Hazret Sovmen

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Hazret Sovmen
Хазрет Меджидович Совмен
Шъэумэн Хьазрэт Мэджыдэ ыкъор
Hazret Sovmen & Vladimir Putin
Adigey Devlet Başkanı
Görev süresi
8 Şubat 2002 – 13 Ocak 2007
Yerine geldiği Aslan Dzharimov
Yerine gelen Aslan Thakuşinov
Kişi bilgileri
Doğum 1 Mayıs 1937 (1937-05-01) (77 yaşında)
Afipsip, Adigey, SSCB
Partisi Birleşik Rusya

Hazret Sovmen ya da Ş'ovmen (Adıgece adı: Шъэумэн Хьазрэт), Rusya Federasyonu (RF) üyesi Adigey Cumhuriyeti'nin (AC) ikinci devlet başkanı (doğ. 1 Mayıs 1937, Afıpsıp köyü, Adigey). Sibirya'da altın madeni arama çalışmalarına katıldı. "Kutup" adlı altın madeni şirketinin kurucu ve yöneticileri arasında yer aldı.

Hazret Sovmen, 13 Ocak 2003'de AC Devlet Başkanlığına seçildi ve adeta batmış bir ekonomi, suç örgütleri ve rüşvetten geçilmeyen bir toplumsal ilişkiler ağını devraldı. Üstüne üstlük büyük bir sel felaketi yanında, seçimden ağır bir yenilgiyle çıkmış olan Büyük Rus ulus milliyetçi kuruluşu Slaviyanlar Birliği örgütünün de yıkıcı bir muhalefetiyle karşılaştı. Slaviyanlar Birliği, ekonomik yıkım ve borç batağı içindeki AC'nin yapay bir yönetim birimi (region) olduğunu, AC'nin lağvedilip topraklarının Krasnodar Kray'a verilmesi gerektiğini savunuyor, örgütün bu Büyük Rusya politikası, diğer milliyetçi Rus çevreleri ile bazı üst düzey RF yetkilileri tarafından da destekleniyordu.

Hazret Sovmen kişisel servetinden yeni yatırım ve desteklerde de bulunarak ekonomiyi ayağa kaldırdı, suç örgütleri ile rüşvete karşı savaş açtı ve önemli bir başarı sağladı. RF merkez bütçesinden alınan yüklü kredi borçlarının tamamı ödendi. Memur ve işçi aylık ve ücretleri de vaktinde ödenir oldu. Yeni yollar yapıldı, birçok eve su, elektrik ve doğalgaz bağlandı. Yeni okullar, hastane ve sağlık kuruluşları da yapıldı, önceleri Krasnodar Kray yönetimi tarafından engellendiğinden yeterince kalkınamamış ve geri kalmış bir yöre (region) olan AC, artık kendine yeterli bir ekonomik birim haline gelmeye başladı. Öğretmen ve sağlık görevlilerine yardımlarda bulunuldu. Sonunda AC, Güney Okrugu (Güney Rusya) içinde en önde kalkınan bölgelerden biri oldu. Adıgece eğitimin iyice kısıtlanmış olduğu bir ortamda, 2006-2007 eğitim-öğretim yılında Adıge kökenli öğrencilerin tümü, yeni bir yasayla, "Adıgece" (1-4. sınıflar) ve "Adıge edebiyatı" (5-10. sınıflar) derslerini Adıgece okuma olanağına kavuşturuldu, bu iş Sovmen'in girişim ve öncülüğüyle başarıldı (Ayrıca bk. Sefer Peneşü, Uyanma Vaktidir, Jineps,sayı 20,s.4). Ama Rus milliyetçi-bürokratik çevrelerin bastırmasıyla, 2006 tarihli ve Adıgeceyi zorunlu bir eğitim dili yapan söz konusu "Eğitim yasası" yargı yoluyla iptal ettirildi.

Hazret Sovmen, Nisan 2004'te, AC'ne savaş açmış durumdaki Slaviyanlar Birliği örgütü dışında, bu örgütü desteklediği söylenen Güney (Rusya) Okrugu yöneticisi Dimitriy Kozak ile de çatıştı ve istifasını sundu. Ama RF Devlet Başkanı Vladimir Putin, Hazret Sovmen'in 5 yıllık görev süresini tamamlamasını istedi; Putin ayrıca, RF Anayasası'nın değiştirilmesinin düşünülmediğini de vurgulayarak,dolaylı yoldan da olsa, AC'ne destek çıktı. Böylece AC'ni lağvetme (dağıtma) içerikli kampanyalar da yatıştı. Vladimir Putin'in ardından, Krasnodar Kray Valisi Aleksandr Tkaçev ile Kazak Atamanı Vladimir Gromov da, AC'ni desteklediklerini açıkladılar. Böylece AC halkı üzerindeki psikolojik ve politik baskılar da hafifletilmiş oldu.

Hazret Sovmen, görevi 13 Ocak 2007'de yeni AC Devlet Başkanı Pof.Dr. Aslan Thak'uşın'a (tıklayın-Aslan Tkhakushinov) devrederek görevden ayrıldı (Hazret Sovmen'in "Veda Mesajı" için bk. "Hazret Şovmen'in Veda Mesajı", internet).