HMS Lord Nelson (1906)

HMS Lord Nelson
Kariyer (Birleşik Krallık)
İsmi:	Lord Nelson
Adının geldiği yer veya kişi:	Horatio Nelson
İnşa eden:	Palmers Shipbuilding and Iron Company
Kızağa konulması:	18 Mayıs 1905
Denize indirme:	4 Eylül 1906
Görevlendirme:	1 Aralık 1908
Hizmetten çıkışı:	Mayıs 1919
Akıbet:	4 Haziran 1920'de hurdaya çıkarıldı.
Genel karakteristik
Sınıf ve tipi:	Lord Nelson sınıfı zırhlı savaş gemisi
Deplasman:	18.106 ton (Maksimum)
Uzunluk:	135.2 m
Işın:	24.2 m
İtme gücü:	2 şaftlı, 4 silindirli üçlü genleşme tipi buhar motoru 16.750 ihp (12.490 kW)
Hız:	18 knot (33 km/sa; 21 mil/s)
Menzil:	10 knot (19 km/s; 12 mil/s) hızla 17.000 km (10.560 mil)
Kişi kapasitesi:	Barış zamanı yaklaşık 750 Savaş zamanı 800 - 817
Silah donanımı:	2 x 2 - 305 mm'lik top 4 x 2, 2 x 1 - 234 mm'lik top 24 x 1 - QF 12-pounder 18 cwt guns 6 x 45 cm torpido tüpleri 2 × 1 - 3-pounder guns 5 x 450 mm'lik su altı torpido tüpü; 23 torpido bulunuyor.
Zırh:	Ana kemer: Ortada 305 mm (9 inç), uç kısımlarda 152 - 51 mm (6 - 2 inç) Güverte: 38 mm (1.5 inç), orta kısımda 102 - 25.4 mm (4 - 1 inç), aşağı kısımda 76.2 mm (3 inç) 305 mm'lik taret: 305 mm (12 inç) 234 mm'lik taret: 178 mm (7 inç) Barbetler: 305 mm (12 inç) Kıçta gemi bölmesi: 203 mm (8 inç) Hisar: 203 mm (8 inç) Zırhlı kule: 305 mm (12 inç)

HMS Lord Nelson, Lord Nelson zırhlı savaş gemisi sınıfına mensup, Kraliyet Donanması'na ait son ön-dretnot. 1906'da denize indirildi ve 1908'de göreve başladı. Lord Nelson, I. Dünya Savaşı 1914 yılında başladığında Kanal Filosu'nun bayrak gemisiydi. 1915 yılı başlarında Akdeniz'de görev yapmaya başladı ve Çanakkale Savaşı'ndaki deniz harekâtlarına katıldı. Harekâtlar sonrasında orada kaldı ve sonraları adı Ege Filosu olarak değiştirilen Doğu Akdeniz Filosu'nun bayrak gemisi oldu. 1918 yılında Osmanlı İmparatorluğu'nun teslimiyeti üzerine Karadeniz'e hareket etti ve 1919 yılında Birleşik Krallık'a geri dönüşüne kadar bayrak gemisi olarak görevini sürdürdü. 1920 yılında hurdaya çıkarıldı.

İnşası ve tasarımı

HMS Lord Nelson, Palmers Shipbuilding and Iron Company tarafından Jarrow'da 18 Mayıs 1905 tarihinde kızağa kondu ve 4 Eylül 1906 tarihinde denize indirildi. 305 mm'lik (12 inç) topların montajı oldukça gecikti, HMS Dreadnought 'un taretlerinin aynısı monte edildi ve Ekim 1908'e kadar çalışmalar tam olarak bitirilemedi. Kraliyet Donanması için belirlenen son ön-dretnot olmamasına rağmen donanmaya katılan son ön-dretnot oldu.

Lord Nelson inşa edildiğinde ağır yük ile deplasmanı 18.106 ton idi, uzunluğu 135.2 m, genişliği 24.2 m ve su çekimi de 7.9 m idi. Gemi dört silindirli üç genleşmeli motorlarla donatılmıştı, 16.750 beygir gücüne (12.490 kW) ulaşabiliyordu ve maksimum hızı 18 kn (33 km/h; 21 mph) idi.

