Hupaca

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Hupaca
Na:tinixwe Mixine:whe’
Ana dili olanlar ABD (Kaliforniya)
Konuşan sayısı 64 (2000 sayımı)  (tarih gerekli)
Dil aileleri
Denesey
Na-Dene
Eyak-Atabask
Atabask
Pasifik
  • Hupaca
Dil kodları
ISO 639-2 hup
ISO 639-3 hup

Hupaca (kendilerince Na:tinixwe Mixine:whe’; İngilizce Hupa, Hoopa), ABD'de Kaliforniya eyaletindeki Trinity vadisinde Hupalar tarafından konuşulan Atabask dillerinden bir Kızılderili dilidir. Pasifik Atabask dillerinin Kaliforniya Atabask dilleri alt grubunda sınıflandırılan Hupacanın en yakın akrabası Tsnungxwe dilidir. 2000 yılı rakamlarına göre konuşanı 64 kişi olup yaşları 5 ilâ 17 arasında değişmektedir; 4 tanesi tekdillidir.

Lehçeleri[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Hupa-Chilula
    • Chilula-Whilkut (Redwood Creek Hupa)
      • Chilula
      • Whilkut (Hoilkut, whiylqit)
    • Hupa-Tsnungxwe
      • Hupaca (Hoopa Valley Hupa, Tinnunghennao, na:tinixwe', dining xine:wh)
      • Tsnungxwe (Tsnungwe, Tsanunghwa, South Fork Hupa, tse:nungxwe')

Alfabe[değiştir | kaynağı değiştir]

A A: B Ch Ch’ Chw D Dz E E: G Gy H I J K Ky K’ Ky’ L Ł M N Ng O O: Q Q’ S Sh T T’ Ts Ts’ U W Wh X Xw Y
a a: b ch ch’ chw d dz e e: g gy h i j k ky k’ ky’ l ł m n ng o o: q q’ s sh t t’ ts ts’ u w wh x xw y

Örnekler[değiştir | kaynağı değiştir]

  • xine:wh dil
  • ło:q’ balık
  • whitsingʼ benim etim ; mitsing’ onun eti
  • miwe:whe’ onun yumurtası
  • tse:lin kan
  • yineh-taw patates
  • łiqay ak, beyaz
  • łiwhin kara, siyah
  • łitsow yeşil; mavi
  • tse:lnehwa:n kırmızı
  • nahdiyaw para
  • whitaʼ benim babam
  • de:-nohq’it gök
  • wha güneş
  • ta’na:n su (içilen)
  • to su (okyanus)
  • ła’ bir
  • nahk iki
  • ta:q’ʼ üç
  • dink’ dört
  • chwola’ beş
  • diyeʼ evet

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]