Eylül 1566 tarihinde Süleyman vefat etti Savaş sırasında Kanuni'nin öldüğü askerlere söylenmedi. Bu durum askerlerin moralinin bozulmaması için yapılmıştır. Süleyman'dan sonra tahta II. Selim geçti[30]
The Battle of Szigetvar - Cut.jpg
Zigetvar Kuşatması

I. Süleyman'ın rakipleri[değiştir | kaynağı değiştir]

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]

Şablon:Portal box

Notlar[değiştir | kaynağı değiştir]

Footnotes
Citations
  1. ^ a b Turnbull (2003), p. 100 (cover).
  2. ^ Zürcher (1999), p. 38.
  3. ^ Turnbull (2003), p. 45.
  4. ^ a b Pitcher (1972), p. 111.
  5. ^ (Encyclopaedia metropolitana: or Universal dictionary of knowledge, Volume 13. (1845) B. Fellowes).
  6. ^ a b Pitcher (1972), p. 112.
  7. ^ a b c Faroqhi (2008), p. 62.
  8. ^ Uyar and Erickson (2009), p. 74.
  9. ^ Mansel (2006), p. 61.
  10. ^ a b c Turnbull (2003), p. 55.
  11. ^ Turnbull (2003), p. 56.
  12. ^ Turnbull (2003), p. 57.
  13. ^ a b c d e f g h i j k l m n Pitcher (1972), pp. 111–112.
  14. ^ a b Imber (2002), p. 49.
  15. ^ Encyclopaedia Britannica, Expo 70 ed., Vol 21, p.388
  16. ^ a b Wheatcroft (2009), p. 59.
  17. ^ a b c d Turnbull (2003), p. 51.
  18. ^ Thompson (1996), p. 442.
  19. ^ Ágoston and Alan Masters (2009), p. 583.
  20. ^ Vambery, p. 298.
  21. ^ a b Cavendish (2006), p. 193.
  22. ^ Setton (1984), pp. 432–433.
  23. ^ Kurat (1966), p. 49.
  24. ^ Kaynak hatası: Geçersiz <ref> etiketi; Shaw100 isimli refler için metin temin edilmemiş (Bkz: Kaynak gösterme)
  25. ^ Iorga (2005), p. 356. (Vol 2)
  26. ^ Iorga (2005), pp. 26–27. (Vol 3)
  27. ^ Kaynak hatası: Geçersiz <ref> etiketi; Turnbull52 isimli refler için metin temin edilmemiş (Bkz: Kaynak gösterme)
  28. ^ Kaynak hatası: Geçersiz <ref> etiketi; Akgunduz_and_Ozturk185 isimli refler için metin temin edilmemiş (Bkz: Kaynak gösterme)
  29. ^ Kinross (1979), p. 236.
  30. ^ Kaynak hatası: Geçersiz <ref> etiketi; Elliott_118 isimli refler için metin temin edilmemiş (Bkz: Kaynak gösterme)