Türkiye Cumhuriyeti Başbakanlık Hazine Müsteşarlığı

Vikipedi, özgür ansiklopedi
(Hazine Müsteşarlığı sayfasından yönlendirildi)
Atla: kullan, ara
Hazine Müsteşarlığı
Kısaltma TCBHM
Ekonomibakanligi.jpg
Hazine Müsteşarlığı'nın Ekonomi Bakanlığı ile ortak bina girişi
Genel Bilgiler
Türü Maliye kurumu
Kuruluş tarihi 13 Aralık 1983
Bağlılığı Türkiye Başbakanlığı
Adres İnönü Bulvarı No: 36 06510 Emek/Ankara
Bütçe 63.999.710.000 TL (2014)
Müsteşar İbrahim Halil Çanakcı

Hazine Müsteşarlığı, Türkiye Başbakanlığı'na bağlı Türkiye'nin hazinesinin yönetiminde sorumlu devlet kurumudur.

Osmanlı dönemi[değiştir | kaynağı değiştir]

Osmanlı Devleti'nde Hazine, çeşitli aşamalardan geçtikten sonra, 1863 yılında Maliye Nezareti bünyesinde Hazine-i Vezne'nin kurulmasıyla son şeklini almıştır. Hazine-i Vezne, devlet gelir ve giderlerini zaman ve mekan itibariyle denkleştirilmesi olarak tanımlanan hazinenin klasik fonksiyonlarını yani hazine işlemlerini Merkez Bankası kurulmadan önce aşağıdaki gibi yerine getirirdi: Vilayete bağlı birimlerin nakit açık veya fazlası olan idari birimlerden nakit açığı olan birimlere nakit aktarılırdı. Böylece çıkan sonuç vilayetin kendi hasaplarıyla birleştirilerek vilayetin nakit durumu tesbit edilirdi. Vilayetin nakit fazlası varsa, bu fazlalık merkezdeki kasaya gönderilir, şayet nakit açığı varsa merkezden nakit istenirdi.

Bu dönemde Hazine para nakillerini genellikle posta yoluyla gerçekleştiriyordu. Osmanlı Bankası'nın şubeleri olan yerde, bu işlem söz konusu banka tarafından yerine getiriliyordu. Osmanlı Bankası imtiyaz mukavelesi uyarınca Hazine için bir cari hesap da açmıştı. Vezne işlemleri ise mal sandıkları tarafından üstlenilmişti.

Cumhuriyet dönemi[değiştir | kaynağı değiştir]

Cumhuriyet döneminde Hazine-i Vezne 1927 yılına kadar Maliye Vekaleti bünyesindeki konumunu korumuş, 1927 yılı Bütçe Kanunu ile ‘Hazine-i Vezne ve Muamelat-ı Nakdiye Müdüriyeti'ne dönüştürülmüştür. 18 Mayıs 1929 tarih ve 1452 sayılı Kanun ile ‘Muamelat-ı Nakdiye Müdürlüğü'ne, 29 Mayıs 1936 tarih ve 2996 sayılı Kanun ile de ‘Nakdiye Müdürlüğü'ne dönüştürülen Hazine, 29 Mayıs 1936 tarih ve 2996 sayılı Kanun ile ‘Nakit İşleri Genel Müdürlüğü' adını almış ve 10 Ağustos 1942 tarih ve 4286 sayılı Kanun ile de ‘Hazine Genel Müdürlüğü'ne dönüştürülmüştür.

Daha sonra 6 Temmuz 1960 tarih ve 13 sayılı geçici Kanunla ‘Milletlerarası İktisadi İşbirliği Teşkilatı'nı da bünyesine alarak ‘Hazine Genel Müdürlüğü ve Milletlerarası İktisadi İşbirliği Teşkilatı Genel Sekreterliği' adını almıştır. 13 Aralık 1983 tarih ve 188 sayılı Kanun Hükmünde Kararname (KHK) ile Başbakanlığa bağlı Hazine ve Dış Ticaret Müsteşarlığı oluşturulmuştur. Müsteşarlık Bünyesindeki Kamu Finansmanı, Dış Ekonomik İlişkiler ve Banka ve Kambiyo Başkanlıkları Hazine fonksiyonlarını üstlenmiştir. Daha sonra, 8 Haziran 1984 tarih ve 232 sayılı Kanun Hükmünde Kararname (KHK) ile bu birimler Genel Müdürlük olarak düzenlenmişlerdir. Bu KHK, bazı ufak değişikliklerle 4 Nisan 1986 tarih ve 3274 sayıyla kanunlaşmıştır. Bu yapı da, bazı alt birimlerin görev ve işlevlerini genişleterek ana hizmet birimi haline getiren 4 Mayıs 1989 tarih ve 376 sayılı KHK ile bir kere daha değiştirilmiştir.

Müsteşarlık Merkez Teşkilatı 14 Ağustos 1991 tarih ve 436 sayılı KHK ile bir kez daha değişikliğe uğrayarak, Devlet Planlama Teşkilatı bünyesindeki, Teşvik ve Uygulama, Yabancı Sermaye ve Serbest Bölgeler Başkanlıklarını Genel Müdürlükler olarak bünyesine almıştır.

Son defa, 16 Eylül 1993 tarih ve 508, sayılı KHK ile yeniden düzenlenen HDTM bir kez daha yapısal değişikliğe uğrayarak 9 Aralık 1994 tarih ve 4059 sayılı Kanun ile Dış Ticaret Müsteşarlığı'ndan ayrılarak "Hazine Müsteşarlığı" adı ile bugünkü adı ve yapısına kavuşmuştur.

Teşkilat yapısı[değiştir | kaynağı değiştir]

Ana hizmet birimleri[değiştir | kaynağı değiştir]

Denetim birimleri[değiştir | kaynağı değiştir]

Danışma birimleri[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Strateji Geliştirme Dairesi Başkanlığı
  • Hukuk Müşavirliği
  • Basın ve Halkla İlişkiler Müşavirliği
  • Müsteşarlık Müşavirleri

Yardımcı birimler[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Personel Dairesi Başkanlığı
  • İdari ve Mali İşler Dairesi Başkanlığı

Bağlı kuruluşlar[değiştir | kaynağı değiştir]

Hazine Müsteşarları[değiştir | kaynağı değiştir]

5 Mayıs 2003 tarihinden beri bu görevi İbrahim Halil Çanakcı yürütmektedir.

İlgili maddeler[değiştir | kaynağı değiştir]

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]