Hıristiyan anarşizmi

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara

Hıristiyan anarşizmi, Hıristiyanların sadece İsa'nın öğretilerinde vücut bulan Tanrı'ya karşı sorumlu olduklarını, tek gerçek otorite kaynağının Tanrı olduğunu kabul eden ve savunan inanç veya felsefi öğreti. Bazı Hıristiyan anarşistler pasifistken, pasifist olmayanları da vardır.

Hıristiyanlıktaki Tanrı krallığı inancı birçok düşünürü etkilemiş Orta Çağ ve Yakın Çağ'da birçok düşünür kendi felsefelerini oluşturmuşlardır. Bazıları kitaplarında bu temayı işlerken bazıları bu düşünceyi hayata geçirmişlerdir.

İncil'de İsrail ve Filistin'deki krallıkların çok kötü yönetildiği yazılmıştır. Ayrıca Paul "Tanrı'nın dışında otorite yoktur."(Romalılara mektup 13:1)[1] demiştir. Erken Hıristiyanlık döneminde Augustus (5. yüzyıl) Tanrı'nın Kenti adlı eserinde siyaseti kötülük olarak gördü ve lanetledi, Tanrı'nın krallığının kurulması ile bu lanetin ortadan kalkacağını savundu. Daha sonra Francis, İsa gibi gönüllü yoksulluğu kabul etti, küçük bir grup oluşturdu. Devletin ve Kilise'nin insanları kandırarak haksız servete ulaştığını dolayısıyla otoritelerinin ortadan kalkması gerektiğini söylemiştir.

İngiliz Devriminde Bağırganlar ve Kazıcılar adlı iki grup ortaya çıktı bunlar özellikle Augustin'in "Seviniz ve dilediğinizi yapınız." sözü üzerine anarşizme yakınlaşmışlardır. Blake ise devletin ve kilisenin insanları ezdiğini, sömürdüğünü söylemiştir[kaynak belirtilmeli]. Ayrıca Doğa-İnsan, Kilise-Hıristiyanlık, Sermaye-Emek arasında bir tutarsızlık olduğunu düşünmüş ve vurgulamıştır. Blake otoriteyi başlıca adaletsizlik olarak görürdü. Hiçbir yasanın tüm durumları kapsayamayacağını söylüyordu. Tüm insanlar için tek bir yasanın çıkmasını da saçma buluyordu. Bu düşüncesi üzerine "Aslan ve öküz için tek yasa çıkarılması zulümdür." demiştir.

İngiltere'de Wistanley kurduğu komünle bu düşüncenin hayata geçirelebileceğini göstermeye çalışmıştır. Daha sonra, İngiltere'de Godwin anarşizmin babası sayılacaktır ve o da Hıristiyanlığı örnek almıştır[kaynak belirtilmeli].

Ayrıca Rus soyluları arasında ve Ortodoks halk arasında anarşist düşünürler ve anarşizm felsefesini kabul etmiş insanlar vardı. Tolstoy barışçı anarşizmi ile bir örnektir. Kitaplarında devletlerin yaptığı hataları ve insan kayırmalarını ele almış, Diriliş adlı kitabında olduğu gibi ara sıra İncilden bölümler sunarak Tanrı Krallığı temasını işlemiştir. Tolstoy "Eğer insanlar Tanrı'nın çocukları olduklarını anlayabilselerdi ne düşman ne de köle kalırdı. Bu durumda devlete ve onun zararlı kurumlarına ihtiyaç kalmazdı."[kaynak belirtilmeli] demiştir. Nitekim bugün Hıristiyan anarşizmi dendiğinde Tolstoy ilk akla gelen isimlerdendir ve neredeyse Hıristiyan anarşizmi ile özdeşleşmiştir.

Anarşizm'e aslında Bakunin gibi Tanrı'yı rededen anarşist felsefecilerle birlikte dinsizlerin(ateistlerin) daha çok ilgi gösterdiği düşünülse de, Hıristiyanlıktaki Tanrı Kralığı inancının dünyaya da yansıtabileceklerini ve Tanrı dışında otorite olmayacağını düşünen bazı rahip ve koyu dindar Hıristiyanlar da inançları doğrultusunda anarşizmi savunmuş veya yaşamışlardır.

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ İncil, Romalılar, 13:1. "1 Herkes, baştaki yönetime bağlı olsun. Çünkü Tanrı'dan olmayan yönetim yoktur. Var olanlar Tanrı tarafından kurulmuştur."