Biri ön diğeri arka kısımda olmak üzere iki adet ikiz taret kuleleri vardı, bu kuleler 305 mm'lik (12 inç) toplarla donatıldı. İkincil silahları on adet 234 mm'lik (9.2 inç) toplardan oluşuyordu, sekizi üst güvertenin her köşesinde bulunan ikiz taret kulelerinde bulunuyordu, bir taret kulesi ise bunların arasında idi. Torpido botlara karşı yirmi dört adet QF 12 pounder 18 cwt naval gun ve iki adet 3-pounder guns ile donatılmıştı. Gemi aynı zamanda su altında beş adet 457 mm'lik torpido tüpü ile donatılmıştı, gemide 23 adet torpido bulunuyordu.

Hizmet dönemi

I. Dünya Savaşı öncesi

HMS Lord Nelson ilk görevi olarak 1 Aralık 1908 tarihinde Chatham Dockyard'da ihtiyat kuvvetine ayrıldı, Home Fleet'e bağlı Nore Division'a temel kadrosuyla mensuptu. Lord Nelson Nore Division'a bağlı bayrak gemisi HMS Magnificent'ten görevi devralmak üzere ilk tam görevine 5 Ocak 1909'da başladı, Lord Nelson Nisan 1909'da Birinci Bölüğe bağlandı. Ocak 1911'de İkinci Bölüğe, Mayıs 1912'de 2. Savaş Filosu'na transfer edildi. Eylül 1913'te geçici olarak 4. Savaş Filosu'na transfer edildi. Nisan 1914'te bayrak gemisi HMS Queen'den görevi devraldı, koramiral komutasında Channel Fleet'e atandı.

I. Dünya Savaşı

Ağustos 1914'te, I. Dünya Savaşı başlangıcında, Lord Nelson Isle of Portland merkezli Channel Fleet'in bayrak gemisi olarak atandı. Lord Nelson, Sir John French komutasındaki British Expeditionary Force'nin Fransa'ya deniz üzerinden transferinin güvenliğini sağladı. 14 Kasım 1914 tarihinde Sheerness'i olası Alman saldırılarına karşı korumak üzere görevlendirildi. 30 Aralık 1914 tarihinde Portland Harbour'a döndü, İngiltere'nin güney limanlarının savunmasına katıldı ve Şubat 1915'e kadar Manş Denizi'nde devriye gezdi.

Çanakkale Seferi, 1915-1916

Şubat 1915'te Lord Nelson, Çanakkale Deniz Harekâtları'na katılmak üzere Çanakkale'ye çağrıldı. 18 Şubat 1915'te Portland'dan ayrıldı ve 26 Şubat 1915'te Mondros Limanı'nda Çanakkale Savaş Filosu'na katıldı. Osmanlı hisarlarının ve sığınaklarının bombalanmasında yer aldı, Mart ayının başındaki ilk çıkartmaları destekledi. Osmanlı direnişi Lord Nelson'u 7 Mart 1915'te şiddetle engellemeyi başardı ve gemi birkaç kez vuruldu; geminin üstyapısı ve donatımı hasar gördü, bir darbe ile iki kömür deposu sular altında kaldı. Malta'da onarıldı ve geri dönerek 18 Mart 1915'teki ana saldırıya katıldı. Daha sonra, İkinci Kirte Muharebesi öncesinde Osmanlı top bataryalarını topa tuttu.

Lord Nelson, Çanakkale Boğazı'nda demirli halde (1915). Kardeş gemisi Agamemnon da arka tarafta demirli olarak görülüyor.

12 Mayıs 1915'te Lord Nelson, Britanya Çanakkale Savaş Filosu'na bağlı HMS Queen Elizabeth'ten bayrak gemisi görevini devraldı, Rosslyn Wemyss'in bayrağı asıldı. Lord Nelson 20 Haziran 1915'te Gelibolu'da rıhtımları bombaladı ve nakliye görevini gerçekleştirdi, gözlem balonuyla desteklenmişti ve önemli hasarlar verdirdi. Lord Kitchener Kasım ve 22 Aralık 1915'te gemiyi karargah gemisine çevirdi. Rosslyn Wemyss'in gemi komuta görevini devralmasıyla beraber Koramiral John de Robeck'in sancağı Lord Nelson'dan indirildi.

