Hacı Bektaş-ı Veli

Başlığın diğer anlamları için Hacı Bektaş Veli (anlam ayrımı) sayfasına bakınız.

Bu maddedeki veya maddenin bir bölümündeki bazı bilgilerin kaynağı belirtilmemiştir. Ayrıntılar için maddenin tartışma sayfasına bakabilirsiniz. Maddeye uygun bir biçimde kaynak ekleyerek Vikipedi'ye katkıda bulunabilirsiniz.

Hacı Bektâş-ı Velî (Farsça: حاجی بکتاش والی Hācī Bektāş-ı Vālī; 1209 - 1271), Horasan Nişabur doğumlu olup asıl adı Seyid Muhammed bin Seyyid İbrahim Ata'dır.

Yaşamı ve şahsiyeti

Horasan Melametîliğinin önde gelen temsilcilerinden Yusuf Hemedani'nin öğrencisi Hoca Ahmed Yesevi tarafından kurulan Yesevîlik tarikâtının Anadolu'daki en fa'al uygulayıcısı olarak 13. yüzyıl Anadolu'sunun İslâmlaşma sürecine önemli katkılarda bulunan ve daha sonraları “Horasan Erenleri” olarak anılan şahsiyetler arasında yer alan, 16. yüzyılda ise Balım Sultan tarafından kurumsallaştırılan Bektaşîlik tarikâtının isim babası olan Kalenderî / Haydarî şeyhi büyük Türk mutasavvıfı.

Hacı Bektaş Üçler Çeşmesi'ndeki Süleyman peygamberin mührü, Hacı Bektâş-ı Velî türbesi.

Lokman Parende'den ilk eğitimi almış ve Hoca Ahmed Yesevi (1103-1165)'nin öğretlerini takip etmişti. Ondan dolayı Yesevi'nin halifesi olarak kabul edilmektedir. Anadolu'ya geldikten sonra kısa zamanda tanınarak kıymetli talebeler yetiştirdi. Hacı Bektâş-ı Velî kendisinin de bağlı olduğu "Ahilik Teşkilâtı" ile, Osmanlı Devleti'nin kuruluş devrinde Anadolu'da sosyal yapının gelişmesinde önemli katkılarda bulunmuştur.

Velâyet-nâme-i Hacı Bektâş-ı Velî adlı eserinde Hacı Bektâş-ı Velî, sık sık Kırşehir'i ziyareti ve ve Ahi Evran'la yaptığı sohbetlerini anlatmaktadır.

Osmanlı Ordusu ve Hacı Bektâş-ı Velî

Osmanlı Sultanları ile halk tarafından da sevildi ve hürmet gördü. Osmanlı Ordusunda yeniçeriler Bektaşîlik kurallarına göre yetiştirilirdi. Bu nedenle Yeniçerilere tarihte Hacı Bektâş-ı Velî çocukları da denirdi. Ocağın banisi Hacı Bektâş-ı Velî olarak kabul edilirdi. Seferlere giderken yanlarında daima Bektaşî dede ve babaları eşlik ederlerdi. Bugün Balkanların her köşesine Bektaşîliği yeniçeriler taşımıştır. Hacı Bektâş-ı Velî'nin sohbetlerini takip ederek onun tarikâtına bağlananlara ise "Bektaşî" adı verildi.

Hayatının büyük bir kısmını Sulucakarahöyük’te (Hacıbektaş) geçiren Hacı Bektâş-ı Velî, ömrünü de burada tamamlamıştır. Mezarı, Nevşehir iline bağlı Hacıbektaş ilçesinde bulunmaktadır.

Eserleri

• Velâyet-nâme-i Hacı Bektâş-ı Velî
• Makalat - (Farsça)
• Kitâbu'l-Fevâid
• Şerh-iBesmele
• Şathiyye
• Makâlât-ı Gaybiyye ve Kelimât-ı Ayniyye

Ayrıca bakınız

• Âhiler
• Alevîlik
• Bâbâîlik
• Bektaşîlik
• Vefâîlik
• Yesevîlik

Dış bağlantılar

• Gazi Üniversitesi Türk Kültürü ve Hacı Bektaş Veli Araştırma Merkezi
• Haci Bektas Veli'nin Hayati ve Eserleri
• " Hacı Bektaş Veli Anadolu Kültür Vakfı