Hayıt
 |
||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
 |
||||||||||||||
| APG III sistemi | ||||||||||||||
|
||||||||||||||
|
|
||||||||||||||
| Vitex agnus-castus L. |
||||||||||||||
| Diğer adları | ||||||||||||||
| Ayıt, beşparmak | ||||||||||||||
| Dış bağlantılar | ||||||||||||||
|
Hayıt (Vitex agnus-castus), mine çiçeğigiller (Verbenaceae) familyasından çok yıllık tıbbi bitki türü.
1-3 m yükseklikte, çalı görünümünde, soluk pembe ya da mavi çiçeklidir
Konu başlıkları |
Habitat [değiştir]
Akdeniz maki vejetasyonunun tipik elementidir. Deniz kenarı ve kayalık bölgelerde, genellikle tınlı bünyeli, nötr ve hafif alkali, kireççe fakir, tuzluluk etkisinin olmadığı, değisen miktarlarda organik madde içeren, azotlu ve azotça zengin, fosfor bakımından zengin, potasyumca eksik toprakları tercih eder.
Kullanımı [değiştir]
Tıbbi kullanımı [değiştir]
Yapraklarında viteksin ve viteksinin adlı iki heterozit madde bulunur. Hayıttan elde edilen ekstreler, gram-pozitif bakterilere karşı antimikrobiyal aktivite göstermesine karşın, gram-negatif bakterilere ve maya mantarlarına karşı aktivite göstermez [1]. Agnucaston adlı ilâcın terkibinde meyveleri kullanılır.
Halk arasında kullanımı [değiştir]
Meyveleri, infüzyon halinde (%2-5) idrar artırıcı, gaz söktürücü ve yatıştırıcı olarak kullanılır. [2].
Kökleri sarı renk için iplik boyamada kullanılır.
Dallarından örülen sepetler Batı Anadolu pazarlarında satılır.
Yayılımı [değiştir]
Akdeniz ve Batı Kafkasya'da yayılım gösterrir. Türkiye'de Trakya ve Anadolu'da görülür. Ayrıca Antalya Altınova(Koyunlar Köyü)'da kurumuş göl halinde bulunmaktadır.
Ayrıca bakınız [değiştir]
Dipnotlar [değiştir]
Kaynakça [değiştir]
- Prof. Dr. Turhan Baytop (1984), Türkiye'de Bitkiler ile Tedavi (Geçmişte ve Bugün), İstanbul, 1984
- Başaran Dülger, Emin Uğurlu ve Fahrettin Gücin (2002) , Vitex agnus-castus L. (Hayıt) 'un Antimikrobiyal Aktivitesi
- Yunus Doğan & Hasan Hüseyin Mert (1998), An Autecological Study on the Vitex agnus-castus L. (Verbenaceae) Distributed in West Anatolia, TÜBİTAK, Tr. J. of Botany, 22 (1998) 327-334
- Van Gölü Havzası Sanal Herbaryumu, Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eğitim Fakültesi, Biyoloji Eğitimi Anabilim Dalı
- Yunus Doğan, Güngör Ay & Ekaterina Kozuharova (2008), A study on the anatomical characteristics of Vitex agnus-castus (Verbenaceae), Phytologica Balcanica, 14 (1):97-101, Sofia, 2008