1916-1918 Akdeniz operasyonları

Lord Nelson'un hiçbir kayıp vermediği Çanakkale seferinin Ocak 1916'da sona ermesiyle beraber bölgedeki İngiliz deniz kuvvetleri tekrar organize edildi ve Lord Nelson, Ağustos 1917'de Ege Filosu adını alacak olan Doğu Akdeniz Filosu'nun bayrak gemisi yapıldı; iki farklı isim altında da filo, müttefik adalarını korumak, Selanik'teki Britanya Ordusu'na destek olmak ve Çanakkale Boğazı'ndan herhangi bir çıkış teşebbüsünde bulunabilecek Alman muharebe kruvazörü Goeben ile hafif kruvazör Breslau'ya karşı nöbet tutmak üzere bölgeye yayıldı. Lord Nelson, savaşın geri kalanını Selanik'te ve Mondros'ta geçirdi, kardeş gemisi Agamemnonla iki alternatif üs arasında nöbet değişimi oluyordu; Lord Nelson çoğunlukla Selanik'te, Agamemnon ise Mondros'taydı.

Donanma tarihçisi Ian Buxton'a göre Kraliyet Donanmasının en önemli görevi Çanakkale Boğazı'nı ablukaya almak ve böylece Doğu Akdeniz'i Goeben'in çıkışına karşı korumaktı. 12 Ocak 1918'de Tuğamiral Arthur Hayes-Sadler, Ege Filosu'nun yeni komutanı olarak Lord Nelson'a kendi sancağını astı. Britanya Ordusu komutanıyla Selanik'te buluşmak üzere gitmesi gereken Arthur Hayes-Sadler, bu iş için şahsî yatını yetersiz buldu ve Lord Nelson'u bu iş için seçti; böylece Goeben ile Breslau'nun 20 Ocak 1918'deki çıkış harekâtına karşın Lord Nelson yer alamadı. Gemi, geri dönerek İmroz Deniz Muharebesi'ne katılamayacak kadar uzaktaydı; Goeben'in boğaza sığınmak üzere geri çekilirken yolunu kesmeye yetecek kadar vakti de yoktu. Lord Nelson, Ekim 1918'de Malta'da kısa bir tamirden geçti.

I. Dünya Savaşı'nın ardından

Osmanlı İmparatorluğu'yla imzalanan antlaşmanın ardından Kasım 1918'de İstanbul'a gidecek olan İngiliz Filosu'nda Lord Nelson da yer alıyordu, daha sonra Karadeniz'de bayrak gemisi olarak hizmet etti. Nisan 1919'da Grandük Nikolay Nikolayeviç Romanov ile Grandük Peter Nikolayeviç, Rusya'dan Cenova'ya Lord Nelson ile götürüldü.

Mayıs 1919'da Lord Nelson Birleşik Krallık'a döndü ve satılık listesine ekleneceği Ağustos ayına kadar yedek kuvvette kaldı. 4 Haziran 1920'de Dover merkezli Stanlee Shipbreaking Company'e satıldı. Oradan 8 Kasım 1920'de Slough Trading Company'e satıldı ve sonra Alman hurdacılara verildi. Ocak 1922'de parçalanmak üzere Almanya'ya çekildi.

Kaynakça

Genel

• David K. Brown, Warrior to Dreadnought: Warship Development 1860–1905 (2003). London: Caxton Editions. ISBN 1-84067-529-2.
• Ian Buxton, Big Gun Monitors: Design, Construction and Operations 1914–1945 (2008). Annapolis, Maryland: Naval Institute Press. ISBN 978-1-59114-045-0.
• R. A. Burt, British Battleships 1889-1904 (1988). Annapolis, Maryland: Naval Institute Press. ISBN 0-87021-061-0.
• Robert Gardiner & Randal Gray, Conway's All the World's Fighting Ships: 1906–1922 (1984). Annapolis, Maryland: Naval Institute Press. ISBN 0-85177-245-5.
• Keith McBride, "Lord Nelson and Agamemnon". In Jordan, John. Warship 2005 (2005). London: Conway. pp. 66–72. ISBN 1-84486-003-5.
• Dan van der Vat, The Ship That Changed the World: The Escape of the Goeben to the Dardanelles in 1914 (1986). Bethesda, Maryland: Adler & Adler. ISBN 0-917561-13-9.

Özel