Hasan Tahsin

Vikipedi, özgür ansiklopedi

Hasan Tahsin, asıl adı Recep oğlu Osman Nevres (d. 1888, Selanik - ö. 15 Mayıs 1919 İzmir) Türk istihbarat görevlisi ve gazetecidir. 15 Mayıs 1919'da Yunan ordularının İzmir'i işgali başladığı sıralarda silahını çekip ateşleyerek en öndeki Yunan bayraktarını başından vurmuştur.

Kendisi düşmana ilk kurşunu atan kişidir. İlk önce Mustafa Kemal'in de okuduğu Şemsi Efendi Okuluna gitti. Sonra Selanik Fevziye Mektebi'ni bitirdi. Ardından burslu olarak Paris Sorbonne Üniversitesi'nde siyasal bilimler öğrenimi gördü. İttihat Terakki Fırkası'na girdi ve Teşkilat-ı Mahsusa'da görev aldı. İstanbul'a döndükten sonra, Osmanlı Devleti aleyhine Balkanları karıştıran İngiliz istihbarat teşkilatı adına çalışan Buxton kardeşlerin bu faaliyetlerini önlemekle görevlendirildi. Buxton kardeşlere Bükreş'te bir tünelde suikast girişiminde bulunan Hasan Tahsin başarılı olamadı, yakalanıp 5 yıl kalebentliğe mahkûm edildi, 1916'da Romanya'dan kaçmayı başardı, adını Hasan Tahsin olarak değiştirip (Osman nevres'in pasaportunu kullandığı "Hasan Tahsin", Silah gazetesini çıkartan ve bu nedenle "Silahçı hasan tahsin" olarak bilinen eski bir bahriye yüzbaşısının adıydı) 1918'de İzmir'e yerleşerek Osmanlı Sulh ve Selamet Cemiyeti'nin sözcülüğünü yapan Hukuk-ı Beşer gazetesini yayımlamaya başladı. 1918 yılında Sudiye hanımla İzmir'de gizlice evlendi, Mehmet Kemal isimli bir oğulları dünyaya geldi.

İzmir'in işgali sırasında Yunan askerlerine ilk kurşunu attı ve orada öldürüldü. Bunun üzerine Yunanlılar da halkın üzerine ateş ederek bir çok insanımızı öldürmüştür. Hasan Tahsin bir anlamda barutu ateşlemiş ve güya vatanseverlik adına duygusal hareket ederek halkın kırılmasına sebep olmuştur. Bu olay vatan savunmasının masum ve savunmasız halkı ateş hattında bırakmadan yapılması gerektiğinin bir göstergesi olmuş ve daha sistemli bir şekilde harp usülleri gerçekleştirilerek Kurtuluş Savaşı muzafferiyetle sonuçlandırılmıştır.

1973 Yılında anısına İzmir Konak Meydanı'nda "İlk Kurşun Anıtı" dikildi. Her yıl 15 Mayıs günü tören düzenlenir.

Genelkurmay Harp Tarihi Dairesi'nin yayınladığı "Türk İstiklal Harbi" adlı serinin 4. cildinde (s. 55-56): "Fransızlar İskenderun'a asker çıkardıktan sonra (...) Dörtyol'un hemen güneyinde bulunan Karaköse köyüne taarruz ettiler. Buradaki halk kendilerini savunma için Dörtyol'a ve Özerli'ye giden yolları taştan barikatlar yapmak suretiyle kapattılar ve buraya gelen Fransızlara ateşle karşı koydular. 19 Aralık 1918'de yapılan bu çarpışma Türk milletinin düşmana karşı ilk ayaklanması ve direnişidir." yazmaktadır.