I. İvan Asen

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Veliko Tarnovo şehrindeki Asenler Anıtı

I. İvan Asen, I. Asen olarak da bilinir. (Bulgarca: Иван Асен I) (ö. 1196), Bizans'tan bağımsızlığını ilan eden Bulgaristan'ın ilk çarı (1186-96). Kardeşi II. Petır'la birlikte kurduğu Asen hanedanı 13. yüzyılın ikinci yarısına değin sürmüştür.

Tırnova'da geniş topraklara sahip soylu bir aile olan Belgunlardan geliyordu. 1186'da Bizans imparatoru II. İsaakios Angelos'la baş gösteren bir anlaşmazlığın ardından, kardeşi Petır'la birlikte, Bizans yönetimine karşı bir ayaklanma başlatarak Bulgaristan'ın bağımsızlığını ilan etti. Ulahların ve Bulgarların kitlesel biçimde katıldığı ayaklanmanın ardından Tırnova'da taç giyerek I. İvan Asen adıyla tahta çıktı. Kardeşi Petır ise Preslav'a yerleşerek krallığın doğudaki topraklarının yönetimini üstlendi. İvan Asen ve Petır Trakya'ya düzenledikleri seferde yenilgiye uğrayarak kuzeye doğru çekilmek zorunda kaldılar. Ama Kumanların yardımıyla Bulgaristan'ın kuzeyini fethetmeyi başardılar. 1187'de de Trakya'da Bizans ordusunu durdurdular. Ateşkes gereğince Konstantinopolis'e (İstanbul) rehin gönderdikleri kardeşleri Kaloyan'ın Bizanslıların elinden kurtulmasından sonra yeniden başlayan savaş, Bizans kuvvetlerinin kesin yenilgiye uğradığı 1196'ya değin aralıklarla sürdü.

İvan Asen aynı yılın sonlarında İvanko adlı bir boyar tarafından öldürüldü. Tırnova'da yönetimi ele geçiren İvanko kısa süre sonra Bizans'a sığınmak zorunda kaldı. İvan Asen'in kardeşi Petır bunun üzerine II. Petır adıyla tahta çıktı. Ama o da 1197'de boyarlar tarafından öldürüldü. Yerine kardeşi Kaloyan geçti (hükümdarlığı 1197-1207).

Kaynaklar[değiştir | kaynağı değiştir]