Humus Gölü Barajı

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Humus Gölü Barajı
Lake Homs Satellite.png
Humus Gölü Barajı (sağ üstte) ve oluşturduğu Humus Gölü'nün uydu görüntüsü.
Yer Humus İli, Suriye Suriye
Humus'un 15 km. güneybatısı.
Koordinatlar 34°39′K 36°37′D / 34.65°K 36.617°D / 34.65; 36.617Koordinatlar: 34°39′K 36°37′D / 34.65°K 36.617°D / 34.65; 36.617
Oluşturduğu Baraj Gölü Humus Gölü (Kattina Gölü)
Amaç Sulama ve İçme Suyu
Nehir Asi Nehri
Bitiş tarihi MÖ 284
Kapasite MÖ 284: 90 milyon
Bugün: 200 milyon
Yükseklik 7 m
Uzunluk 2000 m
Taban genişliği 20 m

Humus Gölü Barajı, Antik Roma Dönemi'nde, Romalılar tarafından, MÖ 284 kadar eski bir tarihte, Humus, Suriye yakınlarında kurulmuş ve bugüne kadar gelip, geliştirilerek hala kullanımda olan bir barajdır.

Kabul edilmeyen eski ve karşıt bir hipoteze göre, barajın yapımı, Mısır hükümdarı Sethi'ye (MÖ 1319-1304) bağlansa da baraj, MÖ 284 yılında, Roma İmparatoru, Diocletianus (MÖ 284-305) tarafından, bölgedeki talepler doğrultusunda da sulama ve çevreye içme suyu sağlama amacıyla yapılmış ve kullanıma açılmıştır.[1][2] Kurulduğu zamanda, 90 milyon 'lük su taşıma kapasitesiyle, Yakın Doğu ve Orta Doğu'daki en büyük Roma İmparatorluğu yapımı baraj ve barajın oluşturduğu baraj gölü (Humus Gölü) olabileceği tahmin edilmekte[3][4] hatta o zamanlarda bulunan en büyük yapay baraj gölü ve baraj olabileceği de düşünülmektedir.[1] O günden bugüne kadar, barajın oluşturduğu baraj gölü olan Humus Gölü'nde (Kattina Gölü) çok az miktarda alüvyon ile kaplanma (silting) olmuştur.[1][3]

2 kilometre uzunluğunda ve 7 metre yüksekliğinde örülmüş duvardan meydana gelen ağırlık barajı (gravity dam) türündeki baraj yapısı, Roma stili beton çekirdeğin ve bu çekirdeği koruyan bazalt blokların birleşmesiyle oluşur.[3] Barajın yapısının hafif sivri eğriliği bazalttan oluşan uzun bir sırt yönünde izler ve böylece baraja, sadece yüzeysel olarak kemerli baraj benzeri bir görüntü verir.[3]

1938 yılına kadar, 90 milyon kapasiteli barajın, 1938 yılında seviyesi yükseltilerek, genel anlamda gelişmesi sağlanmış ve su taşıma kapasitesi 110 milyon arttırılarak, 200 milyon yapılmıştır.[2][3] Barajın su taşıma kapasitesi 74 yıldır değiştirilmemiştir ve günümüzde hala 200 milyon kapasiteli bir şekilde faaliyet göstermektedir.[2][3]

Kaynakça ve Referanslar[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ a b c Smith, Norman (1971). Peter Davies. ed. A History Of Dams. Londra, Birleşik Krallık. ss. 39-43. ISBN 0-432-15090-0. 
  2. ^ a b c Schnitter, Niklaus. Römische Talsperren: Antike Welt 8 (2). ss. 25-32. 
  3. ^ a b c d e f Hodge, A. Trevor (1992). Roman Aqueducts & Water Supply. Londra, Birleşik Krallık: Duckworth. ss. 91. ISBN 0-7156-2194-7. 
  4. ^ Hodge, A. Trevor; Wikander, Örjan (2000). Örjan Wikander'in, "Handbook of Ancient Water Technology, Technology and Change in History, 2, Leiden: Brill"'inde, "Reservoirs and Dams" Bölümü. Brill. ss. 338. ISBN 90-04-11123-9.